Tarih

24 Mayısıs 1218

 Beşinci Haçlı seferi'nde Haçlılar, Akka şehrini Eyyubiler'e bıraktılar

Ramigazetesi.com 24 Mayıs 2026, 22:22 20 görüntülenme
24 Mayıs 1218

24 Mayısıs Tarihte Bugün Miladi takvime göre yılın 144. günü

 

Olaylar

 

Beşinci Haçlı seferi Haçlı Seferleri
Dimyat'ın Haçlılar tarafından kuşatılması Tarih 1213 - 1221 Bölge

Mısır

Sonuç Mutlak Eyyubi zaferi Taraflar

Haçlılar

Müslümanlar

Komutanlar ve liderler   Jean de Brienne
 IV. Boemondo
 I. Hugh
 II. Friedrich
 VI. Leopold
 Pedro de Montaigu
 Hermann von Salza
 Guérin de Montaigu
   II. András
 I. William
 II. Philippe
 Pelagio Galvani  Kamil bin Adil

 

Haçlı Seferleri

Kutsal topraklarda (1095–1291)

1291 sonrası

Kuzey Haçlı Seferleri (1147–1410)

Halkın Haçlı Seferleri

Ortodokslara karşı

Reconquista (718-1492)

Beşinci Haçlı Seferi, 1217–1221 yılları arasında Katolik kilisesine mensup Avrupalılar tarafından gerçekleştirilen haçlı seferidir. Avrupalılar, Mısır'daki Eyyubiler'i yenerek Kudüs ve diğer kutsal toprakları ele geçirmek istemişlerdir ancak amaçlarına ulaşamamışlardır.

Kutsal Şehir Kudüs'ün anahtarlarının Mısır'ın elinde olduğuna inanan Papa III. Innocentius 1213'te yeni bir Haçlı Seferi çağrısında bulundu. Bu çağrı 1215 Dördüncü Laterano Konsili'nde kabul edildi; bu Haçlı Seferi organizasyonu kendisinden sonraki Papa III. Honorius tarafından da devam ettirildi. İtalyanlar bu projeye karşı çekimser, Batılılarsa kararsızdı. Avrupa'dan önce Macaristan Kralı II. András ve Avusturya Arşidükü Habsburglu VI. Leopold sefere katılmaya karar verdiler. Daha sonra 1218'de Oliver Kölnlü komutasında bir Alman ordusu ve Hollanda Kontu I. William komutasında Hollandalı, Flandralı ve Frisyalı askerlerden oluşan bir ordu da sefere katıldı. Bu seferde Haçlı orduları denizden Doğu Akdeniz kıyılarında, Haçlı devletlerin bulunduğu Filistin ve Suriye'ye; özellikle Kudüs Krallığı'nın başkenti olan Akka'ya yöneldiler. Macar ordusu Eyyubilerle yaptığı tek bir muharebeden sonra ülkesine geri döndü. Diğer Haçlı orduları birlikte 1217-1220'de Kudüs Kralı John de Brienne komutasında Nil Nehri deltasına doğru bir sefere çıktı. Bunu eski Kudüs krallığını ihya etmek için bir koz olarak kullanmak istedi. Mısır'a hücum eden Haçlı ordusu Dimyat kalesi 1219'da düşünce Temmuz 1221'de Haçlılar Kahire üzerine yürümeye başladılar. Fakat yeterli tedarik sağlayamadığı ve Nil Nehri suları yükselmesi ile Haçlı ordusu Dimyat'a geri dönmek kararı verdiler ve bu dönüş Haçlılar için bir felaket oldu. Fakat Eyyubiler öncülerinin Nil Nehri kenar duvarlarını yıktıkları için ada şeklini alan bir yüksek arazide mahsur kaldılar. Eyyübiler Sultanı Kamil bin Adil bir gece hücumu ile suyu geçip Dimyat'a geri dönmek isteyen Haçlı ordusuna büyük zayiat verdi. Açlık tehlikesi geçiren bu ordu teslim olmak zorunda kaldı. Dimyat kalesinde kalan Haçlıların da Eyyubiler tarafından etrafı sarılmıştı. 1221'de yapılan bir antlaşma ile Haçlılar Dimyat'ı da kurtuluş fidyesi olarak Eyyubilere iade ettiler ve Eyyubilere teslim olan Haçlılar ordusu askerleri serbest bırakıldılar. Eyyubiler Sultanı Kamil bin Adil Avrupalı haçlılarla 8 yıl süreli bir barış antlaşması yapmayı kabul etti.

Eyyûbîler

1171-1260/1341

Selahaddin Eyyubi'nin 1193'teki ölümü sırasında Eyyûbî Sultanlığı'nın siyasi alt bölümlerini ve şehirlerini gösteren harita. Özellikle Yemen ve Batı Arabistan'daki sınırlar yaklaşık olarak verilmiştir.  Dosya:Selahaddin Eyyubi El Kurdi.jpg - Vikipedi

Selahaddin Eyyubi'nin 1193'teki ölümü sırasında Eyyûbî Sultanlığı'nın siyasi alt bölümlerini ve şehirlerini gösteren harita. Özellikle Yemen ve Batı Arabistan'daki sınırlar yaklaşık olarak verilmiştir.

