4 Ekim Tarihte Bugün  Miladi takvime göre yılın 277. günü

Olaylar

• 23 - Çin'in başkenti Şian'da çıkan köylü isyanında İmparator Wang Mang linç edildi.
• 1227 - Endülüs Hükümdarı Abdullah el Adil suikasta uğradı

• Muvahhidler

  ٱلْمُوَحِّدُونَ (Arapça)
  al-Muwaḥḥidūn

  1121-1269

  

  Muvahhid İmparatorluğu haritası.

  Tür Hilâfet (1147'den itibaren) Başkent Tinmel
  (1121-1147)
  Marakeş
  (1147-1269) Yaygın dil(ler) Berberi dilleri, Arapça, Mozarapça Resmî din İslam Hükûmet Hilâfet Mehdi  

  • 1121-1130

  İbn Tûmert Halife  

  • 1130-1163

  Abdülmü’min el-Kûmî (ilk)

  • 1266-1269

  Vasik İdris (son) Tarihçe  

  • Kuruluşu

  1121

  • Las Navas de Tolosa Muharebesi

  1212

  • Dağılışı

  1269 Yüzölçümü 1150 2.300.000 km2 1200 2.000.000 km2 Para birimi Dinar[2] Öncüller Ardıllar Murâbıtlar Tavaif-i Mülûk Merînîler Hafsîler Tilimsan Krallığı Tavaif-i Mülûk Kastilya Krallığı Aragon Krallığı Portekiz Krallığı León Krallığı Gırnata Emirliği Hilâfet
  Arapça: خِلافة

  Ana Halifelikler

  • Râşidî Hilâfet
  • Emevîler
  • Abbâsîler
  • Osmanlı Halifeliği

  Paralel Halifelikler

  • Kurtuba Hilâfeti
  • Fâtımîler
  • Muvahhidler
  • Sokoto Halifeliği
  • Şerifî Hilâfet

  İlgili Konular

  • Emirlik
  • İmamlık
  • Halifeler listesi
  • İslam devleti
  Arap devletleri ve hanedanları

  Antik Arap Devletleri

  Kedar Krallığı 800 BC-300 BC Lihyan Krallığı 600 BC-100 BC Nabatî Krallığı 400 BC-106 AD Kinde Krallığı 200 BC-633 AD Osroene Krallığı 132 BC-244 AD Harakini Krallığı 127 BC-221 AD Emesa Hanedanı 64 BC-300s AD Araba Krallığı 100s-241 AD Tanukhiler 196-1100 AD Gassânîler 220-638 AD Lahmîler 300-602 AD

  Arap İmparatorlukları

  Râşidîn 632-661 Emevîler 661-750 Abbâsîler 750-1258 Fâtımîler 909-1171

  Doğu Hanedanları

  Arminiya Emirliği 654–884 Tiflis Emirliği 736–1122 Girit Emirliği 824–961 Dulafids 840–897 Habbari Emirate 854–1011 Emirate of Multan 855–1010 Kaysites 860–964 Şirvanşahlar 861–1538 Taberistan Zeydîleri 864–14. yüzyıl Hashimids 869–1075 Hamdânîler 890–1004 Mezyedîler 961–1150 Cerrâhîler 970–1107 Ukayliler 990–1096 Numayrids 990–1081 Mirdasoğulları 1024–1080 Beni Münkız 1025–1157 Muzafferîler 1314–1393 Ma'nids 1517–1697 Turabays 1480–1677 Harfushs 1517–1865 Şihablar 1176–1842

  Batı Hanedanları

  Kurtuba Emirliği 756-929 Mühellebîler 771-793 İdrîsîler 788-974 Ağlebîler 800-909 Sicilya Emirliği 831-1091 Endülüs Emevî Devleti 929-1031 Kanziler 1004-1412 Tujibiler 1013-1039 Abbadiler 1023-1091 Hammudiler 1026-1057 Cevheriler 1031-1091 Hudiler 1039-1110 Sumadihiler 1041-1091 Nasriler 1230-1492 Saadiler 1554-1659 Senusiler 1837-1969

