12 Ekim Tarihte Bugün Miladi takvime göre yılın 285. günü
Olaylar
- MÖ 539 - Ahameniş Hükümdarı Büyük Kiros, Babil'i ele geçirdi.
- 1492 - Amerika'nın keşfi: Kristof Kolomb, Karayipler'e ulaştı. Fakat Doğu Hint Adaları'na geldiğini düşünüyordu.
- 1596 - Macaristan'daki Eğri Kalesi Osmanlıların eline geçti.
- 1822 - I. Pedro, kendini Brezilya İmparatoru olarak ilan etti.
- 1847 - Alman sanayici Werner von Siemens, Siemens AG şirketini kurdu.
- 1925 - Mustafa Kemal, İzmir'de manevraları izledikten sonra ordunun Türk topraklarını savunmaya hazır olduğunu söyledi.
- 1928 - Suni solunum cihazı, ilk kez Boston'daki bir çocuk hastanesinde kullanıldı.
- 1937 - Seyit Rıza'nın yargılanmasına başlandı.
- 1953 - Pancar Kooperatifleri Bankası (Şekerbank), Eskişehir'de kuruldu.
- 2004 - Anadolu Federe İslam Devleti isimli yasa dışı örgütün lideri Metin Kaplan, gözaltına alındığı Almanya'dan özel uçakla Türkiye'ye getirildi. 13 Ekim'de tutuklanan Kaplan, Bayrampaşa Cezaevi'ne konuldu.
- 2006 - Fransa'da Sosyalist Parti'nin sunduğu ve "Ermeni Soykırımının İnkârının Suç Sayılması"nı öngören yasa teklifi, Fransa Parlamentosu'nda 19'a karşı 106 oyla kabul edildi.
- 2006 - İsrail-Lübnan savaşında, BM Barış Gücü kapsamında görev yapacak 261 kişilik TSK Kara Birliği Lübnan'a hareket etti.
- 2006 - Nobel Edebiyat Ödülü, yazar Orhan Pamuk'a verildi.
Doğumlar
- 1008 - Go-Ichijō, Japonya İmparatoru (ö. 1036)
- 1240 - Trần Thánh Tông, Vietnam İmparatoru (ö. 1290)
- 1350 - Dmitri Donskoy, Moskova Büyük Dükü ve Vladimir Büyük Prensi (ö. 1389)
- 1533 - Asakura Yoshikage, Japon Daimyo (ö. 1573)
- 1537 - VI. Edward, İngiltere ve İrlanda Kralı (ö. 1553)
- 1558 - III. Maximilian, Avusturya arşidükü (ö. 1618)
- 1798 - I. Pedro, Brezilya İmparatoru (ö. 1834)
- 1920 - Reha Oğuz Türkkan, Türk hukukçu, tarihçi, yazar ve Türkolog (ö. 2010)
- 1928 - Türkân Akyol, Türk akademisyen ve siyasetçi (ö. 2017)
- 1934 - Oğuz Atay, Türk yazar (ö. 1977)
- 1971 - Güntekin Onay, Türk spor spikeri ve yazarı
- 1972 - Kâmil Güler, Türk sinema, tiyatro ve dizi oyuncusu
- 1974 - Ebru Gündeş, Türk şarkıcı, sunucu ve oyuncu
- 1975 - Fettah Can, Türk şarkıcı, besteci, söz yazarı ve aranjör
- 1978 - Tolga Karel, Türk dizi ve sinema oyuncusu
- 1979 - Derya Can, Türk serbest dalışçı
- 1981 - Engin Akyürek, Türk dizi ve sinema filmi oyuncusu
- 1984 - Deniz Gönenç Sümer, Türk tiyatro sanatçısı (ö. 2010)
- 1990 - Bora Akkaş, Türk dizi, sinema oyuncusu ve rap şarkıcısı
Ölümler
- MÖ 322 - Demosthenes, Atinalı politikacı (d. MÖ 384)
