28 Mayısıs Tarihte Bugün Miladi takvime göre yılın 148. günü

Olaylar

MÖ 585 - Yunan filozof ve bilim insanı Thales'in tahmin ettiği gibi bir güneş tutulması meydana geldiğinde Alyattis ile Siyaksares, Halis Nehri yakınlarında çarpışıyorlardı. Tutulma sayesinde ateşkes sağlandı. Bu tarihin tam olarak bilinmesi diğer birçok olayın tarihinin de hesaplanabilmesini sağlamıştır.
622 - Hicret, Medine'ye 3 km uzaklıkta bulunan Kubâ'ya ulaşılmasıyla tamamlandı.
1812 - Osmanlı Devleti ile Rusya arasında Bükreş Antlaşması imzalandı ve 1806-1812 Osmanlı-Rus Savaşı sona erdi.
1830 - ABD Başkanı Andrew Jackson, Amerikan Kızılderililerinin yurtlarından çıkarılmasına ve başka yerlere sürülmelerine olanak tanıyan Yerli İskân Yasası'nı imzaladı.
1862 - Sayıştay kuruldu.
1871 - Paris Komünü düştü.
1902 - Bilim insanı Thomas Edison pili buldu.
1913 - Osmanlı feministleri kadın haklarını savunmak için Osmanlı Müdafaa-i Hukuk-ı Nisvan Cemiyeti'ni kurdular.
1918 - Tiflis'te Azerbaycan Millî Şurası tarafından Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti ilan edildi.
1937 - Volkswagen otomobil firması kuruldu.
1953 - Kore Savaşı'nda 28-29 Mayısıs'ta meydana gelen çarpışmalarda, Türk Tugayı 155 şehit verdi.
1952 - Yunanistan'da kadınlara seçme hakkı verildi.
1954 - Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO), en çok konuşulan diller arasına Türkçeyi de aldı.
1960 - Millî Birlik Komitesi, Orgeneral Cemal Gürsel'e MBK Başkanlığının yanı sıra, Başbakanlık, Millî Savunma Bakanlığı ve Başkomutanlık görevlerini de verdi. Orgeneral Gürsel, aynı gün asker ve sivil üyelerden oluşan Bakanlar Kurulunu açıkladı. Başbakan Adnan Menderes, Kütahya yolunda tutuklandı. Cumhurbaşkanı Celâl Bayar ve yedi bakanın Silahlı Kuvvetler gözetiminde olduğu açıklandı.
1961 - Uluslararası Af Örgütü, Londra'da kuruldu.
1984 - Bayrampaşa Cezaevi'nden dördü Devrimci Sol, biri Türkiye İşçi Köylü Kurtuluş Ordusu (TİKKO) yöneticisi 5 kişi firar etti.
1999 - 57'nci Hükûmet kuruldu. MHP, DSP ve Anavatan Partisi'nden oluşan Koalisyon Hükûmetinde, Başbakan Bülent Ecevit oldu.
2002 - NATO, Rusya'yı sınırlı ortak ilan etti.
2004 - Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer, gençlerin imam hatip liselerine yönlenmelerinin özendirilmesi amaçlandığı gerekçesiyle "YÖK Kanunu" olarak bilinen "Yükseköğretim Kanunu ve Yükseköğretim Personel Kanunu'nda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun"u kısmen TBMM'ye iade etti.
2013 - Taksim Gezi Parkı olayları başladı.

