Gaziantep

Antep

Şehir

Gaziantep Şehir Merkezi

Gaziantep Kalesi (2018)

Gaziantep Arkeoloji Müzesi

Saha Camii

Rumkale

Zeugma Mozaik Müzesi

Slogan: 

Bu 100'den Gaziantep!

Gaziantep'in Türkiye'deki konumu

Koordinatlar: 37°03′57″K 37°22′41″D

Ülke Türkiye İl Gaziantep İdare  • Belediye Başkanı Fatma Şahin (AK Parti)  • Vali Kemal Çeber[2] Rakım 838[3] m En alçak nokta 365 m (1.197 ft) Zaman dilimi UTC+03.00 (TRS) Posta kodu

27XXX

Alan kodu 342 Plaka kodu 27

Resmî site
Gaziantep Büyükşehir Belediyesi

Gaziantep ya da halk arasında kullanılan eski ve kısa adıyla Antep (Osmanlıca: عینتاب, Ayntab) Türkiye'nin Gaziantep ilinin merkezi olan şehirdir. 1,9 milyona yakın merkez nüfusuyla Türkiye'nin en fazla nüfusa sahip 5. şehridir.

Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde bulunan Türkiye'nin önemli şehirlerinden olan Gaziantep; sanayi ve gelişmişlik bakımından ilk sıralarda yer alır. Gaziantep, aynı zamanda bir eğitim, ticaret ve sanayi şehridir. Dünya üzerinde hâlâ yaşanan en eski şehirlerden biridir. Yazları sıcak ve kurak, kışları ise serin ve yağışlı geçer. Don olayı nadir görülür, sıcaklık sıfır derecenin altına nadiren düşer. Gaziantep'in deniz seviyesinden yüksekliği 850 metredir. Orta Fırat Bölümü'nde yer alan Gaziantep'te genellikle Akdeniz iklimi görülmektedir. Bunlara ek olarak Gaziantep, Türkiye sanayisi ve ticaretinde de önemli bir yer tutar. Bunun sebepleri arasında Gaziantep'in Anadolu ile Orta Doğu arasında bir konumda bulunması ve liman kentlerine yakınlığı sayılabilir. Rumkale ve Gaziantep Kalesi Gaziantep'in simgeleri arasında sayılabilir.

Tarihçe

İlk çağlar

Zeugma antik kentinden çıkarılan ve şu anda Zeugma Mozaik Müzesi'nde sergilenen "Çingene Kızı" mozaiği. Mozaikteki kişinin Yunan mitolojisindeki yeryüzü tanrıçası Gaia olduğu düşünülmektedir.

19. yüzyılda Osmanlı zamanında Gaziantep, eski adıyla; "Ayntab", 1850.

Tarihî yerler ve müzeler

Ayrıca bakınız: Gaziantep'teki müzeler ve tarihi yerler listesi

Tarihî şehirden bir görünüm.

Gaziantep Kalesi'nden şehrin kuzeybatısına bakış.

Kentin tam merkezinde tarihî Gaziantep Kalesi yer alır. Kalenin güneyinde tarihî Naib Hamamı bulunmaktadır.[55] Kalenin kuzeyinde ise çok sayıda tarihî han (Bayaz Han, Büdeyri Hanı, Tütün Hanı ve Şire Han gibi) bulunmaktadır. Hanların kuzeyinde bakır işlemeleriyle ünlü tarihî Bakırcılar Çarşısı yer alır. İlde Boyacı Camii, Kurtuluş Camii ve Şirvan Camii gibi çok sayıda tarihî cami yer alır. Bey Mahallesi'nde ise tarihi Antep evleri yer alır. İldeki görülecek bir diğer yer ise Aziz Bedros Kilisesi'dir. Bu cümleden önce adı geçen bütün yerler ödüllü "Kültür Yolu Projesi" adı altında restore edilmiştir.[56] Gaziantep sınırları içerisindeki Zeugma ile Yesemek Taş Ocağı ve Heykel Atölyesi, UNESCO'nun Türkiye'deki Dünya Mirasları listesi'nde bulunmaktadır.[57]

