8 Haziran Tarihte Bugün Miladi takvime göre yılın 159. günü
Olaylar
- 632 - İslam peygamberi Muhammed'in ölümü
- 632 - Ebu Bekir ilk halife seçilmesi
- 793 - Vikinglerin Lindisfarne Adası'nı yağmalamasıyla Viking Çağı başladı.
- 1951 - Türkiye'de ilk kalp ameliyatı, Gülhane Askerî Tıp Akademisi'nde yapıldı.
- 1952 - Yunanistan Kralı I. Paulos ve Kraliçe Frederika Türkiye'ye geldi.
- 1975 - Kıbrıs Türk Federe Devleti Anayasası halk oylamasına sunuldu ve onaylandı.
- 1993 - Devlet Bakanı Tansu Çiller görevinden istifa etti ve DYP Genel Başkanlığına aday olduğunu açıkladı.
- 1995 - TBMM, Ege'de karasularını 12 mile çıkarma hazırlıkları yapan Yunanistan'a karşı Hükûmet'e savaş yetkisi verdi.
- 2021 - El Salvador, senatodan geçen tasarı ile birlikte Bitcoin'i resmî para birimi ilan eden ilk ülke oldu.
Doğumlar
- 1921 - Suharto, Endonezya Devlet Başkanı (ö. 2008)
- 1933 - Ertuğrul Yeşiltepe, Türk gazeteci (ö. 1986)
- 1933 -Hüsamettin Cindoruk, Türk hukukçu ve siyasetçi (ö. 2026)
- 1958 - İskender Pala, Türk akademisyen, yazar ve Divan Edebiyatı araştırmacısı
- 1965 - İsmail Türüt, Türk halk müziği sanatçısı
- 1979 - İpek Şenoğlu, Türk millî tenisçi
- 1994 - Kemal Mert Özyiğit, Türk futbolcu
- 1996 - Doğanay Kılıç, Türk futbolcu
- 1998 - Begüm Dalgalar, Türk basketbolcu
- 1998 - Burak Dakak, Türk oyuncu
- 1999 - Mete Gazoz, Türk olimpik okçu
Ölümler
- 62 - Claudia Octavia, Roma İmparatoru Nero'nun üvey kızkardeşi ve ilk karısı olan Roma İmparatoriçesi
- 632 - Muhammed, İslam peygamberi (d. 570/571)
Muhammed
Arapça: محمد
Hat sanatında "Muhammed" adının yazılışı. Sol taraftaki küçük yazıda ise "Allah'ın salât ve selâmı üzerine olsun" cümlesi yer almaktadır.
Kişisel yaşamı
DoğumMuhammed bin Abdullah
(Arapça: مُحَمَّد بنِ عَبد الله)
y. 570
Mekke, Hicaz, Arabistan
(günümüzde Suudi Arabistan)
(61-62 yaşlarında)
Medine, Hicaz, İslam Devleti
(günümüzde Suudi Arabistan)
Âmine bint Vehb (anne) Tanınma nedeni İslam dininin son peygamberi Diğer ad(lar)ı Ebû'l-Kâsım (künye)
Resûlullah (Allah'ın Elçisi)
Muhammedü'l-Emîn (Güvenilir Muhammed)
Bkz. Muhammed'in isimleri Meslek Çoban
Tüccar (y. 583-610) Aile Benî Haşim (Aşiret)
Ehl-i Beyt (Ev halkı) Dönem Câhiliye Dönemi
Asr-ı Saâdet Rakipler Mekkeli paganlar
Bizans İmparatorluğu[4]
Sasani İmparatorluğu[4] Kurul üyelikleri Hilfü'l-Fudûl[5] Aktif yılları 610-632 (dinî önder) Akrabalar Soyağacı İmza
Dini yaşamı
Din İslamBaşlığın diğer anlamları için Muhammed (anlam ayrımı) ve Muhammed Mustafa sayfasına bakınız.
Muhammed[not 1] (Arapça: مُحَمَّد, Arapça telaffuz: [muħammad]; y. 570 - 8 Haziran 632), dünyanın en kalabalık ikinci dini olan İslam'ın kurucusu ve peygamberi olan dinî, toplumsal, askerî ve siyasi Arap liderdir.[8] Arap Yarımadası'nın tamamını ele geçirerek Müslüman hâkimiyetini tek bir yönetim altında birleştirmiş ve böylece İslam'ın kutsal kitabı Kur'an'ın yanı sıra, öğretileri ile uygulamalarını güvence altına alarak İslami dinî inancın temelini oluşturmuştur. Müslümanlar tarafından Âdem, İbrahim, Musa, İsa ve diğer peygamberlerin daha sonradan tahrif edilmiş tek tanrılı dinlerini onaran ve tamamlayan kişi ve Allah'ın insanlara gönderdiği son peygamber olduğuna inanılır.