Tür Egemen devlet
(1171-1260) Başkent Kahire
(1171-1174; 1218-1250)
Şam
(1174-1218)
Halep
(1250-1260)
Hama
(1341 yılına kadar) Yaygın dil(ler)
  • Arapça (nüfusun çoğunluğu, şiir, nümismatik)
  • Kürt dilleri (yönetici hanedan, aristokrasi, askeri oligarşi)
  • Farsça (bazı sultanlar tarafından konuşulur)
  • Türkçe 
Resmî din Sünni İslam Hükûmet Abbâsî Hâlifeliği altında Sultanlık (prenslik konfederasyonu) Sultan  

• 1174-1193

Selahaddin Eyyubi (ilk)

• 1193-1198

Aziz Osman

• 1198–1200

Mansur

• 1200-1218

I. Âdil

• 1218-1238

Kâmil

• 1238-1240

II. Âdil

• 1240-1249

Sâlih Necmeddin

• 1249-1250

Muazzam Turanşah

• 1250-1254

Eşref Musa (son) Tarihçe  

• Kuruluşu

1171

• Dağılışı

1260/1341 Yüzölçümü y. 1190 2.000.000 km2 y. 1200 1.700.000 km2 Nüfus

• 12. yüzyıl

7.200.000 Para birimi Dinar, dirhem Öncüller Ardıllar Fâtımîler Zengîler Kudüs Krallığı Gürcistan Krallığı Ahlatşahlar Beyliği Artuklu Beyliği Memlûk Devleti Resûlîler Hasankeyf Emirliği Hoy Hanlığı Şirvan beyliği Kilis Emirliği Suveydi Emirliği

Eyyûbîler,[6] Eyyûbîler Devleti veya Eyyûbî Sultanlığı (Arapça: الأيّوبيّون, Eyyûbîyûn; Kürtçe: ئەیووبییەکان, Dewleta Eyûbiyan), Zengî Devleti'nin komutanı ve daha sonradan Fâtımî Devleti'nin veziri olan Selahaddin Eyyubi'nin 1171 yılında kurduğu Eyyûbî Hanedanı'nın Mısır ve Suriye'de egemen olduğu Sünni Müslüman bir devlettir. En güçlü olduğu dönemde Mısır, Suriye, Irak, Hicaz, Filistin, Libya, Yemen ve Levant bölgelerini egemenliği altında tutmuştur. 1171'de Selahaddin Eyyubi tarafından Mısır'daki Şii Fâtımî Hâlifeliği'nin ortadan kaldırılmasının ardından doğan bir iktidar boşluğuyla tarih sahnesine çıkan devlet, 1187'de Hıttin Muharebesi ile Kudüs'ü Hristiyanlardan geri almış ve Orta Doğu'da önemli bir güç hâline gelmiştir. Hanedanlık, bölgedeki hâkimiyetini 13. yüzyılın ortalarına kadar sürdürmüştür.

Eyyûbî Hanedanı, nispeten kısa görev süresine rağmen bölgede, özellikle de Mısır'da dönüştürücü bir etkiye sahip oldu. Daha önce Şii bir hâlifeliğin egemenliğinde olan Mısır, Eyyûbîler döneminde baskın Sünni siyasi ve askerî güç ile bölgenin ekonomik ve kültürel merkezi hâline geldi. Saltanatı boyunca Eyyûbî yönetimi, ekonomik bir refah çağını da başlattı ve sağlanan kolaylıklar, İslam dünyasında entelektüel faaliyetlerin yeniden canlanmasına yol açtı. Aynı zamanda bu dönemde, büyük şehirlere çok sayıda medrese inşa edilerek bölgedeki Sünni Müslüman egemenliğini şiddetle güçlendirmeye yönelik bir süreç de etkili oldu.

Nüfusunun çoğunu Kürtlerin ve Arapların oluşturduğu Eyyûbîler Devleti, topraklarını Hicaz'a ek olarak, Levant bölgesinin çoğunu kapsayacak şekilde, Mısır sınırlarının ötesine hızla genişletti. Yemen, Kuzey Nübye, Trablusgarp, Sirenayka, Güneydoğu Anadolu ve Kuzey Irak'a hükmetti. İslam dünyasının iki önemli kutsal şehri olan Mekke ve Medine'yi de elinde bulunduran devlet, "İki Kutsal Caminin Koruyucusu" ünvanına sahip oldu ve bu ünvan, bizzat devletin kurucusu Selahaddin Eyyubi tarafından da kullanıldı.

