Vatandaşlık maaşında 2,5 milyon hane hedefi! GETAD kapsamında 1,5 trilyon TL destek planlanıyor

 

Vatandaşlık maaşı olarak bilinen GETAD için hazırlıklar sürüyor. Taslak çalışmaya göre 2,5 milyon haneye toplam 1,5 trilyon TL destek verilmesi öngörülüyor. Hane geliri, kira ve temel ihtiyaçlar ödemelerde belirleyici olacak. Pilot illerin 2026 sonuna kadar belirlenmesi, ödemelerin ise 2027'de başlaması planlanıyor.

Sabah'tan Önder Yılmaz'ın yazısına göre vatandaşlık maaşı olarak bilinen Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi'nin (GETAD) kapsamı ve uygulama takvimi netleşmeye başladı. Başkan Recep Tayyip Erdoğan'ın kamuoyuna açıkladığı sistem için hazırlanan taslakta, ilk etapta 2,5 milyon haneye ulaşılması ve toplam 1,5 trilyon TL destek sağlanması öngörülüyor.

 

VATANDAŞLIK MAAŞINDA KRİTER NE OLACAK?

 

(A Haber Grafik Ekibi)

VATANDAŞLIK MAAŞI NEDİR, KİMLERE VERİLECEK?

Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi, geliri belirli bir seviyenin altında kalan ailelerin gelirini tamamlamayı amaçlayan yeni bir sosyal yardım modeli olarak hazırlanıyor. Sistemle, temel ihtiyaçlarını karşılamakta zorlanan hanelere ekonomik destek sağlanması planlanıyor.

Taslak çalışmaya göre destekten yararlanabilmek için haneye giren toplam gelirin, en düşük emekli maaşı olarak belirtilen 23 bin 552 TL'nin altında olması gerekiyor. Bu tutarın üzerindeki gelire sahip hanelere ödeme yapılması öngörülmüyor.

Sistemin emeklileri de kapsaması bekleniyor. Ancak destekten yararlanma koşulları ve ödeme miktarları, taslakta yer alan kriterler doğrultusunda şekillenecek.

 

 

(A Haber Foto Arşivi)

 

 

VATANDAŞLIK MAAŞI NE KADAR OLACAK?

Vatandaşlık maaşında herkese aynı tutarın ödenmesi yerine, ihtiyaç durumuna göre kademeli bir model üzerinde çalışılıyor. Hanelerin gelir düzeyi ve giderleri değerlendirilerek yardım miktarının belirlenmesi planlanıyor.

Örneğin, geliri düşük olan ve kira ödeyen bir haneye barınma desteği öncelikli olarak verilebilecek. Isınma ihtiyacının daha fazla olduğu bölgelerde ise enerji yardımı öne çıkabilecek. Bununla birlikte, destek tutarlarına ilişkin kesin bir üst sınır henüz belirtilmiş değil. Birden fazla yardım kaleminden yararlanacak hanelere yapılacak toplam ödemenin belirlenen sınırı aşmaması öngörülüyor.

 

Play Video

(A Haber)

HANGİ YARDIMLAR VATANDAŞLIK MAAŞINA DAHİL OLACAK?

Yeni sistemde yalnızca nakit desteği değil, ailelerin temel ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik farklı yardım kalemleri de gündemde. Taslak çalışmada öne çıkan destekler şöyle:

• Konut desteği: Elektrik, doğal gaz, barınma ve yakacak giderlerine yönelik yardımlar.
• Kira yardımı: Özellikle kira yükünün yüksek olduğu büyükşehirlerde yaşayan ihtiyaç sahibi hanelere destek.
• Gıda yardımı: Hanelerin temel beslenme ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik ödeme veya destekler.
• Çocuk yardımı: Çocuklu ailelerin ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik katkı.
• Abonelik faturaları desteği: Hanelerin düzenli fatura giderlerinin hafifletilmesine yönelik yardım.

Yardımların hangi kalemlerde ve ne miktarda verileceği, her hanenin ihtiyaçlarına göre belirlenecek. Bazı ailelerin aynı anda kira, gıda ve enerji desteği alması da planlanıyor.