Gezi Parkı olayları

Taksim Gezi Parkı'ndaki eylemciler, 15 Haziran 2013

Tarih 28 Mayısıs - 30 Ağustos 2013
(3 ay, 2 gün) Yer Başta İstanbul olmak üzere tüm Türkiye (Bayburt hariç) ve Türk diasporası Sebep Taksim Gezi Parkı'nın bir kısmına inşa edilmesi planlanan Taksim Kışlası'nı engellemek üzere parkta bulunan çevre aktivistlerine polisin orantısız güç kullanımı. Hedef

İlk günlerde:

Taksim Gezi Parkı'na yapılan inşaatın durdurulması

Hükûmet ile yapılan görüşmede:

Taksim Gezi Parkı'nda inşaat yapılmaması
Atatürk Kültür Merkezi'nin yıkımına son verilmesi
Protesto eylemlerinin yasaklanmasına son verilmesi ve buna uymamış valilerin işine son verilmesi
Göz yaşartıcı gaz kullanımının yasaklanması
Gezi Parkı protestolarına katılanlara soruşturma açılmaması, açılmış davaların düşürülmesi

Yöntem

Protestocular

Emniyet güçleri

Durum Eylemler sona erdi. Taraflar

Çoğunluğu gençlerden oluşan kitle.

Diğerleri:

Bazı hükûmet karşıtları
Taksim Dayanışma Platformu
Siyasi partiler (CHP, BDP, HEPAR, TKP, İP, EMEP, BTP,[40] HKP, Yeşiller, ÖDP, SDP, LDP)
Halkevleri
Öğrenci Kolektifleri
TGB
SODAP
Kapitalizmle Mücadele Derneği [
Antikapitalist Müslümanlar
Emek ve Adalet Platformu
Bazı Komünistler
Bazı Türk Milliyetçileri (Atatürkçüler, Ulusalcılar ve bazı Ülkücüler)
Anarşistler
Korsanlar (Türkiye Korsan Partisi Hareketi)
Liberaller (3H Hareketi)
Liberteryenler
Feministler
Çevreciler
Kozmopolitanlar
LGBT
Bazı sendika ve meslek odaları (DİSK, KESK,[50] TMMOB ve TTB)
Bazı taraftar grupları (çArşı, Fenerbahçeliler, Galatasaraylılar, Devrimci Güçlüler, Alkaralar, Altaylılar, Karşıyakalılar, Göztepeliler ve diğer taraftarlar)
Çeşitli online aktivistler (Redhack, Anonymous, Ekşi, İnci ve Uludağ Sözlük)
Ankara Kuğulu İnisiyatifi
İzmir Gezi Parkı Direniş ve Dayanışma İnisiyatifi
Sosyalist Çerkesler Birliği

61. Türkiye Hükûmeti

Güvenlik güçleri (İstanbul Valiliği, Polis ve Jandarma)
Bazı iktidar destekçileri, Alperen Ocakları ve bazı Ülkücüler [58]
Siyasi partiler (AK Parti, BBP, HAK Parti, HÜDA PAR)
Bazı esnaf ve zanaatkârlar

Öne çıkan kişiler

Hükûmet Yetkilileri

Müdahil birimler

3,6 milyon kişi (hükûmet tahmini)

7,5 milyon kişi (resmî olmayan tahminler)

bilinmiyor

Kayıplar Ölü 7 sivil (11 Mart 2014)
1 komiser Yaralı 8163+ sivil, 900+ polis Tutuklu 126 Olaylarda 46 kamu binası, 231 polis aracı ve 44 ambulans kullanılmaz hâle geldi. 326 iş yeri ve 201 araç tahrip edildi, 80 belediye otobüsü ve 85 otobüs durağı yakıldı. 16 Haziran 2013 tarihinde Taksim Meydanı polis tarafından boşaltıldı.

Gezi Parkı olayları veya Gezi Parkı direnişi, 28 Mayısıs 2013 tarihinde, ilk olarak İstanbul'daki Taksim Gezi Parkı için hazırlanan kentsel gelişim planına karşı çıkmak amacıyla düzenlenen, daha sonrasında ifade özgürlüğü, medya sansürü, otoriteryanizm gibi toplumsal sorunlara ve dönemin başbakanı Recep Tayyip Erdoğan'ın baskıcı yönetimine karşı toplumsal bir harekete dönüşen protesto hareketleridir. Sınırlı sayıda katılımcıyla başlayan hareketler, sosyal medyanın da kullanımıyla cumhuriyet tarihinin en büyük protestosuna dönüşmüştür.