Gaziantep'teki Müzeler

Gaziantep Arkeoloji Müzesi

Zeugma Mozaik Müzesi’indeki Okeanos ve Tetis mozaiği

Gaziantep, ilinde çok sayıda müze vardır. Yapılmakta olan müzelerle beraber Gaziantep tam bir müzeler kenti olacaktır. Diğer tarihi kalıntılardan bazıları, Zeugma (Türkçede Belkıs da denilir) ve Nizip ilçesinin ve biraz daha kuzeydeki Rumkale yakınlarındaki Kargamış harabeleridir.

• Gaziantep Arkeoloji Müzesi

Gaziantep Arkeoloji Müzesi, Cilalı Taş Devri ‘ne ait seramik koleksiyonları; Bakır Çağı ve Tunç Çağı'na ait çeşitli nesneler, figürler ve mühürler; Hitit, Urartu, Yunan Pers, Roma, Kommagene Krallığı ve Bizans dönemlerinden taş ve bronz objeler, mücevherler, seramikler, madeni paralar, cam objeler, mozaikler ve heykellere sahiptir.

• Zeugma Mozaik Müzesi[58]

Zeugma Mozaik Müzesi, toplam 1.700 metrekare (18.000 ft2) Zeugma mozaiklerini ve diğer mozaikleri barındırır.[59] 9 Eylül 2011'de halka açıldı.[60]

• Hasan Süzer Etnografya Müzesi

Geç Osmanlı döneminden kalma restore edilmiş bir taş yapı olan Hasan Süzer Etnografya Müzesi, eski yaşam tarzı dekorasyona ve çeşitli silah, belge, şehrin savunmasında kullanılan aletler ve yerel direniş kahramanlarının fotoğraflarına ait koleksiyonlara sahiptir. İlk olarak 1906 yılında Garuj Karamanukyan'ın evi olarak inşa edilmiştir.

Yesemek Taş Ocağı ve Heykel Atölyesi açık hava müzesi, İslahiye ilçesinin 30 km (19 mi) güneyindeki aynı adla bilinen köydedir. Yakın Doğu'nun en büyük açık hava heykel atölyesidir ve bölgedeki kalıntılar Hititler'e kadar uzanır.

Gaziantep Savunma Müzesi: Gaziantep Kalesi ‘ndeki Panorama Müzesi'ne girmeden girişte üç yerel kahraman Molla Mehmet Karayılan, Şehit Mehmet Kâmil ve Şahin Bey heykelleri ile karşılaşıyorsunuz. Müzeye girerken yankıları duyarsınız: "Ben Antepliyim. Şahinim (Şahin)." Tarihi bir Antep evinde (“Nakıpoğlu Evi” olarak da bilinir) bulunan Gaziantep Savaş Müzesi, şehri savunurken şehit olan ve Türkiye'nin ulusal birliğinin ve bağımsızlığı sürdürme kararlılığının simgesi haline gelen 6.317 kişinin anısına adanmıştır. Antep Muharebesi'nin hikâyesi ses cihazları ve kronolojik panellerle anlatılıyor.

• 

  Gaziantep Harp Müzesi Avlusu

•  

• 

  Gaziantep Harp Müzesi Silah sergisi

•  

• 

  Gaziantep Savaş Müzesi Stratejisi

•  

• 

  Gaziantep Savaş Müzesi Demirci

•  

• 

  Gaziantep Savaş Müzesi Madencilik

•  

• 

  Gaziantep Savaş Müzesi Savaşta çocuklar

• Şahinbey Savaş Müzesi
• Medusa Cam Müzesi
• Gaziantep Mevlevihanesi Vakıf Müzesi

Derviş tekkesi, caminin külliye (caminin etrafında merkezlenmiş İslami-Osmanlı külliyesi) bir parçasıdır. 17. yüzyılda inşa edilmiştir. Mevlevi Tekkesi ‘ne, caminin avlusuna açılan bir avludan girilmektedir.

