İl il eylem planı hazırlanıyor! Denizde sürüklenip Mersin’e ulaşıyor: ‘Adana’da güzellik konuşulmalı’

Plastik atıkların dönüşümü ve plastik kirliliğini önlemeye yönelik hız kazanan çalışmalar sayesinde gelecek ekonomik, stratejik ve tıbbi anlamda çok daha güçlü şekilde inşa edilebilir. Bu anlamda plastik kirliliği için çalışmanın önemini hem sahada hem de masada ortaya koyan Sıfır Atık Vakfı bu kez de Adana ve Mersin’de valilik ve yerel kurum ve kuruluşlarla bir araya geldi. Mersin ve Adana Doğu Akdeniz’in en kirli ve en yüksek risk taşıyan kıyı hattı olarak konumlandığından burada yapılacak çalışmaların önemi yadsınamaz. Sıfır Atık Vakfı ve ‘sürdürülebilir gelecek’ anlayışını benimseyen Adana ve Mersin valilikleri kıyıların ve su kaynaklarının temizliğine ilişkin hangi mesajları verdi?

İl il eylem planı hazırlanıyor Denizde sürüklenip Mersin’e ulaşıyor: ‘Adana’da güzellik konuşulmalı’

Zeynep Dilara Akyürek / Milliyet.com.tr – Sıfır Atık Hareketi Kurucusu, Birleşmiş Milletler Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Şahsiyetler Danışma Kurulu Başkanı ve Sıfır Atık Vakfı Onursal Başkanı Emine Erdoğan'ın öncülüğünde Türkiye’nin sıfır atık vizyonunun plastik kirliliğinin önlenmesi ve döngüsel ekonominin güçlendirilmesi alanındaki yansımalarını değerlendirmek üzere yürütülen istişare sürecinin ilk şehir buluşmalarından ikisi dün, Adana ve Mersin’de gerçekleştirildi. Geleceğimizi ve temiz yarınları inşa etmenin en önemli yolu, kirliliği azaltmak ve kirlenmeyi kaynağında önlemek olduğundan 86 milyonluk bir seferberlik gerekiyor. Özellikle hem içeriden hem de dışarıdan kirlenen kıyı ve denizlerimiz arasında olan Adana ile Mersin’de tatlı su kaynakları da mikroplastik tehlikesiyle karşı karşıya. Peki ama plastik ve mikroplastik atıklar nasıl azaltılır? Ekonomiye kazandırılabilir mi? Mersin’de liman ve Doğu Akdeniz akıntısı kirlilikte etkili mi? Uzman isimler, kamu yetkilileri ve valiliklerin de desteğiyle yapılan, ‘temiz gelecek’ amacı taşıyan toplantılardan Sıfır Atık Vakfı Başkanı Samed Ağırbaş ve Mersin Valisi Atilla Toros Miliyet.com.tr’nin sorularını yanıtladı.

İL EYLEM PLANI MASADA: ‘ADANA’DA GÜZELLİK KONUŞULMALI’