- 638 - I. Honorius, 27 Ekim 625 - 12 Ekim 638 döneminde papalık yapmıştır
- 1320 - IX. Mihail, 1294/1295-1320 yılları arasında babası ile birlikte büyük yetkiler kullanarak ortak Macaristan imparatorluk yapmıştır (d. 1277)
- 1576 - II. Maximilian, Kutsal Roma İmparatoru (d. 1527)
- 1943 - Tayyar Yalaz, Türk güreşçi ve Türkiye Güreş Federasyonu Başkanı (d. 1901)
- 1956 - Cahit Sıtkı Tarancı, Türk şair (d. 1910)
- 1967 - Recai Akçay, Türk mimar (d. 1909)
- 1987 - Fahri Korutürk, Türk asker ve Türkiye Cumhuriyeti'nin 6. Cumhurbaşkanı (d. 1903)
-
Fahri Korutürk
1339-GR.1524
Cumhurbaşkanlığı döneminde Korutürk
6. Türkiye cumhurbaşkanı
Görev süresi
6 Nisan 1973 - 6 Nisan 1980
(7 yıl, 0 gün) Başbakan Ferit Melen (1972-73)
Naim Talu (1973-74)
Bülent Ecevit (1974, 77, 78-79)
Sadi Irmak (1974-75)
Süleyman Demirel (1975-77, 77-78, 79-80) Yerine geldiği Cevdet Sunay Yerine gelen İhsan Sabri Çağlayangil (Vekâleten) Cumhuriyet Senatörü Görev süresi
6 Nisan 1980 - 12 Eylül 1980 Görev süresi
7 Haziran 1968 - 6 Nisan 1973 Türkiye'nin Sovyetler Birliği Büyükelçisi Görev süresi
6 Ağustos 1960 - 5 Eylül 1964 Yerine geldiği Kemal Kavur Yerine gelen Hasan Esat Işık Türk Deniz Kuvvetleri Komutanı Görev süresi
12 Eylül 1957 - 2 Temmuz 1960 Yerine geldiği Sadık Altıncan Yerine gelen Zeki Özak Donanma Komutanı Görev süresi
26 Eylül 1955 - 29 Ağustos 1956 Yerine geldiği Kemalettin Bozkurt Yerine gelen İbrahim Aziz Ulusan Kişisel bilgiler Doğum 15 Ağustos 1903
İstanbul, Osmanlı İmparatorluğu Ölüm 12 Ekim 1987 (84 yaşında)
İstanbul, Türkiye Defin yeri Devlet Mezarlığı, Ankara Partisi Bağımsız siyasetçi Evlilik(ler) Emel Cimcoz (e. 1944) Bitirdiği okul Deniz Harp Okulu
Deniz Harp Akademisi Mesleği Asker, Cumhurbaşkanı İmzası
Askerî hizmeti
Bağlılığı
Türkiye
Hizmet yılları
1923-1960
Rütbesi
Oramiral
Birimi
Türk Deniz Kuvvetleri
Komutası
- İstanbul Deniz Komutanlığı
- Denizaltı Filosu Komutanlığı
- Harp Filosu Komutanlığı
- Deniz Eğitim Komutanlığı
- Donanma Komutanlığı
- Boğazlar ve Marmara Deniz Kolordu Komutanlığı
- Deniz Kuvvetleri Komutanlığı
Devlet Büyükleri Anıt Mezarlığı'nda Fahri Korutürk'ün kabri.
Esseyit Hasan Fahri Korutürk (15 Ağustos 1903, İstanbul - 12 Ekim 1987, İstanbul), 1973'ten 1980'e kadar 6. Türkiye cumhurbaşkanı olarak görev yapan Türk asker ve siyasetçidir. 1957-1960 yılları arasında Türk Deniz Kuvvetleri komutanı olarak ve 1960-1964 yılları arasında Sovyetler Birliği büyükelçisi olarak görev yapmış olan Korutürk, cumhurbaşkanlığı döneminde sağ-sol çatışması ve koalisyon sorunlarına karşı politikalar izledi.