• 

  Gaziantep Mevlevi Müzesi Çalışma grubu

•  

• 

  Gaziantep Mevlevi Müzesi Sema

•  

• 

  Gaziantep Mevlevi Müzesi Müzisyenleri

•  

• 

  Gaziantep Mevlevi Müzesi Mezarları

Emine Göğüş Mutfak Müzesi Gaziantep mutfağı ve yemek kültürü ile tanınır. 1904 yılında yapılmış tarihi bir taş ev restore edilerek Emine Göğüş Mutfak Müzesi'ne dönüştürülmüştür. Müze, Gaziantep'in Fransız işgalinden kurtuluşunun 87. yıl dönümü kutlamaları kapsamında açıldı.

Tarihi yerler

Zeugma'daki duvar resimleri ve yer mozaikleri

Zeugma, Gaziantep ilindeki bugünkü Belkıs köyü sınırları içinde, Fırat nehrinin geçilebilir en sığ yerinde kurulmuş bir antik kenttir. Bölgenin antik çağlardan beri askeri ve ticari açıdan stratejik karakteri nedeniyle (Zeugma, önemli bir Roma lejyonu'nun, Lejyon IV Scythica ‘nın, Parthia sınırına yakın karargâhıydı.) şehir, Bizans döneminde de yüzyıllarca önemini korudu.

Gaziantep Kalesi kenti izleyen bir tepeye kuruludur.

Şehrin merkezindeki Gaziantep Kalesi, Gala (halk ağzıyla 'kale') da denilen, şehrin tarihi geçmişini ve mimari tarzını sergiler. Kalenin tarihi tam olarak bilinmemekle birlikte burada yapılan kazılar sonucunda toprak yüzeyinde var olan bölümün altında Tunç Çağı yerleşim tabakalarının olduğu düşünülmektedir.

Kurtuluş Camii, eski Ermeni Meryem Ana Katedrali (Surp Asdvadzadzin), şehrin işgalci Fransızlardan kurtarılmasından sonra camiye dönüştürüldü. Fransız-Türk Savaşı (1918-1921) sonrasındaki kuvvetler. 1918 ile 1921 yılları arasında şehri işgal eden Fransız kuvvetleri arasında Fransız Ermeni Lejyonu da vardı.

Boyacı Camii minaresi

Şahinbey semtinde tarihi bir cami olan Boyacı Camii Kadı Kemalettin tarafından 1211 yılında yaptırılmış ve 1357 yılında tamamlanmıştır. Dünyanın en eski ahşap minberlerinden birine sahiptir. Kuran ayetleri, yıldızlar ve geometrik desenlerle bezenmiştir. Minaresi şehrin simgelerinden biri olarak kabul edilir.

Şirvani Camii (Şirvani Mehmet Efendi Camii) İki Şerefeli Cami olarak da anılan, Gaziantep'in Seferpaşa semtinde bulunan en eski camilerinden biridir. Şirvani Mehmet Efendi tarafından yaptırılmıştır.

Ömeriye Camii, Düğmeci semtinde bir camidir. Gelenek, ilk olarak İslam Halifeliği döneminde ikinci Halife, Ömer (dolayısıyla adı) altında inşa edildiğini ve bu da onu Gaziantep'in bilinen en eski camisi yapacağını belirtir. Modern cami, 1850 yılında yerinde restore edilmiştir. Siyah ve kırmızı mermeri mihrap ile tanınır.

Şeyh Fethullah Camii, 1563 yılında yapılmış ve Kepenek'te bulunan tarihi bir camidir. Bitişik Türk hamamları ve medresesi vardır.

Nuri Mehmet Paşa Camii, 1786 yılında asilzade Nuri Mehmet Paşa tarafından Çukur'da yaptırılan bir camidir. 1958-1968 yılları arasında müzeye dönüştürülmüş, ancak kapsamlı bir restorasyondan sonra cami olarak yeniden hizmete açılmıştır.

