20 Ağustos Tarihte Bugün Miladi takvime göre yılın 232. günü
Olaylar
- 636 - Yarmuk Savaşı: Halid bin Velid komutasındaki Arap güçleri, Suriye ve Filistin'in kontrolünü Bizans İmparatorluğu'ndan aldılar.
-
Hâlid bin Velîd
- Madde
- Tartışma
- Oku
- Değiştir
- Kaynağı değiştir
- Geçmişi gör
-
-
Görünüm
gizle
Metin
-
Küçük
Standart
Büyük
-
Genişlik
-
Standart
Geniş
-
Renk (beta)
-
Otomatik
Açık
Koyu
-
Vikipedi, özgür ansiklopedi
(Halid bin Velid sayfasından yönlendirildi)
Halid bin Velid
Hat yazısıyla "Hâlid bin El-Velîd"
Lakabı "Seyfullah" (Allah'ın Kılıcı) Doğum 583-587 arası
Mekke, Hicaz Ölüm 642
Humus, Râşidîn Halifeliği Bağlılığı Kureyş (625–627/629)
Muhammed (627/629–632)
Râşidîn Halifeliği (632–638) Hizmet yılları 629-638/39 Çatışma/savaşları- Müslümanlara Karşı:
- Uhud Muharebesi (625)
- Hendek Muharebesi (627)
- Müslüman ordusunda:
- Mute Muharebesi (629)
- Mekke'nin Fethi (629 or 630)
- Huneyn Muharebesi (630)
- Ridde Savaşları
- Buzaha Muharebesi (632)
- Yemame Muharebesi (633)
- Müslümanların İran'ı fethi
- Zincirler Muharebesi (633)
- Nehir Muharebesi (633)
- Uleys Muharebesi (633)
- Velece Muharebesi (633)
- Hîre Muharebesi (633)
- Dumet-ül Cendel Muharebesi (633)
- Enbâr Muharebesi (633)
- Ayn el-Tamr Kuşatması (633)
- Firaz Muharebesi (634)
- Müslümanların Levant'ı fethi
- Mercirahit Muharebesi (634)
- Busra Muharebesi (634)
- Ecnadeyn Muharebesi (634)
- Fahl Muharebesi (634 veya 635)
- Şam Kuşatması (634–635)
- Yermük Muharebesi (636)
- Emesa Kuşatması (637–638)
- Halep Kuşatması (637)
- Kinnesrin Muharebesi (637–638)
Leyla bint Minhal Çocukları Abdurrahman
Süleyman
Muhacir Muhammed Peygamber dönemi- Hudeybiye
- Mute
- Uzza putunun imhası
- Beni Cazime
- Taif
- Huneyn
- Mekke
- Beni Cazime
- Tebük
- Dumet-ül Cendel
- 2. Dumet-ül Cendel
- Necran
- Firaz
- Karyeteyn
- Al-Uqab Pass
- Mercirahit
- Busra
- Ecnadeyn
- Yaqusa
- Şakhab
- Şam
- Fahl
- Maraj-al-Debaj
- Emesa
- Yermük
- Kudüs
- Hazir
- Halep
Ermenistan ve Anadolu seferleri
Hâlid bin Velîd bin Muğîre el-Mahzûmî (Arapça: خالد بن الوليد بن المغيرة المخزومي; ö. 642), kısaca Hâlid bin Velîd (Arapça: خالد بن الوليد), 7. yüzyılda yaşamış Arap bir askerî komutandı. Başlangıçta Kureyş adına Muhammed'e karşı savaşlara katıldı. Daha sonra Müslüman oldu ve kalan askerî kariyerini Muhammed ile ilk iki Raşid halife olan Ebû Bekir ve Ömer'in hizmetinde geçirdi. Halid, 632-633 yıllarında Arabistan'daki isyancı kabilelere karşı yürütülen Ridde Savaşları'nda, 633-634 yıllarındaki Sasani Irak'ına yönelik ilk seferlerde ve 634-638 yılları arasındaki Bizans Suriyesi'nin fethinde önemli komuta görevlerinde bulundu.
