31 Mayısıs  Tarihte Bugün Miladi takvime göre yılın 151. günü.

 

Olaylar

• MÖ 1279 - Antik Mısır'da, 19. Hanedan firavunlarından II. Ramses başa geçti.
• 1799 - Napolyon, Akka yenilgisinin ardından, savaş meydanını Cezzar Ahmed Paşa kuvvetlerine terk etti.
• 1933 - İstanbul Darülfünunu'nun kapatılıp yerine Millî Eğitim Bakanlığı'na bağlı yeni bir üniversitenin kurulmasına ilişkin kanun kabul edildi.
• 1957 - Atatürk Üniversitesi kanunu kabul edildi.
• 1960 - Türk Ordu Millî Futbol Takımı, ikinci defa Dünya Şampiyonu oldu.
• 1967 - Türkiye'de ikinci kez bir hastaya yapay kalp kapakçığı takıldı.
• 1971 - THKO militanları Sinan Cemgil, Kadir Manga ve Alparslan Özdoğan, Kahramanmaraş'ın Nurhak ilçesindeki Nurhak Dağları'nda güvenlik güçleri ile girdikleri çatışma sonucu öldürüldü.
• 1983 - Millî Güvenlik Konseyi, 79 sayılı bildirisiyle Büyük Türkiye Partisini kapattı.
• 1987 - Yunanistan'ın ilk yasal özel radyo istasyonu yayınına başladı.
• 1996 - Erzurum Dadaşkent Belediye Başkanı Ensar Coşkun, "öğrenciye ev verenin kanalizasyonunu tıkarım. Erkek ve kız öğrenciler kiraladıkları evlerde karı koca hayatı yaşıyor" dedi.
• 1999 - PKK lideri Abdullah Öcalan'ın yargılanmasına İmralı Adası'nda başlandı.
• 2010 - İsrail ordusu, Türkiye'den hareket eden İHH (İnsani Yardım Vakfı)'nın 9 insani yardım gemisine baskın operasyonu düzenledi. İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu, operasyonu desteklediğini açıkladı.

Doğumlar

• 1557 - I. Fyodor, Rus Çarı (ö. 1598)
• 1857 - XI. Pius, Katolik Kilisesi'nin 259. Papası (ö. 1939)
• 1933 - Metin Bükey, Türk besteci ve müzisyen (ö. 1997)
• 1948 - Ahmet Vefik Alp, Türk mimar, kent bilimci ve siyasetçi
• 1955 - Nilüfer, Türk şarkıcı, söz yazarı ve yapımcı
• 1958 - Gülgûn Feyman, Türk haber spikeri
• 1965 - Adnan Tönel, Türk oyuncu ve akademisyen
• 1974 - Kenan Doğulu, Türk şarkıcı, söz yazarı, besteci ve albüm yapımcısı

Ölümler

• 455 - Petronius Maximus, Batı Roma tahta çıkmış olan Romalı Aristokrat (d. 396)
• 1009 - İbn Yunus, Mısırlı astronomi ve matematik bilgini (d. 951)
• 1237 - I. Alaeddin Keykubad, Anadolu Selçuklu Devleti Sultanı (d. 1190)
• I. Alâeddin Keykubad علاء الدٖين كيقباد بن كيخسرو   

  Alaeddin Keykubad'ın madeni parası

  Anadolu Selçuklu Sultanı Hüküm süresi 1220-1237 Önce gelen I. İzzeddin Keykavus Sonra gelen II. Gıyaseddin Keyhüsrev   Doğum y. 1192 Ölüm 31 Mayısıs 1237
  (45-46 yaşlarında)
  Kayseri, Anadolu Selçuklu Devleti Defin Kümbed-hâne, Alaeddin Tepesi, Konya, Türkiye Eş(ler)i Hunad Mahperi Hatun Melike Adile Hatun Çocuk(lar)ı İzzeddin Kılıç Arslan
  II. Gıyaseddin Keyhüsrev Tam adı Alâeddin Keykubad bin Keyhüsrev Hanedan Selçuklu Hanedanı Babası I. Gıyaseddin Keyhüsrev Dini Sünni İslam

  

  I. Alâeddin Keykubad'ın Yivli Minare Camii.

  

  

  Adını Alaaddin Keykubat'tan alan Alanya'da yaptırdığı Kızıl Kule

  