 

 

(A Haber Foto Arşivi)

HANE GELİRİ NASIL HESAPLANACAK?

Destek programında ihtiyaç sahiplerinin belirlenmesi için Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarının elindeki verilerden yararlanılması planlanıyor. Böylece hanelerin ekonomik durumunun daha kapsamlı biçimde değerlendirilmesi amaçlanıyor.

Taslakta, değerlendirme sürecinde dikkate alınması öngörülen bilgiler arasında şunlar bulunuyor:

• SGK kayıtları ve maaş bilgileri
• Gelir İdaresi Başkanlığı verileri
• Banka hesap hareketleri
• Tapu kayıtları
• Hane halkının kira ödeyip ödemediği
• Çocuk sahibi olma durumu
• Tek başına yaşama ve sürekli bakım ihtiyacı

Bu bilgiler üzerinden hanelerin gelir ve ihtiyaç durumu tespit edilecek. Geliri düşük vatandaşların belirlenmesi için kapı kapı dolaşılmasına gerek kalmadan, mevcut kayıtların kullanılması hedefleniyor.

 

 

(A Haber Foto Arşivi)

 

 

EMEKLİLER, YAŞLILAR VE BAKIMA MUHTAÇ KİŞİLER DE YARARLANABİLECEK Mİ?

Taslak çalışmada emeklilerin de sistem kapsamına alınması öngörülüyor. Özellikle artan yaşlı nüfusun ihtiyaçları dikkate alınacak. Sürekli hastalığı bulunan ve bakıma muhtaç olan kişilerin de öncelikli destek grupları arasında yer alması planlanıyor.

Bu yaklaşımın, yalnızca gelir düzeyine değil, hanedeki kişilerin bakım ve yaşam koşullarına da önem veren bir sosyal yardım modeli oluşturması amaçlanıyor.

 

(A Haber)

KİRA, GIDA VE ENERJİ YARDIMI HANGİ KRİTERLERE GÖRE VERİLECEK?

Desteklerin belirlenmesinde hanelerin yaşadığı bölge ve temel giderleri etkili olacak. Taslak çalışmada farklı ihtiyaçlara göre yardım yapılmasına yönelik örnekler de bulunuyor.

Hane veya bölge özelliği

Öncelik verilmesi planlanan destek

Kira ödeyen, başka geliri bulunmayan haneler

Kira yardımı

Büyükşehirlerde yaşayan ihtiyaç sahibi aileler

Barınma ve kira desteği

Erzurum, Sivas, Ardahan ve Kars gibi soğuk iller

Doğal gaz ve enerji desteği

Gıda ihtiyacı öne çıkan haneler

Gıda yardımı

Birden fazla temel gideri bulunan aileler

İhtiyaca göre birden çok yardım kalemi

Bu örnekler, ödemelerin kesinleşmiş tutarlarını veya her bölge için kesin yardım kararını göstermiyor. Yardımların kapsamı ve miktarı, hazırlık sürecinde belirlenecek kriterlere göre şekillenecek.

 

 

(A Haber Foto Arşivi)

 

 

VATANDAŞLIK MAAŞI BAŞVURUSU NASIL YAPILACAK?

Taslakta, başvuruların oluşturulacak merkezi sistem üzerinden alınması planlanıyor. Başvuru yapmak isteyen vatandaşların sisteme kayıt olması gerekecek.

Başvuruların e-Devlet üzerinden ve Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları aracılığıyla yapılabilmesi öngörülüyor. Başvuruların, belirlenen kriterlere göre elektronik sistem üzerinden değerlendirilmesi ve otomatik olarak sonuçlandırılması hedefleniyor.

Ancak başvuru ekranının ne zaman açılacağı, gerekli belgelerin neler olacağı ve kesin başvuru şartlarının nasıl uygulanacağı henüz netleşmiş değil.

 

 

(A Haber Foto Arşivi)

HANE GELİRİ ARTARSA VATANDAŞLIK MAAŞI KESİLECEK Mİ?