Ahmet Çelebi Camii, 1672 yılında Hacı Osman tarafından Ulucanlar'da yaptırılan bir camidir. Ahşap iç mimarisi ile dikkat çekmektedir.

Tahtani Camii, Şahinbey'de bulunan, 1557 yılında yapılmış ahşap bir camidir. Caminin eşsiz kırmızı mermer mihrabı vardır.

Alaüddevle Camii (Ali Dola Camii), Dulkadir bey Alaüddevle Bozkurt tarafından yaptırılmıştır. 1479 yılında yapımına başlanmış ve 1515 yılında tamamlanmıştır. Yakın zamanda yeni bir giriş eklenerek restore edilmiştir.

Şehitkamil Yaprak'ta bulunan Ali Nacar Camii, Ali Nacar tarafından yaptırılan Gaziantep'in en büyük camilerinden biridir. 1816'da genişletildi.

Eyüpoğlu Camii, 14. yüzyılda yerel İslam azizi Eyüboğlu Ahmet tarafından yaptırılan bir camidir. Büyük bir restorasyon yapılmış, o kadar ki mevcut yapı orijinal binaya pek benzememektedir.

Kendirli Kilisesi, 1860 yılında Fransız misyonerlerin ve III. Napolyon'ün yardımlarıyla inşa edilmiş bir kilisedir. Katolik Ermeni kilisesidir. Dikdörtgen planlı olup, geniş bir bahçe içerisinde siyah kesme taş temel üzerine beyaz kesme taşlarla inşa edilmiştir.

Pişirici Kastel, eskiden daha büyük bir yapı grubunun parçası olan bir 'kastel' (çeşme)'nin 1282 yılında yapıldığı sanılmaktadır. Gaziantep'e özgü yapılardır. Abdest alma, namaz kılma, yıkanma ve dinlenme yerleri vardır.

Eski Gaziantep evleri, eski şehirde yer alan geleneksel evler: Eyüboğlu, Türktepe, Tepebaşı, Bostancı, Kozluca, Şehreküstü ve Kale. Yörede bulunan keymik kayasından yapılmış olup, evin odak noktası olan hayat adı verilen bir iç avluya sahiptirler.

Tahmis Kahvesi, Türkmen ağası ve tümamiral Mustafa Ağa Bin Yusuf tarafından 1635-1638'de derviş tekkesine gelir sağlamak amacıyla yaptırılan bir kahvehane(kafe)dir.

Bina 1901 ve 1903 yıllarında iki büyük yangın geçirmiştir.

 

İklim

Gaziantep'te yazların sıcak ve kurak, kışların serin ve yağışlı geçtiği Akdeniz iklimi hüküm sürer. Sıcaklık sıfırın altına gündüzleri pek düşmez, karlı gün sayısı ortalama iki gündür. En sıcak ay ortalaması 27,7 derecedir. Akdeniz bitkisi olan zeytin, bağ, limon ve turunçgiller iklim şartlarına elverişlidir. Tarım olarak zeytin yetiştiriciliği ve fıstık yetiştiriciliği yaygındır. Nizip zeytini bu bölgeye has bir zeytin türüdür.

wikipedia

 

Gaziantep Coğrafyası

Gaziantep Coğrafyası Özeti

Gaziantep, Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nin Orta Fırat Bölümü'nde yer alır ve tarihi olarak tarımın ilk yapıldığı Bereketli Hilal’in sınırları içindedir. Toplam 9 ilçesi bulunan ilin yüzölçümü yaklaşık 7.642 km²’dir. Coğrafi konumuyla Güneydoğu Anadolu ile Akdeniz Bölgeleri arasında geçiş kuşağında bulunur. Bu özellik, iklim, bitki örtüsü ve ekonomik çeşitlilik açısından büyük önem taşır. Gaziantep'in doğu sınırını Fırat Nehri oluşturur; bu nehir aynı zamanda ilin en önemli su kaynağıdır.