  Alâeddin Camii, Konya

  I. Alâeddin Keykubad (Eski Anadolu Türkçesi: علاء الدٖين كيقباد بن كيخسرو; d. y. 1192 - ö. 31 Mayısıs 1237), Anadolu Selçuklu Devleti'nin 1220-1237 yılları arasındaki hükümdarıdır. Anadolu Selçuklu Devleti'ne en parlak günlerini yaşatan sultandır. Büyük Keykubad olarak da bilinir. Saltanatı boyunca inşa ettirdiği ve çoğu günümüze kadar ulaşan eserler, idari ve askeri bakımdan hem şahsına hem de devletine kazandırdığı prestij nedeniyle Türkiye ve dünya literatürünün en ünlü Anadolu Selçuklu sultanıdır. Konya'daki Alâeddin Camii, Niğde'deki Niğde Kalesi, Antalya'daki Yivli Minare Camii ve Beyşehir'deki Kubadabad Sarayı, Sultan Alâeddin'in yaptırdığı en önemli eserlerdir.

  1190'lı yılların başında doğduğu tahmin edilir. 1220 yılında Anadolu Selçuklu tahtına geçti. 1221 yılında Alanya (Alaiye) Kalesi'ni fethetti. Saltanatı yıllarında Anadolu'da Moğol tehlikesi ortaya çıkınca, Eyyubiler ile anlaşıp devletin önemli şehirlerinin surlarını (Konya, Sivas vb.) güçlendirerek birtakım önlemler aldı. Döneminde, ilk kez denizaşırı sefer düzenlenerek Kırım'da Suğdak Limanı alındı. Erzincan'ı alarak Mengücekliler Beyliği'ne, Harput'u da alarak Artukluların Harput koluna son verdi.

  1230'da, Yassıçemen Muharebesi ile Harezmşahlar Devleti hükümdarı Celaleddin Harezmşah'ı yenilgiye uğrattı ve Harezmşahların yıkılmasına neden oldu. Bu da Anadolu Selçuklu Devleti'ni Moğollar ile sınır komşusu haline getirdi. 31 Mayısıs 1237 tarihinde, Ramazan Bayramı'nın üçüncü gününde, Kayseri'de huzurunda bulunan yabancı elçiler için büyük bir ziyafet verdi ve bu ziyafette yediği bir kuş etinden dolayı zehirlenerek o gece öldü.[4] Oğlu Gıyâseddin Keyhüsrev veya Emir Sadeddin Köpek tarafından zehirlendiği ileri sürülmektedir. Naaşı Konya'ya götürülüp zamanında Sultan I. Mesud (1116-1156) tarafından Alâeddîn Tepesi'nde yaptırılmış olan ve “Kümbed-hâne” adı ile anılan anıt mezarda defnedilmiştir.

Anadolu Selçuklu Devleti

Anadolu Selçukluları
Anadolu Selçuklu Devleti

سلجوقیان روم
Selcūkiyân-ı Rūm (Farsça)

1077-1308

Bayrak

Arma

  1100 yılında sultanlık

  Danişmentlilerden 1174'e kadar fethedilen yerler

  Bizanslılardan 1182'ye kadar fethedilen yerler

  1243'e kadar diğer fetihler

Tür

• Büyük Selçuklu İmparatorluğu vassalı (1077-1157) 
• Bağımsız Sultanlık (1157-1243)
• Moğol İmparatorluğu vassalı (1243-1256)
• İlhanlı vassalı (1256-1308)

Başkent Nikaia (İznik)
(1077-1096)
İkonyum (Konya)
(1096-1308)
Sebastia (Sivas)
(1211-1220) Yaygın dil(ler)

• Eski Anadolu Türkçesi (ana dil ve ordu dili)
• Farsça (resmî, mahkeme ve edebiyat)
• Rumca (mahkemelerde)

Resmî din Sünni İslam (Hanefi) Hükûmet Bağımsız Sultanlık (1157-1243) Sultan  

• 1077-1086

I. Süleyman Şah (ilk)

• 1092-1107

I. Kılıç Arslan

• 1116-1155

I. Mesud

• 1155-1192

II. Kılıç Arslan

• 1192-1196/1205-1211

I. Gıyâseddin Keyhüsrev

• 1196-1204

II. Süleyman Şah

• 1211-1220

I. İzzeddin Keykavus

• 1220-1237

I. Alâeddin Keykubad

• 1237-1246

II. Gıyâseddin Keyhüsrev

• 1302-1308

II. Mesud (son) Tarihçe  

• Kuruluşu

1077

• Haçlıların Nikaia'yı (İznik) işgali ve Dorileon Savaşı

1097

• Miryokefalon Savaşı

1176

• I. Keyhüsrev'in İznik İmparatorluğu tarafından yenilerek öldürülmesi

1211

• Yassıçemen Muharebesi

1230

• Kösedağ Muharebesi

1243

• Dağılışı

1308 Öncüller Ardıllar Büyük Selçuklu Devleti Anadolu beylikleri Türk tarihi dizisinin bir parçası