Sıfır Atık Vakfı öncülüğünde, Adana Valiliği himayesinde gerçekleştirilen Türkiye Plastik Atık Çalıştayı Şehir Koordinasyon Toplantısı’nda, Adana’nın plastik atık yönetimindeki mevcut durumu, karşılaşılan sorunlar ve çözüm önerileri ele alındı. Toplantıda yapılan değerlendirmelerin, İstanbul’da Gelecek İçin Sıfır Atık – Ortak Atık Platformu temasıyla gerçekleştirilecek Türkiye Plastik Atık Çalıştayı’na taşınması kararlaştırıldı. Ayrıca Adana’da plastik ve mikroplastik kirliliğine karşı İl Eylem Planı hazırlanacak. Adana Valisi Mustafa Yavuz ise plastik ve mikroplastik kirliliğinin çok yönlü bir mesele olduğunu vurgulayarak, “Özellikle 2026 yılı yaz döneminde Akdeniz bölgesinde tespit edilen mikroplastik kirliliğe ilişkin gelişmeler doğrultusunda, atık geri kazanım tesislerine yönelik habersiz denetimlere valiliğimizin koordinasyonunda ağırlık verilmiştir. Bu kapsamda 27 Temmuz-15 Ağustos 2026 tarihleri arasında 159 denetim gerçekleştirilmiştir. Yürüttüğümüz denetin ve yaptırım çalışmalarının temel amacı çevre kirliliğini kaynağında önlemek, işletmelerin mevzuata uyumunu sağlamak, Ve geri dönüşüm süreçlerini daha izlenebilir hale getirmektir” dedi. Ancak her dönüşüm süreci yüzde 100 verimle tamamlanmaz. Yani kayıplar olması kaçınılmaz. Plastik dönüşümü için de bu kayıp miktarı yüzde 20 ile 30 arasında. Bu kayıplar, yani ortaya çıkan fire nasıl değerlendiriliyor, geri dönüşüm esnasında ortaya çıkan kirlilik nasıl önleniyor? Sıfır Atık Vakfı Başkanı Samed Ağırbaş Milliyet.com.tr’nin bu sorusunu şöyle yanıtladı:

“Geri dönüşüm yapan tesislerin ciddi bir denetim mekanizması kurulmasını istiyoruz ve bugün sosyal medyada gördüğümüz nehirlere dökülen o fire denilen kısımların çok ciddi bir şekilde takibini öngören bazı sistemlerin geliştirilmesini öngörüyoruz. Bununla alakalı sistemler var ama herhalde bazı yerlerde bazı kaçaklar olduğu düşüncesindeyiz. Türkiye Plastik Atık Çalıştayı’nda biz bunu aslında tartışacağız. İşini hakkıyla yapan firmaları tenzih ediyorum ama onun dışında maliyetten kaçmak adına çevreye zarar veren kim varsa en ağır cezayı almak zorunda. Bunu açıklıkla söylüyorum. Bu firmalar gerekirse kapatılmalı. Bu çözümleri de hep birlikte bulacağımıza inanıyorum. Çünkü konumuz Türkiye'nin geleceği. Bu toprakların geleceği, denizlerimizin, çocuklarımızın geleceği. 2017 yılında Sayın Erdoğan bu projeyi başlattığı zaman Türkiye'de geri kazanım oranı yüzde 10'lardaydı. Bu yüzde 10, yüzde 38'in de üstüne çıktı. Önümüzdeki günlerde bizim geri kazanım oranını yüzde 50'lere, yüzde 60'lara, yüzde 80'lere çıkarmanın derdindeyiz. Neden? Türkiye'nin doğası daha temiz kalsın diye, Türkiye'nin denizleri daha temiz kalsın diye… Eğer bir şehirde bir çevre felaketi yaşanıyorsa o şehirdeki bütün insanlar o felaketin faturasını ödüyor. İşte biz bu faturayı şehirlerimizdeki insanlar ödemesin diye çalışıyoruz. Biz Adana'nın çöpünü, kirliliğini değil, tarımını, doğasını, coğrafyasını, insanını, mertliğini, Adana'nın lezzetlerini konuşacağımız günleri görmek istiyoruz.”