Hayatı
Esseyit Hasan Fahri,[2] 15 Ağustos 1903 tarihinde eski askerlerden Erzincanlı Osman Sabit Bey ile Nesrin Hanım'ın oğlu olarak İstanbul'un Fatih ilçesinin Sultanahmet semtinde bulunan Soğukçeşme Sokağı'nda doğdu. Annesini küçük yaşta kaybedince üvey annesi Nuriye Korutürk (1873-5 Kasım 1973)'ün gözetiminde büyüdü.
Askerlik Dönemi
1916 yılında Bahriye Mektebi'ne girdi. 1923 yılında Deniz Harp Okulu'ndan, güverte mühendis teğmen rütbesiyle mezun oldu. 1 Mart 1923 ile 15 Ekim 1924 tarihleri arasında Hamidiye ve Yavuz gemilerinde tahsil ve staj gördü. Çeşitli gemilerde görev yaptıktan sonra, 1931 yılında girdiği Deniz Harp Akademisi'ni 1933 yılında bitirerek kurmay subay oldu. Akabinde 18 Mart 1934 tarihinde bizzat Türkiye Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Atatürk tarafından Korutürk soyadı verildi.
11 Kasım 1934 tarihinde Genelkurmay XI. şubeye, 11 Aralık 1935 tarihinde Roma Büyükelçiliği deniz ataşeliğine tayin edildi. Montreux (Montrö) Boğazlar Konferansı'nda Türk heyetinde deniz müşaviri olarak bulundu. 25 Aralık 1936 tarihinde görevi Berlin Büyükelçiliği deniz ataşeliğine nakledildi. 3 Kasım 1938 tarihinde bu görevinden ayrılarak Denizaltı Gemileri Komutanlığı kurmay başkanlığına getirildi. 29 Ocak 1942 tarihinde ikinci defa Berlin Büyükelçiliği deniz ataşesi oldu. Stockholm deniz ataşeliğini de ek görev olarak yürüttü.
1950 yılında tuğamiral rütbesine terfi etti. Bu rütbe ile İstanbul Deniz Komutanlığı ve Denizaltı Filosu Komutanlığı görevlerini yürüttü. 1953 yılında tümamiral rütbesine terfi etti. Bu rütbe ile Harp Filosu Komutanlığı, Deniz Eğitim Komutanlığı, Genelkurmay İstihbarat Başkanlığı görevlerini yürüttü. 1956 yılında Koramiral rütbesine terfi etti. Bu rütbe ile donanma komutanlığı ve Boğazlar ve Marmara Deniz Kolordu Komutanlığı görevlerinde bulundu. 13 Aralık 1957 tarihinde deniz kuvvetleri komutan vekili atandı. 1958 yılında Oramiralliğe terfi etti ve 17 Kasım 1959 tarihinde Türk Deniz Kuvvetleri Komutanlığı görevine atandı.
Diplomatlık dönemi
Bu görevini yürütürken meydana gelen 27 Mayısıs 1960 Darbesi sırasında Askeri hükûmet tarafından Dışişleri Bakanlığı’na getirildiyse de daha sonra bundan vazgeçilerek 27 Haziran 1960 tarihinde Moskova Büyükelçisi olarak görevlendirildi. 27 Ağustos 1960 tarihinde askerlikten emekli edilerek Dışişleri Bakanlığı kadrosuna nakledildi. 5 Eylül 1964 tarihine kadar dört yıldan fazla Moskova Büyükelçiliği görevinde bulundu. 1 Ağustos 1965 tarihinde meslekten büyükelçi olmadığını ileri sürerek Dışişleri Bakanlığından istifa etti ve emekli oldu.
Senatörlük Dönemi
7 Haziran 1968 tarihinde Cumhurbaşkanı Cevdet Sunay tarafından Cumhuriyet Senatosu kontenjan senatörlüğüne getirildi. 6 Nisan 1973 tarihinde Cumhurbaşkanı seçilinceye kadar görev yaptı.