Jeoloji ve Jeomorfoloji

Gaziantep ili, Dış Toroslar'ın güneyinde yer alan Gaziantep Platosu üzerinde bulunur. Bölgede Üst Jura’dan Pliyosen’e kadar uzanan jeolojik birimler ve bazalt örtüler yaygındır. İl arazisi, kireçtaşı, marn, bazalt, ofiyolit gibi kayaçlarla kaplıdır. Özellikle Sof Dağı ve Kartal Dağları önemli yükseltileri oluşturur. Gaziantep Platosu, Pliyo-Kuaterner volkanizması ve akarsu aşındırmasıyla şekillenmiş, geniş ve hafif eğimli bir yapıya sahiptir.

Ova ve Dağlar

Gaziantep’te başlıca ovalık alanlar İslahiye, Araban, Barak (Nizip-Karkamış), Yavuzeli ve Tilbeşar ovalarıdır. İlin batısında Amanos Dağları, doğusunda Fırat Vadisi bulunur. Kartal Dağları ve Sof Dağı ilin en yüksek dağları arasındadır ve 1500 m'ye kadar yükselirler. En alçak noktalar ise Fırat vadisinde 350–400 m civarındadır.

Hidrografya

Gaziantep’in en önemli akarsuyu Fırat Nehri'dir. Diğer önemli akarsular arasında Nizip Çayı, Bağırsak Deresi, Tüzel Suyu, Karasu, Merzimen Çayı sayılabilir. Akarsuların çoğu mevsimliktir. İlde ayrıca Tahtaköprü, Hancağız, Birecik ve Karkamış barajları gibi önemli su yapıları bulunur.

İklim

Gaziantep’te step iklimi hakimdir. Yazlar sıcak ve kurak (Temmuz ortalama 28 °C), kışlar ise daha serin geçer (Ocak ortalama 3,4 °C). Yıllık ortalama yağış 560,9 mm civarındadır. Yağışların %50’si kışın, %35’i ilkbaharda düşer. Yaz mevsimi oldukça kuraktır.

Toprak ve Arazi Kullanımı

İlde yaygın toprak türleri arasında kırmızı kahverengi topraklar, bazaltik topraklar, alüvyal topraklar ve kireçsiz kahverengi orman toprakları yer alır. Kuru tarım alanları (%33,4), meralar (%21,5) ve orman-fundalıklar (%16,8) geniş yer kaplar. Gaziantep’te Antep fıstığı (%9), bağcılık (%6,4) ve zeytin (%2,5) önemli tarımsal faaliyetlerdir. Sulama imkânlarının artmasıyla sulu tarım alanları da gelişmektedir.

Eğim ve Erozyon

Gaziantep’in yaklaşık %44’ü 0-5° eğime sahiptir, bu da geniş plato ve ova sahalarının göstergesidir. Ancak %27,7’lik kısmı çok şiddetli erozyona maruz kalmaktadır. Bu alanlar genelde Kartal ve Amanos Dağları'nın eteklerinde yoğunlaşır. Erozyonun en az olduğu alanlar, başta İslahiye, Araban ve Barak ovaları olmak üzere, tarım için en elverişli alanlardır.

Bitki Örtüsü

Gaziantep, İran-Turan ve Akdeniz fitocoğrafya bölgelerinin kesişiminde yer alır. Bu nedenle oldukça zengin bir floraya sahiptir. Bölge bitki örtüsünde step, garig, bozkır, orman ve maki formları görülür. Özellikle Sof Dağı ve Amanoslar’da meşe ormanları dikkat çekerken, günümüzde ormanlar tahrip edilmiş ve yerini tarım arazilerine bırakmıştır. Ziraata elverişli olan Gaziantep toprakları zeytin, fıstık, meyve ve sebze bahçeleri, üzüm bağları pamuk ve buğday tarlaları ile kaplıdır. Gaziantep'in dağlık kesimlerinde kısmen çam, köknar, sedir ormanları, step ve yarı step bitki örtüsü görülmektedir. İl dâhilindeki ormanlarda bol miktarda keklik, turaç, yaban ördeği, yaban kazı, çil, kınalı baykuş, güvercin, serçe, an kuşu, yaban domuzu, tavşan, su kuşları, kirpi ve bıldırcın görülmektedir.