Sıfır Atık Vakfı Başkanı Samed Ağırbaş

MERSİN’İ KİRLETEN SADECE LİMAN DEĞİL! AKINTIYLA KIYIYA SÜRÜKLENİYOR

Türkiye'nin Kuzeydoğu Akdeniz kıyılarında kilometreye 1 günde 30 kilogramdan fazla plastik vuruyor. Toplamda 481 kilometrelik kıyı şeridine sahip olduğu düşünüldüğünde Adana ve Mersin, dışarıdan da kirleniyor. Ancak bu haliyle bile tablo yeterince ağır ve olumsuz bir senaryo çizerken, bir de tatlı sularımız ve kıyılarımızın içeriden kirlendiği gerçeği göz önüne alındığında ortaya vahim bir tablo çıkıyor. Mersin Üniversitesi ve deniz biyolojisi araştırmalarına göre Mersin kıyılarındaki ve deniz yüzeyindeki plastik kirliliğinin yüzde 60 ila 70'e yakını yerel karasal kaynaklı. Mersin ve ülkemiz ekonomisi için son derece değerli olan Mersin Limanı da bu noktada öne çıkan ve kirlilik oluşturabilecek alanlar arasında. Bunun için MARPOL 73/78 gibi önemli uluslararası sözleşmelerin yanında yerel yönetimlerin de mücadelesi büyük önem taşıyor. Liman Temizliği ve Atık Yönetimi, MARPOL 73/78 (Gemilerden Kaynaklanan Kirliliğin Önlenmesi Uluslararası Sözleşmesi) hükümlerinin karadaki doğrudan uygulandığı ana sahadır. Çünkü gemilerin ürettiği atıkları denize boşaltmak yerine limanlarda kurulan tesislere vermesi esastır. Doğu Akdeniz’den gelen akıntı ve kirlilik ile limanların temizliği için Mersin Valisi Atilla Toros Milliyet.com.tr’ye şu açıklamayı yaptı:

Haberin Devamı

“Akdeniz'deki Doğu Akdeniz'deki akıntı döngüsü olarak biliyoruz. Mısır'dan, güneydoğudan gelen Suriye üzerinden bizim kıyılarımıza kadar varan ve devam eden bir akıntı döngüsü var. Bu döngü içerisindeki bir takım olumsuzlukların da bize yansıdığına ilişkin tespitlerimiz var. Limanla alakalı yapılan ithalatın ve ihracatın deniz noktasında bütün tedbirler alınıyor. O anlamda çevresel faktörlerin değerlendirildiği çevresel olumsuz etkilerin olmasının önüne geçilmesi konusunda da özellikle üzerinde çalıştığımız bir liman. Bütün kamu kurum ve kuruluşlarının orada ticari faaliyetleri yürüten de şirketle birlikte önemli bir koordinasyon yapıyoruz. Bütün kamu kurum ve kuruluşları bu anlamda titiz bir çalışma yürütüyorlar. Bir aksaklığın olmaması konusunda özel bir hassasiyetimiz olduğunu ifade etmek istiyorum.”

Mersin Valisi Atilla Toros

İSTANBUL’DA DEV ÇALIŞTAY! 17 BAKANLIK 40 GENEL MÜDÜRLÜK DEVREDE

Sıfır atık istiyorsak sadece kurum ve kuruluşlar değil, 86 milyonluk bir seferberlik gerekiyor. Bu nedenle 81 ile yayılan toplantılar ve çalışmalar da son derece önemli. Geri dönüşüm çöplerini ayırdığımız evlerden, tonlarca atığın faydalı birer ürüne dönüştüğü tesislere, pek çok noktada sıfır atık anlayışı benimsenmeli. Bu alanda en önemli adımlardan biri de 10 gün sonra İstanbul’da atılacak! Sıfır Atık Vakfı Başkanı Samed Ağırbaş, İstanbul’da yapılacak çalıştay ve detaylarını da anlatarak sözlerini noktaladı.

“Sıfır Atık Vakfı olarak yürüttüğümüz Türkiye Plastik Atık Çalıştayı Şehir Koordinasyon Toplantıları tam olarak bu anlayışın bir yansımasıdır. Adana’nın ardından Mersin, Muğla ve Antalya vilayetlerimizde de yerel paydaşlarımızla bir araya gelerek şehirlerin deneyimlerini, ihtiyaçlarını ve çözüm önerilerini ortaya koyacağız. Bu toplantılarda elde edilen değerlendirmeleri 31 Ağustos-1 Eylül tarihlerinde İstanbul’da 17 bakanlığımızın, 40’tan fazla genel müdürlüğümüzün, yerel yönetimlerin, akademi, sivil toplum kuruluşları ve ilgili paydaşların katılımıyla gerçekleştireceğimiz Türkiye Plastik Atık Çalıştayı’na taşıyacağız.”