Kureyş aristokrasisine mensup Mahzûm kabilesinden usta bir süvari olan Halid, Muhammed'e şiddetle karşı çıkan bu kabilenin bir ferdi olarak 625 yılındaki Uhud Savaşı'nda Muhammed ve takipçilerine karşı belirleyici bir rol oynadı. 627 veya 629 yılında Müslüman oldu ve Muhammed'in huzurunda İslam'a katıldı. Muhammed, onu Müslümanlar arasında resmî bir askerî komutan olarak atadı ve kendisine Seyfullah (Allah'ın Kılıcı) unvanını verdi. Mute Savaşı sırasında Halid, Müslüman birliklerin Bizans kuvvetlerine karşı güvenli bir şekilde geri çekilmesini koordine etti. Ayrıca 629-630'da Mekke'nin Müslümanlarca fethi ve 630'da Huneyn Savaşı sırasında Müslüman ordusu altındaki Bedevilere liderlik etti. Muhammed'in ölümünün ardından, yeni kurulan İslam Devletine karşı çıkan Arap kabilelerinin bastırılması veya itaat altına alınması amacıyla Necid ve Yemâme bölgesine gönderildi. Bu seferler sırasında sırasıyla 632'de Buzaha Savaşı ve 633'te Yemama Savaşı'nda isyancı liderler Tulayha ve Müseylime'ye karşı kazandığı zaferle sonuçlandı.
- Müslümanlara Karşı:
- 917 - Achelous Muharebesi: Bulgar Çarı I. Simeon, Trakya'yı Bizanslılardan aldı.
- 1648 - Lens Savaşı: Otuz Yıl Savaşları'nın sonu.
- 1831 - ABD'de köleler, Nat Turner'in liderliğinde ayaklandı.
- 1866 - ABD Başkanı Andrew Johnson, Amerikan İç Savaşı'nın bittiğini resmen ilan etti.
- 1914 - I. Dünya Savaşı: Alman Birlikleri, Brüksel'i işgal etti.
- 1940 - Sürgündeki Rus devrimci Leon Troçki, Meksiko'da saldırıya uğradı ve ertesi gün öldü.
- 1949 - Macaristan Halk Cumhuriyeti ilan edildi.
- 1953 - SSCB, hidrojen bombası denediğini resmen açıkladı.
- 1960 - Senegal, Mali Federasyonu'ndan ayrıldı ve bağımsızlığını ilan etti.
- 1975 - NASA, Viking 1 adlı uzay aracını Mars'a doğru yola çıkardı.
- 1977 - NASA, Voyager 2'yi fırlattı.
- 1982 - 2 ay 27 günlük kesinleşmiş cezası ertelenmeyen Bülent Ecevit, Ankara Merkez Kapalı Cezaevi'ne konuldu.
- 1988 - Sekiz yıl süren İran-Irak Savaşı ateşkesle sona erdi.
- 1991 - Estonya, SSCB'den ayrılıp bağımsızlığını ilan etti.