Taslak çalışmaya göre, destekten yararlanan hanelerin gelir durumu her ay kontrol edilecek. Hane gelirinde artış tespit edilmesi ve belirlenen koşulların artık karşılanmaması halinde ilgili hanenin sistemden çıkarılması planlanıyor.

Bu yöntemle desteğin, ihtiyaç sahibi olmaya devam eden ailelere yönlendirilmesi amaçlanıyor. Uygulamanın ayrıntıları ise hazırlanacak düzenlemeyle netlik kazanacak.

 

(A Haber Foto Arşivi)

 

VATANDAŞLIK MAAŞI İÇİN KART VERİLECEK Mİ?

Destek almaya hak kazanan vatandaşlar için özel bir vatandaşlık maaşı kartı çıkarılması planlanıyor. Yardım ödemelerinin bu kartta toplanması öngörülüyor. Taslakta yer alan modele göre vatandaşlar, desteklerinin bir bölümünü nakit olarak çekebilecek. Gıda ve temizlik ürünleri gibi temel ihtiyaçlarını ise kart üzerinden indirimli biçimde karşılayabilecek.

Kartın kullanım koşulları, hangi ürünlerde indirim uygulanacağı ve nakit çekim sınırları gibi ayrıntıların ilerleyen süreçte açıklığa kavuşması bekleniyor.

 

 

(A Haber Foto Arşivi)

VATANDAŞLIK MAAŞI NE ZAMAN BAŞLAYACAK?

GETAD'ın ülke genelinde bir anda uygulamaya alınması yerine, önce pilot illerde başlatılması planlanıyor. Taslak takvimde öne çıkan tarihler şöyle:

• Aralık 2026'ya kadar: Pilot illerin belirlenmesi.
• 2027 yılının ilk çeyreği: İlk ödemelerin başlaması hedefi.
• 2027 yılı içinde: Pilot uygulamanın sonuçlarının değerlendirilmesi ve sistemin tüm illere yaygınlaştırılması planı.

Pilot uygulamada ortaya çıkabilecek sorunların giderilmesi ve sistemin işleyişinin değerlendirilmesi amaçlanıyor. Takvim, hazırlık çalışmasında öngörülen hedefleri yansıtıyor; kesin uygulama tarihleri yapılacak düzenlemelere bağlı olacak.

 

 

(A Haber Foto Arşivi)

VATANDAŞLIK MAAŞI İSTİHDAMI ETKİLEYECEK Mİ?

Yeni destek sisteminin, vatandaşların iş gücüne katılımını ve istihdamı engellemeyecek şekilde hazırlanması hedefleniyor. Böylece ailelerin gelirini desteklerken çalışma hayatından uzaklaşmalarının önüne geçilmesi amaçlanıyor.

Sistemin yasal altyapısının oluşturulması için önümüzdeki süreçte Meclis'e bir yasa teklifi sunulması da planlanıyor. Uygulamanın kapsamı ve bağlayıcı koşulları, yasal düzenleme ve ilgili kararlarla kesinleşecek.

 

(A Haber)

SOSYAL YARDIMLARDA MEVCUT TABLO NE?

Haberde aktarılan bilgilere göre, 2026 yılı için sosyal yardımların toplam tutarı 917 milyar TL olarak belirlenirken, bunun 388 milyar TL'lik bölümünün Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı tarafından vatandaşlara ulaştırılması öngörülüyor.

Devletin mevcut sosyal yardım sistemi kapsamında 67 ayrı yardım kalemi bulunuyor. GETAD ile bu desteklerin, hanelerin gelir ve ihtiyaç durumuna göre daha tamamlayıcı bir yapıya kavuşturulması hedefleniyor.

 

 

(A Haber)

2,5 MİLYON HANEYE DESTEK NASIL DAĞITILACAK?

Taslak çalışma kapsamında yapılan etki analizinde, destek verilmesi öngörülen hane sayısının 2,5 milyona, toplam yardım tutarının ise 1,5 trilyon TL'ye ulaşabileceği değerlendiriliyor. Ödemelerde tek tip bir tutar yerine, hanenin gelir düzeyi ve temel giderleri esas alınacak. Kira, gıda, enerji ve çocuk yardımı gibi kalemler bu değerlendirmede belirleyici olacak.