  Arap Yarımadası

  Ziyadiler 819-1138 Yufiriler 847-997 Ukhaidhirler 865-1066 Ressîler 897-1962 Karmatîler 899-1077 Wajihids 926-965 Mekke Şerifliği 968-1925 Süleyhiler 1047-1138 Süleymaniler 1063-1174 Uyûnîler 1076-1253 Zurayiler 1083-1174 Nabhaniler 1154-1624 Mehdiler 1159-1174 Resûlîler 1229-1454 Usfurids 1253-1320 Jarwanids 1305-1487 Kathiriler 1395-1967 Tahirids 1454-1526 Jabrids 1463-1521 Qasimids 1597-1872 Ya'arubids 1624-1742 Yukarı Yafa 1800-1967 Reşîdîler 1836–1921 Qu'aitidiler 1858-1967 Beyhan Emirliği 1903-1967 İdrisiler 1906-1934 Yemen Mütevekkilî Krallığı 1918-1970

  Günümüz monarşileri

  Alevî (Fas) 1631-günümüz El Kasimi (Resü'l-Hayme) 1727-günümüz El Kasimi (Şârika) 1727-günümüz Suud (Suudi Arabistan) 1744-günümüz El Said (Umman) 1749-günümüz Sabah (Kuveyt) 1752-günümüz Nehyan (Abu Dabi) 1761-günümüz El Nuaim (Ajman) 1810-günümüz Al Mu'alla (Ümmü'l-Kayveyn) 1775-günümüz El Halife (Bahreyn) 1783-günümüz Sani (Katar) 1825-günümüz Al Maktoum (Dubai) 1833-günümüz Al Şarki (Füceyre) 1833-günümüz Hâşimoğulları (Ürdün) 1921-günümüz

   

  Muvahhidler (Berberice: ⵉⵎⵡⵃⵃⴷⵏ Imweḥḥden, Arapça: الموحدون al-Muwaḥḥidūn, Türkçe: Birleyenler, Tek Olanı Kabul Edenler; 1121-1269), bugünkü Kuzey Afrika, İspanya ve Batı Sahra topraklarına egemen olan Murabıtlar Devleti'ni yıkarak onun yerine geçen Berberi hanedan ve devletidir. 1146 ila 1248 yılları arasında, bugünkü İspanya topraklarının büyük bölümünün yanı sıra Kuzey Afrika'daki bazı toprakları da denetimleri altında tutmuşlardır. Hristiyan saldırıları ve bazı iç karışıklıklar sonucu 1269'da yıkılmışlardır. İber Yarımadası üzerinde egemen olmuş son büyük Müslüman devlettir.

  Kuruluş

  Muvahhidler, Murabıtların bazı dinî uygulamalarını karşı yeni bir iyileştirme hareketinin temsilcisi olarak Kuzey Afrika'da ortaya çıktı. 1116'dan itibaren Trablusgarp'tan Moritanya'ya kadar Kuzey Afrika'daki kumsal şehirlerini gezip dinî eğitim vererek kendisine taraftar kazandırmıştır. İbn Tûmert 1121 yılında Mehdiliğini ilan ederek Murabıtlar Devleti'ne karşı harekete geçmiş ve bu tarih devletin kuruluşu olarak kabul edilmiştir.

  Yükseliş

  İbn Tûmert'in 1130'da ölümünden sonra devletin kuruluşu öğrencisi olan Abdülmümin el-Kûmî tarafından gerçekleştirilmiştir. Sûs bölgesine egemen olan Abdülmü'min, Murabıtlarla uzun süre uğraşmıştır. 1139-1146 yılları arasında devamlı yaşanan savaşların sonrasında 1147'de Marakeş'in de alınmasıyla Murabıtlar Devleti tamamen yıkılmış ve bölgeye Muvahhidler tamamen egemen olmuştur. Topraklarında çıkan isyanları bastıran Abdülmü'min, sonrasında 1147-1163 yıllarını kapsayan dönemde Libya'dan Moritanya'ya kadar uzanan Kuzey Afrika sahilinde ve Endülüs'te egemenliğini yürüten bir devlet kurmuştur.