Kudüs'ün, Haçlıların 1099 yılında şehri ele geçirmelerinden 88 yıl sonra Selahaddin komutasındaki Eyyûbîler tarafından geri alınmasından dolayı Selahaddin, bugün başta saltanat sürmüş olduğu birçok ülkede ulusal bir kahraman olarak anılmaktadır. Günümüzde, saltanatının birer parçası olmuş olan Mısır, Suriye, Filistin, Kürdistan Bölgesel Yönetimi, Yemen ve doğum yeri olan Irak, devletin ulusal arması olan hanedan kartalını kendi armalarında bulundurmaktadırlar.

İsim

Devletin adı olan "Eyyûbîler" Selahaddin Eyyubi'nin babası Necmeddin Eyyûb'un isminden türemiştir ve 'Eyyûb'un soyundan gelenler' anlamına gelir. Eyyûbîler Devleti ayrıca "Kürtlerin hanedanı/devleti" (Arapça: دولة الأکراد, romanize: Dawlat al-Akrād) olarakta Orta Çağ İslam kaynaklarında geçmiştir.

Hanedanın etnik ve devlet yapısı

Devletin kurucusu olan Selahaddin Eyyubi, Tikrit'te Kürt bir ailede doğmuştur. Selahaddin Eyyubi'nin babası Necmeddin Eyyûb, o dönemde bir Kürt hanedanlığı olan Şeddâdîler'in hüküm sürdüğü Divin şehrinde, Ecdenakan isimli, ahalisinin tamamının Kürtlerden oluştuğu bir köyde doğmuştur ve babasının adı Şâdi (veya Şâzi) el-Kürdî'dir.

Eyyubi ailesi, Hezbaniyye Kürtlerinin Revvâdîler aşiretindendir.  Revvâdîlerin soyunun ise, Ezd adında Yemenli bir Arap kabilesine dayandığı söylenmektedir. Buna göre Revvâdîler aşireti, Abbâsî hâlifesi tarafından 758 yılında Basra'dan alınarak Azerbaycan'a yerleştirilmişlerdir. Kabileye adını veren Revvad bin Müsenna el–Ezdî, Azerbaycan valisi Yezid bin Hatim tarafından güvenliği sağlama amacıyla Tebriz civarında vazifelendirilmiştir. Daha sonra, onun soyundan gelen torunları, 8. ve 9. yüzyıllarda Abbâsîlerin Tebriz valisi olarak vazife yapmışlardır. Revvâdîler, 10. yüzyılın başından itibaren Azerbaycan'da baskın hale gelen Kürt varlığıyla, özellikle de Hezbaniler aşiretiyle karışmışlar, asimile olmuşlar ve giderek Kürtleşmişlerdir. Ancak Revvâdîlerin kökeni belirsizdir ve Arap kabileleriyle bir bağlantıları olup olmadığı açık değildir.

Tarihçi İbn Haldun'a göre Selahaddin Eyyubi'nin ataları, aslı Arap olan Yemen'in Himyeri vilayeti eşrafından, Hezbaniyye Kürtlerinin Revvâdîler aşiretine mensupturlar. Ancak İbn Haldun, Tarihî İbn Haldun isimli eserinde Selahaddin Eyyubi'den Arap değil, Kürt olarak bahsetmektedir.

Arap tarihçi El–Hazrecî'nin Eyyubileri anlatan eseri, Târihu Devleti'l–Ekrâd (Türkçe: Kürd Devletinin Tarihi) ismini taşımaktadır. Selahaddin'in uzun süre inşa kâtipliğini yapmış olan bir diğer Arap tarihçi İbn-i Şeddad,  Memlûk dönemi tarihçisi Ebu Hamid el–Kudsi ve Osmanlı tarihçisi Ahmed Vasıf Efendi gibi şahsiyetler de eserlerinde Selahaddin'den ve onun hanedanından "Kürt" diye bahsetmişlerdir.

Tüm bu etnik köken tartışmaları ve araştırmalarından sonra Eyyûbîler Devleti, genel olarak bir Kürt hanedanlığı ve Kürt devleti olarak kabul edilir.

Bazı tarihçilere göre, siyasi yapısı bakımından Eyyûbî konfederasyonunun yönetim tutumları kendi yurdunun siyasi kurumları ile alakalı olabilir. Fakat bu kurumları çağdaş Türk devletlerinin temel yapısıyla önemli ölçüde farksızdı ve Eyyûbîler birçok yönden Selçukluların bir halefi olarak anlaşılabilir.[6][45] İngiliz tarihçi Andrew Peacock, Türk askerî yapısına dayandığı için Eyyûbîlerin zaman zaman Guz (Oğuz) olarak bilindiğini söylemektedir.

 

Doğumlar

Ölümler

 

 

Vikipedi

İlgili Haberler

Yorumlar

Yorum Yap

E-posta adresiniz gizli tutulur
Yukarıdaki işlemin sonucunu yazın

Yorumunuz incelendikten sonra yayınlanacaktır.