MS 570 civarında Arap Yarımadası'nın güneybatısındaki Mekke şehrinde, o zamanlar ticaret, bilim, sanat ve kültür merkezlerinin çok uzağında olan, dünyanın geri kalmış bir yerinde doğan Muhammed, hayatının ilk yıllarında hem öksüz hem yetim kalınca, amcası Ebû Talib'in koruması ve gözetimi altında büyüdü. 25 yaşındayken, Mekke'nin zengin ve dul kadınlarından biri olan Hatice isminde birisiyle evlendi. 40 yaşında, düzenli olarak bazı geceler inzivaya çekildiği Hira Mağarası'nda iken, Melek Cebrâil'in kendisine gelerek Allah'ın ilk vahyini ilettiğini duyurdu. Aldığını söylediği vahiylerle birlikte, üç yıl sonra "tevhid" inancını açıkça ilan ederek insanları yeni bir yola[not 5] davet etmeye başladı ki; bu, İslam inancına göre diğer peygamberlerin de daha önceden öğrettiği "Allah'a teslimiyet"tir. İslami kaynaklar, okuma ve yazmasının olmadığını belirtmektedir.
Başlarda Muhammed kendisine az sayıda destekçi buldu ve kimi Mekkeli kabilenin ve hatta akrabalarının düşmanlıklarıyla karşı karşıya kaldı. Kendisine ve kendi inancını benimseyenlere yapılan eziyetten dolayı ilk önce bazı Müslümanları 615 yılında Habeşistan'a gönderdi, ardından 622'de destekçileriyle birlikte Medine'ye göç etti. "Hicret" adı verilen bu olay, daha sonradan hicrî takvim olarak da bilinen İslami takvimin başlangıcı ve İslam tarihinin dönemeç noktalarından biri kabul edildi. Muhammed Medine'ye geldiğinde, "Medine Sözleşmesi" adı verilen bir anayasayla oradaki kabileleri tek bir çatı altında topladı ve İslam'ı buradan yaymaya devam etti. Mekkeli kabileler ile aralıklarla sekiz yıl süren çatışmaların ardından büyük bir Müslüman ordusu kurarak bu ordunun başında 630 yılında Mekke'yi ele geçirdi. Ayrıca döneminde Habeşistan merkezli Aksum Krallığı, Doğu Roma İmparatorluğu, İran merkezli Sasani İmparatorluğu, Gassânîler, Mısır Valiliği, Umman ve Yemen krallıkları başta olmak üzere birçok devletin hükümdarına elçiler aracılığıyla İslam'a davet mektupları gönderdi.
Muhammed 632'de, Veda Haccı'nı tamamladıktan ve Veda Hutbesi'ni verdikten birkaç ay sonra hastalandı ve Medine'de öldü. Ölümünden önce Arap Yarımadası'nın büyük bir kısmının İslam'ı benimseme süreci tamamlanmıştı. İslam'a göre, Muhammed'in ölümüne kadar Allah tarafından vahyedilen tüm sözler (ayet), dinin temeli olarak kabul edilen kutsal kitap Kur'an'ı oluşturdu. Kur'an'ın yanı sıra Muhammed'in hayatı, uygulamaları ve sözleri de inananlar tarafından kabul görerek İslam hukukuna ve Müslüman kültür ve yaşam tarzına kaynak teşkil etti.
Bilgi kaynakları
Madde serilerindenMuhammed
- Mekke'deki hayatı
- Medine'ye Hicret
- Medine'deki hayatı
- Veda Haccı (Veda Hutbesi)
- Zaman çizelgesi
- Evlilikleri
Kariyeri
Görüşleri
Övgü
Bakış açıları
İlgili
Ana maddeler: Revizyonist İslam Araştırmaları Okulu ve Erken İslam Tarihçiliği
Sözlü kültür geleneği
Muhammed ve çağdaşları ile ilgili en dikkat çeken konu, hadis ve siyer olarak derlenen bilgilerin 150-200 yıllık bir sözlü kültür dönemi sonrasında yazılmaya başlanması ve hikâyenin bundan sonra "evrimleşerek" ilerlemesidir. Bu rivayetlerin bazıları İslam dışı kaynaklarca desteklenmemekte ve bazıları da kendi içerisinde çelişkiler taşımaktadır. Rivayetlere dayalı kayıtlarda olayın yaşandığı günlerde anlatılanlar büyük ölçüde gerçekliğini korurken, zaman içerisinde bunlar değişikliğe uğrayarak birkaç nesil sonra tarihî gerçeklikten tamamen uzaklaşırlar. Hadis ve siyer gibi erken dönem kaynaklarında Muhammed'in hayatı ile hiçbir alakası olmayan hikâyelerin Muhammed'in hikâyesine birtakım değişiklikler yapılarak eklemlenmiş olabileceği, sıklıkla dile getirilen konulardandır. Filistinli profesör Sami Ezzib, bu konuda dikkat çeken bir ifade ile, Muhammed'e isnat edilebilmiş olan Hayber Muharebesi ve Kureyza Muharebesi gibi olayların Yahudi kutsal kitabında yer aldığını, ancak bu kaynağa göre Yahudileri Yahudi olmayanların katlettikleri bilgisini vermektedir.