  Gerileme ve Dağılış

  

  El-Ukab Çarpışması'nı gösteren bir resim

  Abdulmümin'in ölümünden sonra hükümdarlarda önemli bir toprak kazanımı olmamakla birlikte özellikle Yusuf, Yakup (Mansur) ve Muhammed Nasır dönemlerinde Muvahhidlerin düzen ve yükseliş dönemleri olmuştur. Ancak 1212 yılında İkab Savaşı'nda Hristiyanlar karşısında ağır bir yenilgi alınması ve sonrasında 1213 yılında Muhammed'in ölümüyle Endülüs'teki egemenliğini yitirmeye başlamasına ve Muvahhidlerin siyasi düzensizlik dönemine girmesine yol açmıştır. Muhammed Nasır'ın ölümünden sonra tahta çıkan genç yaştaki oğlu Yûsuf el-Müstansır'ın yönetimsel açıdan güçsüz bir hükümdar olması nedeniyle bazı devlet adamları ve yerel yöneticiler güç kazanmaya başladı ve devletin otoritesi sarsılmaya başladı. Bu dönemde Endülüs'te yerel hanedanlıklar kurulurken diğer taraftan Portekiz, Kastilya ve Aragon krallıkları da Turtûşe (Tartosa), Belensiye (Valensiya), Batalyevs (Badajoz), Mürsiye (Murcia), Mâride (Merida), Kurtuba (Córdoba) ve İşbîliye (Sevilla) gibi birçok Endülüs şehrini ele geçirdiler.

  İdris Memun'un Maliki olan toplumun desteğini sağlamak amacıyla İbn Tûmert'in görüşlerinden vazgeçtiğini ilan etmesi istediği sonucu vermediği gibi devletinde parçalanmasına neden oldu. 1228 tarihinde Tunus'u Muvahhidler adına yöneten Ebü Zekeriyya Yahya, İbn Tûmert'in davasını kendisinin savunduğunu söyleyerek bağımsızlığını ilan ederek Hafsiler hanedanlığını kurdu. 1235 yılında Tilimsan ve civarında büyük Berberi kabilesi Zenâte'ye üye Abdülvadiler bu adla hanedanlık kurdular. Muvahhidler devletinin yıkılmasını sağlayan en önemli hareket ise 1196'dan beri Magrib-i Aksa'da bağımsız yaşayan Meriniler olup, 1247'de Miknâs'ı, 1248'da Fas, Selâ ve Tâze'yi, 1250-1255 arasında Magrib-i Aksa'nın büyük bölümünü Muvahhidlerden aldılar. Muvahhidler bir süre daha direnç gösterse de 1269'da Meriniler tarafından Marakeş'in alınmasıyla Muvahhidler Devleti son buldu.

  Hükümdarlar, 1121–1269

• Ebu Abdullah Muhammed İbn Tûmert (Mehdi, 1121-1130)
• Abdülmü’min el-Kûmî (1130-1163)
• Ebu Yusuf Yakup el-Mansur (1163-1184)
• Ebu Yakup Yusuf el-Mansur (1184-1199)
• Muhammed Nasır (1199-1213)
• Yûsuf el-Müstansır (II. Yusuf) (1213-1224)
• Abdulvahid Mahlu (1224)
• Abdullah el Adil (1224-1227)
• Yahya Mutasim (1227–1229)
• İdris Memun (1229-1232)
• Abdulvahid Reşid (1232–1242)
• Abulhasan Sayyid (1242-1248)
• Ömer Murtaza (1248-1266)
• Ebu el-Ula el-Vasik İdris (1266-1269)