Protestolar, 61. Türkiye Cumhuriyeti Hükûmeti'nin, İstanbul'un Beyoğlu ilçesinde bulunan ve sadece umumi hizmette kullanılmak koşulu ile tapuda İstanbul Büyükşehir Belediyesi'ne tahsis edilmiş olan Taksim Gezi Parkı'na İstanbul 6. İdare Mahkemesi ve 2 Nolu Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu kararı olduğu hâlde Topçu Kışlası'nı Taksim Yayalaştırma Projesi çerçevesinde imar izni olmadan yeniden inşa etmesini engelleme eylemi olarak başladı ve parkta yapılan bir oturma eyleminin şiddet kullanılarak tahliye edilmesine duyulan öfkeyle ateşlendi. Ardından, Türkiye'nin dört bir yanında, basın, ifade ve toplanma özgürlüğü ile AK Parti hükûmetinin Türkiye'nin laikliğini zedelemesi gibi çok çeşitli kaygıları protesto eden destek gösterileri ve grevler düzenlendi. İlk çevre protestosunu organize eden küçük bir topluluğun ötesinde merkezi bir liderliğin olmadığı protestolar, İşgal hareketi ve 1968 Mayısıs olaylarıyla karşılaştırıldı. Sosyal medya, protestolarda kilit bir rol oynadı, çünkü Türk medyasının büyük bir kısmı özellikle ilk aşamalarda protestoları küçümsedi ve protestolara sansür uyguladı. Hükûmetin tahminiyle yaklaşık 3,6 milyon kişi, Türkiye genelinde ilk Gezi Parkı protestosuyla bağlantılı yaklaşık 5.000 gösteriye aktif olarak katıldı. Yirmi iki kişi öldü ve çoğu ağır olmak üzere 8.000'den fazla kişi yaralandı.

Taksim Gezi Parkı'ndaki oturma eylemi, polisin 1 Haziran'da Taksim Meydanı'ndan çekilmesinin ardından yeniden başladı ve binlerce protestocunun çadırlarda yaşadığı, kütüphane, sağlık merkezi, gıda dağıtımı ve kendi medyalarını kurdukları bir protesto kampına dönüştü. Gezi Parkı kampının 15 Haziran'da çevik kuvvet tarafından temizlenmesinin ardından protestocular Türkiye'nin dört bir yanındaki diğer parklarda toplanmaya başladı ve protestoları ilerletmenin yollarını tartışmak üzere halka açık forumlar düzenledi. Türkiye Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan, 2 Haziran'da protestocuları "birkaç çapulcu" olarak nitelendirdi. Polis, protestoları göz yaşartıcı gaz ve tazyikli su ile bastırdı. Olaylarda 11 kişi öldü, 8.000'den fazla kişi yaralandı ve 3.000'den fazla kişi tutuklandı. Polis şiddeti ve hükûmetin protestocularla diyalog kurmaması, bazı yabancı hükûmetler ve uluslararası kuruluşlar tarafından eleştirildi.

Protestocuların yelpazesinin geniş olduğu ve hem sağ hem de sol görüşlü bireyleri kapsadığı belirtildi. Protestocuların şikâyetleri; yerel çevre sorunlarından, Recep Tayyip Erdoğan'ın otoriterliği,[79][80] alkol yasağı, toplum içinde öpüşme tartışması ve Suriye'deki savaş gibi konulara kadar uzanıyordu. Protestocular, kendilerini çapulcu olarak adlandırarak, Erdoğan'ın kendilerine yönelik hakaretini sahiplendiler. Twitter'daki pek çok kullanıcı da kullanıcı adlarını değiştirerek çapulcu adını kullandı.[81] Çeşitli analistlere göre protestolar, Erdoğan'ın on yıllık döneminin en zorlu olayları ve on yıllardır ülke çapında yaşanan en önemli huzursuzluk gösterisiydi.