Doğumlar
- 1377 - Şahruh, Timur İmparatorluğu üçüncü hükümdarı (ö. 1447)
- 1664 - János Pálffy, Macar İmparatorluk Mareşali (ö. 1751)
- 1789 - Abbas Mirza, İran'da hüküm süren Kaçar Hanedanı'nın veliahtı (ö. 1833)
- 1858 - Ömer Muhtar, Libyalı devrimci ve İtalyanlara karşı yürütülen direniş hareketinin önderi (ö. 1931)
-
Ömer Muhtar
Asad Al-Sahra (Çöl Aslanı)
Zawiyat Ayn Kalk hükümdarı
Görev süresi
1896-1902 Yerine gelen Makam kaldırıldı Zawiyat Luqsur hükümdarı Görev süresi
1902-1911 Yerine gelen Makam kaldırıldı Senussi Kabilesi Askeri Lideri Görev süresi
24 Nisan 1923 - 16 Eylül 1931 Yerine geldiği İdris Kişisel bilgiler Doğum 20 Ağustos 1858
Bingazi, Trablusgarp, Osmanlı İmparatorluğu Ölüm 16 Eylül 1931 (73 yaşında)
Bingazi, İtalyan Sirenaykası Mesleği Senussi Zaviyelerinin Hükümdarı Dini Sünni İslam İmzası
Askerî hizmeti
Takma adı
Şeyh eş-Şuhadā'
شَيخ الشُّهَدَاء, Şehitlerin Şeyhi Bağlılığı
Senûsîlik
Hizmet yılları
1896–1902, Batı Sudan'da (Çad) Ayn Kalk hükümdarı olarak
Çatışma/savaşları
1902–1923, Sirenayka'daki Zawiyat Laqsur'un hükümdarı olarak
1923–1931, tüm Senussid Askeri Adwar Komutanı olarakÖmer Muhtar (Arapça: عمر المختار Omar Al-Mukhtār) (d. 20 Ağustos 1858 - ö. 16 Eylül 1931), Libya'da İtalyanlara karşı yürütülen direniş hareketinin devrimci önderi.
Dinî öğrenim gördü ve el-Kasr'daki Senusi aşireti lideri oldu. İtalyanların 1911'de Libya'ya çıkarma yapması üzerine Osmanlı subayları ve Senusi şeyhi Ahmed eş-Şerif es-Senusi önderliğinde başlayan direniş hareketine gönüllü olarak katıldı. Bu direniş esnasında Enver Bey (daha sonra Enver Paşa) ile çalıştı; aralarında bir silah arkadaşlığı bağı gelişti.
Uşi Antlaşması'yla Osmanlı Devleti'nin Libya üzerindeki hakimiyeti resmen sona erdi. İtalyan yönetiminin Trablusgarp'taki milliyetçi kuvvetler ve Berka'daki Senusilerle yaptığı uzlaşma görüşmeleri sonuçsuz kaldı. Ömer Muhtar 1922'de İtalya'da iktidara gelen Faşistlerin Libya'yı sömürgeleştirme politikasına karşı 1923'te Berka'da yeni bir direniş hareketi başlattı. Cebelü'l-Ahdar'da yaşayan aşiretlerden topladığı gerilla güçleriyle başarılı baskınlar gerçekleştirerek İtalyan kuvvetlerine ağır kayıplar verdirdi. Mısır ve Sudan'dan gelen yardımların kesilmesine karşın, Bedevi köylülerin yardımıyla direnişini 1931'e değin sürdürdü. 11 Eylül 1931'de bir çarpışmada yaralanarak İtalyanlara esir düştü. General Rodolfo Graziani'nin başkanlığında bir savaş mahkemesince ölüme mahkûm edildi ve Saluk'ta asıldı.