• 1535 - İncil'in ilk eksiksiz İngilizce çevirisi Anvers şehrinde basıldı.
• 1582 - Papa XIII. Gregorius, Gregoryen takvimi benimsedi. Eski Jülyen takvimine 10 gün eklendiği için bir sonraki gün 15 Ekim 1582 olarak kabul edildi.
• 1675 - Hollandalı bilim insanı Christiaan Huygens, cep saatinin patentini aldı.
• 1824 - 1821'de kazanılan bağımsızlığın ardından Meksika'da ilk anayasa ilan edildi.
• 1830 - Belçika Krallığı, Hollanda Birleşik Krallığı'ndan ayrıldı.
• 1853 - Osmanlı'nın Rusya'ya savaş ilan etmesiyle Kırım Savaşı başladı.
• 1904 - Almanya ile Osmanlı Devleti arasında telgraf anlaşması imzalandı.
• 1922 - Himaye-i Hayvanat Cemiyeti adıyla Türkiye'deki hayvanları koruma amacı güden ilk dernek kuruldu.
• 1923 - Son işgal birlikleri İstanbul'dan ayrıldı.
• 1923 - Türk Ortodoks Patriği Papa Eftim, Kuvâ-yi Milliye lehinde bildiri yayınladı.
• 1926 - Türk Medeni Kanunu yürürlüğe girdi.
• 2023 - Dağlık Karabağ Cumhuriyeti çöktü ve Hankendi şehri, Azerbaycan kontrolüne geçti.

Doğumlar

• 1289 - X. Louis, Fransa kralı (ö. 1316)
• 1550 - IX. Karl, 1604'ten ölümüne kadar İsveç kralı (ö. 1611)
• 1585 - Anna, Kutsal Roma İmparatoriçesi (ö. 1618)
• 1910 - Cahit Sıtkı Tarancı, Türk şair ve yazar (ö. 1956)
• 1935 - İlhan Cavcav, Türk iş insanı ve Gençlerbirliği Spor Kulübü Başkanı (ö. 2017)
• 1936 - İoanna Kuçuradi, Türk filozof (ö. 2026)
• 1957 - Yusuf Atala, Türk oyuncu
• 1959 - Zafer Peker, Türk Pop müzik sanatçısı, besteci ve söz yazarı
• 1969 - İkbal Gürpınar, Türk TV sunucusu
• 1974 - Kubat, Türk halk müziği sanatçısı
• 1988 - Caner Erkin, Türk millî futbolcu
• 1993 - Halit Özgür Sarı, Türk oyuncu
• 1994 - Melis Tüzüngüç, Türk oyuncu
• 2005 - Emir Berke Zincidi, Türk oyuncu

Ölümler

• 23 - Wang Mang, Çin'in Han Hanedanı'na karşı darbe yaparak tahtı ele geçirip Xin Hanedanı'nı kuran bir Han Hanedanı yetkilisi (d. MÖ. 45)
• 744 - III. Yezid, On birinci Emeviler halifesi (d. 691)
• III. Yezîd

  Arapça Hüsn-ü Hatt ile "Yezîd" yazısı

  Emevî Halifesi Hüküm süresi 17 Nisan 744- 4 Ekim 744 Önce gelen II. Velîd Sonra gelen İbrahim bin Velid   Doğum 701 Ölüm 4 Ekim 744 Tam adı II. Yezid bin Velid Hanedan Emevî Hanedanı Babası I. Velid Dini Sünni İslam

  III. Yezîd veya Yezid bin Velid (Arapça: يزيد بن الوليد) (744 – 701), on ikinci Emeviler halifesi. Amcasının oğlu olan halife II. Velid'in, kendinin de liderlerden biri olarak katıldığı bir komplo ile öldürülmesi üzerine 15 Nisan 744'te halife oldu. Çok zayıf, naif ve hastalıklı bir tabiatlı olarak - El Nakıs (zayıf) - adıyla tarihlere geçmiştir. Altı ay iki gün süren halifelik yaptıktan sonra Ekim 744'te beyin tümörü dolayısıyla eceliyle öldü.

•  

• 1189 - Gérard de Ridefort, 1184'ten öldüğü 1189'a kadar Tapınak Şövalyeleri'nin Büyük Ustası (d. ?)
• 1305 - Kameyama, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 90. imparatoru (d. 1249)
• 1964 - Ahmet Tarık Tekçe, Türk sinema oyuncusu (d. 1920)
• 2011 - Muzaffer Tema, Türk sinema sanatçısı (d. 1919)