İlk Çağ

• Büyük Hun İmparatorluğu (İÖ 220-İÖ 58)

  • Batı Şyung-nu (İÖ 56-36)
  • Kuzey Şyung-nu (48-156)
  • Güney Şyung-nu (48-216)
• Siyenpi İmparatorluğu (93-236)
• Avrupa Hun İmparatorluğu (352-469)

• Sabar Hanlığı (5. yüzyıl-6. yüzyıl)

Orta Çağ

• Ak Hun İmparatorluğu (420-670)

• Göktürk Kağanlığı (552-744)
  • Doğu Göktürk (583-630)
  • Batı Göktürk (583-659)
  • İkinci Göktürk (681-744)
• Avar Kağanlığı (562-803)
• Seyanto Hanlığı (628-647)
• Hazar Kağanlığı (630-1048)
• Büyük Bulgar Hanlığı (632-668)
• İdil Bulgar Devleti (7. yy-1240'lar)
• Kangar Birliği (659-750)
• Birinci Bulgar İmparatorluğu (681-1018)
• Uygur Kağanlığı (742-840)
  • Kansu Uygur (848-1036)
• Kırgız Kağanlığı (693-1207)
  • Karahoca Uygur (991-1209)
• Karluk Hanlığı (743-1220)
• Oğuz Yabguluğu (750-1055)
• Karluk Yabgu Devleti (756-940)
• Şirvanşahlar Devleti (799-1539)
• Karahanlılar (840-1212)
  • Doğu Karahanlılar (1032-1210)
  • Batı Karahanlılar (1041-1212)
• Peçenek Hanlığı (860-1091)
• Tolunoğulları (868-905)
• İhşîdîler (935-969)
• Gazneliler (961-1186)
• Büyük Selçuklu İmparatorluğu (1040-1157)
  • Türkiye Selçuklu (1077-1308)
  • Kirman Selçuklu (1092-1187)
  • Suriye Selçuklu (1092-1117)
  • Irak Selçuklu (1118-1194)
• Mengücekliler (1072-1277)
• Harezmşahlar İmparatorluğu (1077-1231)
• Danişmendliler (1080-1178)
• Çaka Bey (1081-1098)
• Çubukoğulları (1085-1092)
• Dilmaçoğulları (1085-1192)
• Saltuklu Beyliği (1092-1202)
• İnaloğulları (1098-1183)
• Ahlatşahlar (1100-1207)
• Artuklu Beyliği (1102-1408)
• Böriler (1104-1154)
• Zengîler (1127-1250)
• İldenizliler (1142-1225)
• Erbil Beyliği (1146-1232)
• Salgurlular (1148-1286)
• Cengiz İmparatorluğu (1206-1368)
• Delhi Sultanlığı (1206-1527)
• Çobanoğulları (1227-1309)
• Çağatay Hanlığı (1227-1347)
  • Doğu Çağatay Hanlığı (1347-1680)
  • Batı Çağatay Hanlığı
• Altın Orda Devleti (1242-1502)
• Memlûk Devleti (1250-1382)
• Karamanoğulları (1256-1483)
• İnançoğulları (1261-1368)
• Sâhib Ataoğulları (1275-1342)
• Pervaneoğulları (1277-1322)
• Eşrefoğulları (1280-1326)
• Menteşe Beyliği (1280-1424)
• Karesi Beyliği (1297-1360)
• Candaroğulları (1299-1462)
• Osmanlı İmparatorluğu (1299-1922)
• Germiyanoğulları (1300-1423)
• Hamitoğulları (1301-1423)
• Saruhanoğulları (1302-1410)
• Taceddinoğulları (1303-1415)
• Aydınoğulları (1308-1426)
• Tekeoğulları (1321-1390)
• Ramazanoğulları (1325-1608)
• Eretna (1335-1381)
• Dulkadiroğulları (1339-1521)
• Taşanoğulları (1350-1398)
• Sufi Devleti (1361-1379)
• Timur İmparatorluğu (1370-1507)
• Akkoyunlular (1378-1508)
• Erzincan Beyliği (1379-1410)
• Karakoyunlular (1380-1469)
• Kadı Burhâneddin Devleti (1381-1398)
• Mâlvâ Sultanlığı (1392-1562)
• Nogay Ordası (1398-1642)
• Şeybânî Hanlığı (1428-1599)
• Kazan Hanlığı (1438-1552)
• Kırım Hanlığı (1441-1783)
• Astrahan Hanlığı (1446-1556)