İlçeleri

Şahinbey, Şehitkamil, Oğuzeli, Nizip, İslahiye, Nurdağı,  Araban, Karkamış, Yavuzeli'dir.

 

gaziantep.bel.tr

Gaziantep, Akdeniz ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinin birleştiği, Suriye'ye komşu, Türkiye'nin 6. büyük metropol şehridir. Bereketli Hilal içinde yer alan, 7.642 km2 yüzölçümüne sahip, dağlık ve ovalık yapının karıştığı; zeytin, fıstık ve bağcılığın yaygın olduğu, karasal-Akdeniz iklimi geçişine sahip stratejik bir kavşak noktasıdır. 

Coğrafi Konum ve Sınırlar

• Konum: Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nin Orta Fırat Bölümü'nde yer alır.
• Sınırlar: Doğuda Şanlıurfa, batıda Osmaniye ve Hatay, kuzeyde Kahramanmaraş, güneyde Suriye (Kilis üzerinden), kuzeydoğuda Adıyaman ile çevrilidir.
• Özellik: Anadolu'nun ilk yerleşim alanlarından biri olup, Tarihi İpek Yolu üzerindedir. 

Yeryüzü Şekilleri ve Dağlar

• Dağlar: Güneydoğu Toroslar'ın uzantıları olan Sof Dağları en önemli yükseltidir. Ayrıca Dülükbaba, Sam, Ganibaba ve Sarıkaya Dağları yer alır.
• Ovalar: İslahiye, Barak, Araban, Yavuzeli ve Oğuzeli ilin önemli ovalarıdır.
• Yükseklik: Merkez, deniz seviyesinden yaklaşık 850 metre yüksekliktedir. 

Akarsular ve Göller

• Akarsular: Fırat Nehri, Nizip Çayı, Afrin Çayı, Merziman Çayı ve Alleben Deresi ilin önemli su kaynaklarıdır.
• Göller: İlde doğal göl bulunmamaktadır. 

İklim ve Bitki Örtüsü

• İklim: Akdeniz iklimi ile karasal iklim arasında bir geçiş iklimi görülür; yazlar sıcak ve kurak, kışlar ılık ve yağışlıdır.
• Bitki Örtüsü: Dağlık kesimlerde çam, köknar, sedir ormanları, ovalarda step ve yarı step bitki örtüsü hakimdir. ( Kaynak :  yapay zeka )

Gaziantep mutfağı

Mutfak

Ayrıca bakınız: Gaziantep mutfağı

Gaziantep'in çok zengin bir mutfağı vardır, toplamda 300'e yakın yemek çeşidine sahiptir. Türkiye'nin lezzet ve gastronomi şehri olarak kabul edilir. Bu mutfak seneler boyunca çeşitli geleneklerin ve uygarlıkların harmanlanmasıyla zenginleşmiştir. Antep mutfağı özellikle kebap, et yemekleri, tencere yemekleri ve tatlıları ile meşhurdur. Beyran, alinazik, içli köfte, mercimek köftesi, maş çorbası, pirpirim aşı, lebeniye çorbası, yoğurtlu çiğdem aşı, yoğurtlu keme aşı, zerdali aşı, alaca çorba, altı ezmeli kebap, Arap köftesi, baklava, beyti, börk aşı, çağla aşı, cağırtlak kebap, doğrama, ekşili taraklı kebap, erik tavası, firik pilavı, kavurma, kuşbaşı kebap, küşneme, lolazlı pilav, yağlı köfte, omaç, sarımsaklı lahmacun, patlıcan kebabı, sarımsak kebabı, simit kebabı, soğan kebabı, şiveydiz, yuvarlama, yeni dünya kebabı, diş hediği, zerdeli sütlaç, katmer, baklava çeşitleri, künefe, kuymak (lohusa kuymağı), un helvası, nişe helvası, Şam tatlısı, şirin tarhana Gaziantep mutfağına özgü yemek ve tatlı örneklerinden sadece birkaçıdır

Gaziantep, 2015 yılında 116 şehir arasından Türkiye'yi temsil eden ilk şehir olarak  UNESCO'nun Yaratıcı Şehirler Ağı'na gastronomi alanında dâhil edildi.