2023 - Türkiye Cumhuriyeti 13. Cumhurbaşkanlığı 2.tur seçimi yapıldı.

Doğumlar

1371 - Jean de Bourgogne, Burgonya dükü (ö. 1419)
1524 - II. Selim, Osmanlı'nın 11. Padişahı (ö. 1574)
1660 - I. George, Hannover Elektörü ve İngiltere Kralı (ö. 1727)
1925 - Bülent Ecevit, Türk devlet adamı, gazeteci ve politikacı (ö. 2006)
1933 - Kayhan Yıldızoğlu, Türk sinema ve dizi oyuncusu (ö. 2024)
1947 - Mehmet Ulay, Türk tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu (ö. 2023)
1961 - Ömer Asan, Türk yazar, yapımcı ve yayıncı
1964 - İskender Över, Türk şair, yazar ve eleştirmen (Küçük İskender mahlasıyla yazı yazan) (ö. 2019)
1965 - Metin Arolat, Türk şarkıcı (ö. 2024)
1966 - Cemil Özeren, Türk müzisyen (ö. 2012)
1976 - Zaza Enden, Türk basketbolcu ve profesyonel güreşçi
1981 - Uğur İnceman, Türk futbolcu
1983 - Metin Akan, Türk futbolcu
1988 - Ufo361, Türk-Alman rapçi ve söz yazarı
1992- Deniz Işın, Türk oyuncu

Ölümler

1750 - Sakuramachi, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 115. imparatoru (d. 1720)
1787 - Leopold Mozart, Avusturyalı besteci (Wolfgang Amadeus Mozart'in babası) (d. 1719)
1952 - Sermet Muhtar Alus, Türk gazeteci, yazar ve karikatürist (d. 1887)
1972 - VIII. Edward, Birleşik Krallık Kralı (d. 1894)
1978 - Orhan Peker, Türk ressam (d. 1927)
1983 - Çiğdem Talu, Türk şarkı sözü yazarı (d. 1939)
1984 - İbrahim Şevki Atasagun, Türk siyasetçi ve doktor (d. 1899)
1986 - Edip Cansever, Türk şair (d. 1928)
2014 - Ertuğrul Işınbark, Türk illüzyonist ve sihirbaz (d. 1940)
2014 - Mandrake, Türk illüzyonist ve sihirbaz (d. 1940)
2018 - Semavi Eyice, Türk Bizantolog ve sanat tarihçisi (d. 1922)

Tatiller ve özel günler

Azerbaycan Bağımsızlık Günü

Azerbaycan Halk Cumhuriyeti'nin ilk bayrağı, 24 Haziran 1918 yılında hükümet kararıyla kabul edilmiştir.

Azerbaycan Halk Cumhuriyeti'nin ve Azerbaycan'ın bayrağı.

Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti (1918-1920).

Bağımsızlık Günü (Azerice: Müstəqillik Günü), eski adıyla Cumhuriyet Günü, Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti'nin 28 Mayısıs 1918'de bağımsızlığını ilan ettiği gün olarak Azerbaycan'da kutlanan bir millî gündür. 1990 yılından beri resmî bayram olarak kutlanmaktadır. Bağımsızlık Günü hükûmet ve kamuoyu tarafından her yıl bayram olarak kutlanır. 2021 yılından önce Cumhuriyet Günü olarak kutlanırken kabul edilen bir yasa ile adı Bağımsızlık Günü olmuştur.

1918 - Tiflis'te Azerbaycan Millî Şurası tarafından Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti ilan edildi.

1947 - Firengiz Alizade, Azerbaycanlı seçkin besteci

1963 - Zemfira Meftahaddinova, Azeri atıcı

1992 - Türkiye ile Nahçıvan'ı birbirine bağlayan Ümit Köprüsü hizmete girdi.

2021 - Zehra Abdullayeva, Azeri şarkıcı (d. 1952)