• Kasım Hanlığı (1452-1681)

Yeni Çağ

• Sibir Hanlığı (1464-1598)

• Kazak Hanlığı (1465-1729)
• Buhara Hanlığı (1500-1785)
• Safevî Devleti (1501-1736)
• Yarkand Hanlığı (1514-1680)
• Hive Hanlığı (1515-1920)
• Kutbşah Devleti (1518-1687)
• Babür İmparatorluğu (1526-1858)
• Bakü Hanlığı (1718-1806)
• Afşar İmparatorluğu (1736-1796)
• Hokand Hanlığı (1740-1876)
• Revan Hanlığı (1747-1828)

• Buhara Emirliği (1785-1920)

Yakın Çağ

• Kaçar İmparatorluğu (1794-1925)

• Batı Trakya Bağımsız Hükûmeti (1913)
• Türkistan Millî Özerk Hükûmeti (1917-1918)
• Aras Türk Cumhuriyeti (1918-1919)
• İdil Ural Devleti (1918-1919)
• Alaş Orda (1917-1920)
• Kırım Halk Cumhuriyeti (1917-1918)
• Azerbaycan DC (1918-1921)
• Güneybatı Kafkas Geçici Milli Hükümeti (1918-1919)
• Azadistan (1919-1920)
• Buhara Sovyet Halk Cumhuriyeti (1920-1925)
• Harezm Sovyet Halk Cumhuriyeti (1920-1925)
• Tuva Halk Cumhuriyeti (1921-1944)
• Doğu Türkistan İslâm Cumhuriyeti (1932-1934)
• Hatay Devleti (1938-1939)
• Doğu Türkistan Cumhuriyeti (1944-1949)
• Azerbaycan Millî Hükûmeti (1945-1946)
• Kıbrıs Geçici Türk Yönetimi (1964-1974)
• Otonom Kıbrıs Türk Yönetimi (1974-1975)
• Kıbrıs Türk Federe Devleti (1975-1983)
• Türkiye
• Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti
• Kırgızistan
• Özbekistan
• Azerbaycan
• Kazakistan
• Türkmenistan

Tarihi Türk devletleri listesi
  • Tarihî ve çağdaş Türk devletleri

  • Türk tarihi edebiyatı

 

Türkiye tarihi

Selçuklular

Büyük Selçuklu Devleti (1040-1157)

Anadolu Selçuklu Devleti (1077-1308)

Anadolu beylikleri (11.-17. yüzyıl)

Osmanlı İmparatorluğu

Kuruluş dönemi (1299-1453)

Yükselme dönemi (1453-1566)

Duraklama dönemi (1566-1683)

Gerileme dönemi (1683-1792)

Dağılma dönemi (1792-1922)

Türkiye Cumhuriyeti

İstiklâl Harbi (1919-1923)

Ankara Hükûmeti (1920-1923)

Atatürk Devrimleri (1922-1937)

Tek partili dönem (1923-1945)

Çok partili dönem (1945-günümüz)

Konuya göre

Anayasa tarihi

Ekonomik tarih

Askerî tarih

Zaman çizelgesi

 

Anadolu Selçuklu Devleti, Türkiye Selçuklu Devleti veya Rum Sultanlığı (Farsça: سلجوقیان روم, Selcūkiyân-i Rūm, Anadolu Selçukluları), Selçuklu Türklerinden olan Kutalmış oğlu Süleyman Şah tarafından Anadolu'da İznik başkent olmak üzere 1077 yılında kurulmuş olan Türk devletidir.

Türkler, çeşitli sebeplerden ötürü ana vatanları olan Orta Asya'dan göç etmek zorunda kalmışlar ve kendilerine yeni bir vatan aramaya başlamışlardır. Bu yüzden Selçuklu Türkleri, çevre bölgelere akınlar düzenlemeye başlamışlardır. Örneğin Anadolu'ya yapılan ilk akınlar, 1015-1018 yılları arasında gerçekleşmiştir. Büyük Selçuklular, 1040 yılındaki Dandanakan Muharebesi ile Gaznelileri yenmiş ve bağımsız olmuşlardır. Selçukluların bağımsız olmasıyla birlikte çevre bölgelere yapılan akınlar daha sistemli hâle gelmiştir. Nitekim bu akınlar sonucunda Anadolu'nun uygun bir bölge olduğu anlaşılmıştır. Anadolu egemenliği için, Büyük Selçuklu Devleti ile Anadolu'yu elinde bulunduran Bizans İmparatorluğu arasındaki ilk savaş, 1048 yılında gerçekleşmiş ve Pasinler Muharebesi olarak bilinen bu savaşla birlikte Anadolu egemenliği için yapılan ilk savaş, Selçuklu zaferiyle noktalanmıştır.