Gaziantep mutfağına özgü tatlıların en bilineni baklava

Gaziantep (Antep) mutfağı yaklaşık 250 özgün çeşide ev sahipliği yapmaktadır. Et ağırlıklı bir mutfaktır. Gaziantep mutfağı yemek çeşitlerindeki zenginliği dışında kurutulmuş gıdalar (patlıcan, domates, biber vb.) ve baharat çeşitliliğiyle de öne çıkmaktadır. Türkiye genelinde birçok restoran başta kırmızı pul biber olmak üzere pek çok malzemeyi Gaziantep şehrinden temin eder. Ayrıca, Türkiye'nin ilk mutfak müzesi Şahinbey'de bulunmaktadır.

Gaziantep 2015 yılında UNESCO tarafından gastronomi dalında ‘Yaratıcı Şehirler Ağı’na dahil edilmiştir.

Yemekler

• Çorbalar: dövmeli alaca çorba, yoğurtlu dövme çorba, lebeniye çorbası, pirinç çorbası, şehriye çorbası, mercimek çorbası, tarhana çorbası ve işkembe çorbası
• Dolmalar, sarmalar ve doldurmalar: karışık dolma, patlıcan dolması, biber dolması, kabak dolması, yaprak sarması, lahana sarması ve pancar sarması
• Et yemekleri: kellepaça, etpaçası, beyran, şıveydiz, yoğurtlu patates, kabaklama, doğrama, boranı, pirpirim aşı, alinazik, patlıcan musakka
• Hamur işleri: lahmacun (Antep usûlü), peynirli pide, şekerli pide, yeşilzeytin böreği, peynir semseği, lor semseği, çökelek semseği, tatar böreği, şiş börek, omaç, pisi böreği ve bazı
• Kahvaltılıklar: katmer, kaymak, muhammara, yeşilzeytin ekşilemesi, dorgambaç ve tarhana eritmesi
• Kebaplar: kuşbaşı kebap (tike), kıyma kebabı, sarımsak kebabı, soğan kebabı, patlıcan kebabı, sebzeli kebap, ayva kebabı, yenidünya kebabı, simit kebabı, yoğurtlu kebab ve ciğer kebabı (cartlak kebabı)
• Köfteler: yuvalama, içli köfte, ekşili ufak köfte, yoğurtlu ufak köfte, arap köftesi, sini köftesi, çiğ köfte, mercimekli köfte (malhıtalı köfte), yağlı köfte, yapma ve kısır
• Pilavlar: özbek pilavı, etli dövme, firik pilavı, iç pilavı, mercimekli pilav, havuç aşı, çağla aşı ve buğulama aşı
• Piyaz ve salatalar: maş, fasulye salatası, loğlaz, patates salatası, yeşilzeytin piyazı, çoban salata, domates salatası, koruk salatası, patlıcan salatası ve cacık
• Tatlılar: baklava, bülbül yuvası, fıstıklı sarma, kadayıf, lokma tatlısı, irmik helvası, aşure, zerde, sütlaç, bastık, nişe helvası, guymak, kaygana, şıllık, kerebiç, mayanalı kahke ve hedik
• Tavalar ve Kavurmalar: saçma tavası, sarımsak tavası, domates tavası, bakla tavası, fasulye tavası, et kavurması, ciğer kavurma ve et kızartması
• Zeytinyağlı yemekler: ötçe, bıbbıkiye, ekmek aşı, pancar kavurma ve zeytinyağlı kabak içi
• Sokak yemekleri: Nohut dürüm

 

 

Wikipedia.org