- 1929 - Hüseyin Mükerrem Hiç, Türk iktisat profesörü ve siyasetçi (ö. 2012)
- 1930 - Hüseyin Kutman, Türk tiyatro ve sinema sanatçısı (ö. 1988)
- 1930 - Toron Karacaoğlu, Türk yönetmen, tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu (ö. 2018)
- 1942 - Kuzey Vargın, Türk oyuncu (ö. 2017)
- 1951 - Aydın Ayaydın, Türk bürokrat, akademisyen ve siyasetçi
- 1953 - Ümit Efekan, Türk yönetmen, senaryo yazarı ve yapımcı
- 1960 - Metin Gürak, Türk asker ve mevcut TSK Genelkurmay Başkanı
- 1965 - Alparslan Kuytul, Türk yazar ve Furkan Eğitim ve Hizmet Vakfı'nın kurucusu
- 1965 - İlker İnanoğlu, Türk oyuncu
- 1970 - Berna Laçin, Türk sinema, dizi oyuncusu ve sunucu
- 1973 - Elif İnci, Türk oyuncu
- 1974 - Metin Yıldız, Türk dizi ve sinema oyuncusu
- 1983 - İbrahim Büyükak, Türk oyuncu ve yazar
- 1992 - Neslihan Atagül, Türk oyuncu
- 1994 - Berat Aydoğdu, Türk futbolcu
- 1995 - Mehmet Yılmaz, Türk oyuncu
Ölümler
- 14 - Agrippa Postumus, Marcus Vipsanius Agrippa ve Yaşlı Julia'nın oğlu (d. MÖ 12)
- 1085 - Cüveynî, İranlı fıkıhçı ve kelamcı (d. 1028)
- 1933 - Halil Kemal Efendi, Türk Kurtuluş Savaşı yıllarında Kütahya'nın Gediz ilçesi Müftüsü, icazet verme yetkisine sahip, müderris ve İstiklal Savaşı gazisi (d. 1870/1871)
- 1951 - İzzettin Çalışlar, Türk siyasetçi ve asker (d. 1882)
- 1957 - Halil Kut, Türk asker (d. 1882)
-
Halil Kut
1317 (1902) -20
Lakabı "Kût'ül-Amâre Kahramanı" Doğum 1882
İstanbul, Osmanlı İmparatorluğu Ölüm 20 Ağustos 1957 (75 yaşında)
İstanbul, Türkiye Defin yeri Yahya Efendi Tekkesi Haziresi, İstanbul Bağlılığı
Osmanlı İmparatorluğu
Hizmet yılları
1902-1917
Rütbesi
Mirliva
Komutası
İstanbul Komutanlığı, 6. Ordu, 9. Kolordu, Kafkas İslam Ordusu
Çatışma/savaşları
Ödülleri
Halil Kut (1882, İstanbul – 20 Ağustos 1957, İstanbul), Türk askerdir. "Kut'ül-Amâre Kahramanı" olarak da bilinir. Enver Paşa ve Nuri Paşa'nın amcası, Hacı Ahmed Paşa'nın kardeşidir. 1934 yılında Soyadı Kanunu'nun çıkmasından sonra Mustafa Kemal Atatürk tarafından Kût'ül-Amâre Zaferi nedeniyle "Kut" soyadı verildi.
Kökeni
1882'de İstanbul'da doğdu. Soyu Arnavutlara veya Gagavuz Türklerine dayanmaktadır.
Askerlik Hayatının İlk Yılları
Harp Akademisi'nde Mustafa Kemal ile sınıf arkadaşıydı. 1902 yılında Harp Akademisi'nden Mümtaz Yüzbaşı rütbesiyle mezun oldu. İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin 117 numaralı üyesi oldu.
II. Meşrutiyet ve 31 Mart İsyanı arası dönemde İran'daki hürriyet hareketine desteğe gönderildi. (bkz. Osmanlı-Kaçar Savaşı 1906-1907)
23 Ocak 1913 tarihindeki Bâb-ı Âli Baskını'ndan sonra İstanbul Merkez Komutanlığı'na atandı.
I. Dünya Savaşı
Irak Cephesi
Tümgeneral Charles Vere Ferrers Townshend komutasındaki İngiliz 6. Poona Tümeni (Hint Tümeni) Bağdat'a ilerlemeye çalışırken 22-23 Kasım 1915 tarihlerinde Selman-ı Pak Muharebesi'ni kaybederek geri çekildi ve 3 Aralık'ta Kut'ül-Amâre kasabasına sığındı. İngilizler Kut'u ele geçirmek için General Fenton Aylmer komutasındaki Tigris (Dicle) Kolordusuyla hücuma geçtiyse de 6 Ocak 1916 tarihinde Sağ Sahil Muharebesi'nde 4000 askerini kaybederek geri çekildi. Kafkasya Cephesi'nden kolordusuyla beraber Irak Cephesi'ne takviyeye gelen Halil Bey, bu muharebede geri çekilme emrini veren Miralay 'Sakallı' Nureddin Bey'in yerine 9. Kolordu Komutanı olarak atandı.