Rivayet kültürüne dayalı eserler dışında; İslam'ın erken tarihi, ne zaman ortaya çıktığı, hangi coğrafyada doğup dünyaya yayıldığı konularında, geleneksel anlatımların işaret edildiği Mekke'yi dışlayan ''Petra'' başta olmak üzere farklı coğrafyalara işaret eden teoriler ve iddialar ileriye sürülmektedir. Söz konusu tartışmalarda Petra, Petra'nın kuzeyinde bir bölge, Kûfe ve Hîre (Güney Irak) bölgeleri öne çıkmaktadır. Bizans kronikleri, Hristiyan din adamlarının kayıtları, basılı paralar, Abbâsîler döneminde İslam'ın erken hikâyesinin yazılma sürecine katılan hadisçi ve tarihçilerin yaşam bölgeleri, Hîre ile Medine gibi bazı antik şehirlerin isimleri ve diğer bulgular, bazı çevrelerce Muhammed'in ve erken İslam coğrafyasının Güney Irak ile ilişkilendirilmesine ve Muhammed'in hayat hikâyesinin birden fazla kişinin hikâyelerinin birleşimi olabileceği kanaatine yol açmıştır.
Erken dönem biyografileri
Ana maddeler: Siyer ve Muhammed'in biyografileri listesi
Muhammed'in hayatıyla ilgili önemli kaynaklar, MS 8. ve 9. yüzyıllara ait bazı yazarların tarihî eserlerinde bulunabilir. Bunlar, Muhammed'in hayatı hakkında ek bilgi sağlayan geleneksel
- 1042 - Harthacnut, 1035 ile 1042 yılları arası Danimarka Kralı ve 1040 ile 1042 yılları arası İngiltere Kralı
- 1505 - Hongzhi, Çin'in Ming Hanedanı'nın dokuzuncu imparatoru (d. 1470)
- 1795 - XVII. Louis, Kral XVI. Louis ile Kraliçe Marie Antoinette'nin ikinci oğlu (d. 1785)
- 1845 - Andrew Jackson, ABD'nin 7. Başkanı (d. 1767)
- 1964 - Şerif Güralp, Türk yazar (d. 1885)
- 1985 - Afet İnan, Türk tarihçi ve sosyoloji profesörü (Atatürk'ün manevi kızı) (d. 1908)
- 2017 - Rıdvan Ege, Türk akademisyen ve genel cerrahi uzmanı (d. 1925)
- 2018 - Erdoğan Demirören, Türk sanayici ve Demirören Holding'in kurucusu (d. 1938)
- 2022 - Tarhan Erdem, Türk siyasetçi, araştırmacı, yazar (d. 1933)
Tatiller ve özel günler
Dünya Okyanus GünüGreenpeace'in "Deniz Rezervleri Şimdi" afişi
Kutlayanlar Birçok ülke Türü Tarihsel Tarih 8 HaziranDünya Okyanus Günü 8 Haziran tarihinde kutlanan özel bir gündür.
1992 yılında Birleşmiş Milletler tarafından Rio de Janeiro’da yapılan Yeryüzü Zirvesi’nde kararı alınmasına karşın, henüz resmi olarak kabul edilmemiş bulunan Dünya Okyanus Günü, okyanusların dünya üzerindeki yaşam ve vahşi yaşama olan katkısına dikkat çekmek amacıyla gündeme getirildi. Okyanus ve denizlerin, karbonların emilmesinde, iklim değişikliği ile mücadelede, güneş enerjisinin dağıtımında stratejik rolleri bulunduğu gerçeğinin vurgulandığı günde, insan varlığının sürdürülebilmesi için deniz ve okyanusların rasyonel kullanılması gerekliliği ön plana çıkarılmaktadır.
Doğal Hayatı Koruma Vakfı'nın açıklamasına göre; Dünya yüzeyinin %71’ini kaplayan ve yeryüzünde bir milyar kişinin besin kaynağı olan denizler ve okyanuslar karasal ve denizel kökenli kirlilik, aşırı balıkçılık ve küresel ısınma kaynaklı sorunların tehdidi altındadır.
Dünyanın geleceği için yapılan öneriler arasında; denizlerin %40'ını kaplayacak bir küresel deniz rezervleri ağı yaratmak bulunuyor. Deniz rezervleri; Karadaki "milli park" uygulamalarıyla benzeşen, balıkçılık da dahil olmak üzere her türlü yıkıcı ve yıpratıcı insan faaliyetinden korunmuş alanlar olarak tanımlanmaktadır. Deniz Rezervleri; okyanus yaban hayatının korunması için mümkün olan en güçlü gereçler olarak saptanıp, aynı zamanda tükenmekte olan türlerin iyileşmesi ve üremesine de katkıda bulunurlar.
Dünya Okyanus Günü, birçok ülkede çeşitli etkinliklerle kutlanmaktadır.
![]()
Yorumlar
Yorum Yap