Cumhurbaşkanlığı (1973-1980)
Cevdet Sunay'ın süresinin dolmasından sonra Cumhurbaşkanlığına aday olan Tekin Arıburun ile Faruk Gürler'in mecliste gerekli oyu alamamaları üzerine Adalet Partisi, Cumhuriyet Halk Partisi ve Cumhuriyetçi Güven Partisinin ittifakıyla Cumhurbaşkanlığı görevine aday gösterildi. 6 Nisan 1973 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde yapılan Cumhurbaşkanlığı seçiminin 15. turunda 365 oy alarak Türkiye Cumhuriyeti'nin 6. Cumhurbaşkanı seçildi.
Cumhurbaşkanlığı devrinde Türkiye'nin çalkantılı bir döneminde oluşu rolünü kilit konumuna getirmişti. Zira bu devirde kurulan koalisyon hükûmetlerinin oluşumu ve yaşaması için büyük çaba gösterdi. Kendisinin de deyimiyle Türkiye'yi bu devirde hükûmetsiz bırakmadı. Devrinde Kıbrıs Harekâtı gerçekleştirildi ve ülkedeki sağ-sol siyasi çatışması[6] tüm hızıyla yayıldı. Cumhurbaşkanlığı döneminde Boğaziçi Köprüsü açılarak hizmete girdi. Özellikle devletin itibarını yeniden tesis için uğraş verdi. 7 yıllık Cumhurbaşkanlığı boyunca 8 hükûmet kuruldu. 1980 yılında, yedi yıllık hizmet süresini doldurarak Cumhurbaşkanlığı görevinden ayrıldı ve Anayasa uyarınca "Tabii Senatör" sıfatıyla Cumhuriyet Senatosunda görev aldı. 12 Eylül Darbesi sonrası Anayasa'nın ve Meclisin feshedilmesi üzerine Tabii Senatörlük görevi de sona erdi.
Lozan hakkındaki görüşleri
Cumhurbaşkanı Korutürk Lozan Antlaşması hakkında şunu yazar:
Lozan’ı Atatürk, uzun Osmanlı dönemine ait tarihte emsali geçmemiş siyasi zafer olarak nitelemişti.(...) Lozan’ın Türk Boğazları dediğimiz Karadeniz Boğazı-Marmara Denizi ve Çanakkale Boğazı kompleksinde teşekkül eden coğrafi sınırlar içinde Türk egemenliğini tamamıyla sağlamış olamadığı da bir gerçekti. Boğazlar konusundaki bu zaaf Montreux Konferansı ve sözleşmesi ile sonunda ortadan kalkmıştır.
Ölümü
Fahri Korutürk'ün kafa heykeli.
12 Ekim 1987 günü geçirdiği bir kalp krizi sonucu öldü. Mezarı, Ankara'daki Devlet Mezarlığı'ndadır.
Özel hayatı
Almanca, İngilizce ve İtalyanca bilmekteydi. 1 Mart 1944 tarihinde eski Milletvekili Salah Cimcoz'un kızı ve Moralı İbrahim Paşa'nın torunu ressam Emel Korutürk ile evlenen ve Osman (1944-), Selâh (1949-), Ayşe (1955-) adlarında üç çocuğu oldu. Oğulları Osman Korutürk ve Selâh Korutürk ile gelini Zergün Korutürk diplomat olarak görev yaptılar.
-
- 2001 - Hikmet Şimşek, Türk orkestra şefi (d. 1924)
- 2011 - Suzan Zengin, Türk gazeteci, yazar ve çevirmen (d. 1959)
- 2015 - Levent Kırca, Türk tiyatro ve sinema oyuncusu (d. 1950)
- 2016 - Kemal Unakıtan, Türk bürokrat ve siyasetçi (d. 1946)
- 2020 - Nevzat Güzelırmak, Türk eski millî futbolcu ve teknik direktör (d. 1942)
![]()
Yorumlar
Yorum Yap