Büyük Selçuklu Sultanı Tuğrul Bey'in ölümünün ardından Büyük Selçuklu tahtına Alp Arslan oturmuş ve Anadolu üzerine yapılan akınları hızlandırmıştır. Bu dönemde Bizans İmparatoru olan Romen Diyojen ise, Anadolu toprakları için oluşan bu büyük tehlikeyi ortadan kaldırmak için yaklaşık 200.000 kişilik ordusuyla başkenti Konstantinopolis'ten ayrılmış ve bugünkü Türkiye'nin Doğu Anadolu Bölgesi'ne doğru ilerlemeye başlamıştır. Sultan Alp Arslan, Bizans'ın büyük bir orduyla Doğu Anadolu'ya geldiğini öğrenince bu orduyu karşılamak için aynı bölgeye bir orduyla ilerlemiştir. Daha sonra iki ordu, 26 Ağustos 1071 tarihinde Muş'un Malazgirt Ovası'nda karşılaşmış ve Malazgirt Meydan Muharebesi, kesin Selçuklu zaferiyle sonuçlanmıştır. Bu zaferle birlikte İran, Azerbaycan, Horasan gibi bölgelerde bulunan Türkler, kitleler hâlinde Anadolu'ya göç etmeye başlamıştır.

Selçuklu Hanedanı'ndan olan Kutalmışoğlu Süleyman Şah, Marmara Bölgesi'ndeki askerî faaliyetleri sonunda İznik'i alarak 1075 yılında Anadolu Selçuklu Devleti'ni kurmuştur. I. Haçlı Seferi başlarında İznik'in düşmesi üzerine Selçuklular Anadolu içlerine çekilmiş ve sonunda Konya başkent olmak üzere ayakta kalmayı başarmıştır. 13. yüzyıl başlarında Sultan I. Alaeddin Keykubad ile Anadolu'nun en güçlü devleti durumuna gelen Anadolu Selçuklu, 1243 yılındaki Kösedağ Muharebesi'nde Moğollara yenilmesiyle birlikte İlhanlılara yıllık haraç ödeyen denetim altında bir devlet durumuna gelmiş ve Moğolların devlet yönetimine süreç içinde artan müdahalesiyle, son Anadolu Selçuklu Sultanı II. Mesud'un da ölümüyle birlikte dağılmıştır.

Avrupa'dan birkaç tarihçi, I. Haçlı Seferi sırasında Anadolu'da karşılarına çıkan Türk savaş gücü ve karşılaştıkları Türkmen gruplarına bakarak Anadolu'nun artık Türk diyarı olduğunu görmüşler ve bu topraklara ''Türkiye'' demeye başlamışlardır. Diğer yandan, bu dönemde tüm İslam dünyasının Anadolu için kullandığı ifade ''Diyar-ı Rum''dur. Dolayısıyla ülkeye Rum Sultanlığı da denilmiştir.

 

• 1408 - Ashikaga Yoshimitsu, Ashikaga şogunluğunun üçüncü şogunu (d. 1358)
• 1740 - I. Friedrich Wilhelm, Prusya Kralı (d. 1688)
• 1809 - Jean Lannes, Fransız mareşal (d. 1769)
• 1963 - Ahmet Bedevi, "Manisa Tarzanı" olarak tanınan (d. 1899)
• 1971 - Sinan Cemgil, Türk devrimci ve THKO kurucularından (d. 1944)
• 1971 - Kadir Manga, Türkiye Halk Kurtuluş Ordusu (THKO) kurucularından (d. 1947)
• 1971 - Alpaslan Özdoğan, THKO örgütü üyelerinden (d. 1946)
• 1988 - Ömer Lütfi Akadlı, Türk hukukçu (d. 1902)
• 1994 - Uzay Heparı, Türk müzisyen (d. 1969)
• 2004 - Mehmet Fuat Doğu, Türk asker ve istihbaratçı (d. 1914)
• 2015 - Behiye Aksoy, Türk sanat müziği şarkıcısı (d. 1933)
• 2017 - Aydoğan Aydın, Türk asker (d. 1966)