Komutasındaki 9. Kolordu ile İngiliz kuvvetlerine 13 Ocak 1916 tarihinde Vadi Muharebesi'nde 1600, 21 Ocak tarihinde de Felahiye Muharebeleri'nde 2700 personeli kaybettirerek geri püskürttü. İngilizler Mart başında tekrar taarruza geçti. Ancak 8 Mart 1916 tarihinde Sabis mevkiinde Miralay Ali İhsan Bey komutasındaki 13. Kolordu'ya hücum ettiyse de 3500 asker zayiat vererek geri çekildi. Bu yenilgiden dolayı General Aylmer azledilerek yerine General Gorringe getirildi.
Kutü'l-Ammare Savaşları
19 Nisan 1916 tarihinde Müşir Colmar von der Goltz Paşa, Bağdat'ta bulunan karargâhında tifüsten ölünce, genç yaşta olmasına rağmen Mirliva Halil Paşa 6. Ordu komutanlığına atandı.
29 Nisan 1916 tarihinde Irak Cephesi'nde Kut'ül Ammare kasabasında Tümgeneral Charles Townshend komutasındaki İngiliz ordularını esir aldı. İngiliz general, Kut'ta yaşanan açlıktan dolayı diğer 4 general, 481 subay ve 13100 er ile birlikte teslim oldu.
Irak Ordusu Komutanı Halil Paşa'nın, Kut'ül-Amâre zaferinden sonra 6. Ordu'ya yayınladığı mesaj şöyledir:
Arslanlar! Bütün Osmanlılara şeref ve şan, İngilizlere kara meydan olan şu kızgın toprağın güneşli semasında şehitlerimizin ruhları sevinçle gülerek uçarken, ben de hepinizin pak alınlarından öperek cümlenizi tebrik ediyorum. Ordum gerek Kut karşısında ve gerekse Kut'u kurtarmaya gelen ordular karşısında 350 subay ve 10 bin erini şehit vermiştir. Fakat buna karşılık bugün Kut'ta 13 general, 481 subay ve 13 bin 300 er teslim alıyorum. Bu teslim aldığımız orduyu kurtarmaya gelen İngiliz kuvvetleri de 30 bin zayiat vererek geri dönmüşlerdir. Şu iki farka bakılınca, cihanı hayretlere düşürecek kadar büyük bir fark görülür. Tarih bu olayı yazmak için kelime bulmakta müşkülata uğrayacaktır. İşte Osmanlı sebatının İngiliz inadını kırdığı birinci zaferi Çanakkale'de, ikinci zaferi burada görüyoruz.
İngiliz tarihçi James Morris, Kut'un kaybını Britanya (İngiltere) askeri tarihindeki en aşağılık şartlı teslimi olarak tanımladı.
Kut'un alınmasından sonra Irak askerî valiliğine getirildi. Ve şarkıcı Burak Kut'un dedesidir.
- 1979 - Ömer Faruk Toprak, Türk toplumcu-gerçekçi şair, romancı ve öykü yazarı (d. 1920)
- 1981 - Mustafa Özenç, Türk sol görüşlü militan (d. 1959)
- 1982 - Osman Yusuf, Türk asıllı Japon oyuncu (d. 1920)
- 1990 - Ayla Dikmen, Türk pop müzik şarkıcısı (d. 1944)
- 1991 - Nadir Nadi Abalıoğlu, Türk gazeteci ve Cumhuriyet gazetesi Başyazarı (d. 1908)
- 2006 - Tuncer Necmioğlu, Türk oyuncu, senarist ve tiyatro eleştirmeni (d. 1936)
- 2022 - Civan Canova, Türk tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu, oyun yazarı, senarist ve tiyatro yönetmeni (d. 1955)
Yorumlar
Yorum Yap