30 Mayısıs Tarihte Bugün  Miladi takvime göre yılın 150. günü

Olaylar

• 1431 - Jeanne d'Arc, büyücülük suçu ile yargılandı ve yakıldı.
• 1453 - Fatih Sultan Mehmet, Hızır Bey'i (Çelebi) İstanbul'a ilk belediye başkanı olarak atadı.
• 1453 - Fatih Sultan Mehmet, İstanbul Üniversitesi'ni kurdu.
• İstanbul Üniversitesi

  Latince: Universitas Istanbulensis

    Slogan Tarihten Geleceğe Bilim Köprüsü "Yeni Çağda" Öncüydük, "Bilgi Çağı"nda da Öncü Olacağız Kuruluş 30 Mayısıs 1453 (572 yıl önce) (tarihî)
  1 Ağustos 1933 (92 yıl önce) (modern) Tür Devlet Üniversitesi Eski isim(ler)i Medâris-i Semâniye ve Fâtih Dârüşşifâsı(1453)
  Darülfünûn (1846)
  Darülfünûn-i Osmani (1869)
  Darülfünûn-ı Sultani (1873)
  Darülfünûn-ı Şahane (1900)
  İstanbul Darülfünûnu (1924) Eğitim dil(ler)i Türkçe, İngilizce Bağlılık Yükseköğretim Kurulu Rektör Osman Bülent Zülfikar Öğretim üyeleri 5.300 Kayıtlı 88.500 Diğer öğrenciler 9.000 (önlisans) Akademik birimler 16 fakülte
  12 enstitü
  2 yüksekokul
  2 meslek yüksekokulu
  2 bölüm
  77 araştırma merkezi Konum İstanbul, Türkiye
  41°00′46.93″K 28°57′49.95″D Okul renkleri    Yeşil ve Sarı Spor İÜ Spor Birliği Kulübü Nobel ödülleri 2
  Nobel Edebiyat Ödülü (2006)
  Nobel Kimya Ödülü (2016) Web sitesi istanbul.edu.tr

  İstanbul Üniversitesi ya da kısaltılmış haliyle İÜ, ana yerleşkesi İstanbul'un Fatih ilçesinde bulunan, Türkiye'nin en eski devlet üniversitesidir.

  Osmanlı İmparatorluğu'ndaki ilk Avrupa tarzı üniversite olarak kabul edilen Darülfünun'un doğrudan devamı olan İstanbul Üniversitesi'nin bazı birimlerinin temelleri İstanbul'un fethinin ertesi günü olan 30 Mayısıs 1453'te Fatih Sultan Mehmet'in emriyle kurulan Sahn-ı Seman medreselerine kadar dayandığından okulun kuruluşu bu tarihe dayandırılır. 1933 yılına kadar Darülfünun-ı Şahane, Darülfünun-ı Osmani ve İstanbul Darülfünunu adıyla eğitim veren kurum, 1 Ağustos 1933'te İstanbul Üniversitesi adını alır ve aynı yıl 18 Kasım'da Türkiye'deki ilk ve tek üniversite olarak eğitim hayatına başlar.

  2019 yılında, Dünyanın en iyi 500 üniversitesi sıralamasına Türkiye'den giren tek üniversitedir. İstanbul Üniversitesi dünyanın en iyi 500 üniversitesi arasında 2006'dan beri yer almaktadır. Üniversite, aynı zamanda Asya Pasifik bölgesinin en iyi 100 üniversitesi arasındadır.

  İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi, tüm dünyadaki işletme okullarını akredite eden, en önemli kuruluş olan The Association to Advance Collegiate Schools of Business (AACSB) tarafından, 2012 yılında akredite edilmiştir. Böylece İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi, Türkiye'deki devlet üniversiteleri arasında ilk ve tek AACSB akreditasyonu alan işletme fakültesi olmuştur.

  Üniversitede yaklaşık 73.000 lisansüstü, lisans ve ön lisans öğrencisi öğrenim görmektedir. Bu yükseköğretim işlemi 12.000 öğretim üyesi ve öğretim elemanı tarafından gerçekleştirilmektedir.

  Amblem

  

  İstanbul Darülfünun'u 1933 yılında bir yasayla İstanbul Üniversitesi olduktan sonra kullanılan ilk logo.

  İstanbul Üniversitesinin simgesi olan "yılanlı amblem", 1243 tarihli Selçuklu Şifa Yurdu motiflerinden ilham alınarak Süheyl Ünver tarafından tasarlanmıştır.

•  

• 1536 - İngiltere Kralı VIII. Henry, Jane Seymour ile evlendi.
• 1574 - III. Henri Fransa kralı oldu..
• 1740 - Osmanlı Devleti, Fransa ile kapitülasyon antlaşması yaptı.
• 1876 - Osmanlı Padişahı Abdülaziz, 30 Mayısıs 1876 Darbesi ile tahttan indirildi. Yerine yeğeni V. Murat geçti.
• Abdülaziz
  عبد العزيز أوَّل İslâm Halifesi
  Emîrü'l-mü'minîn
  İki Kutsal Caminin Hizmetkârı
  Han

  Abdülaziz'in Abdullah Biraderler tarafından çekilmiş fotoğrafı, 1873.

  32. Osmanlı Padişahı Hüküm süresi 25 Haziran 1861 - 30 Mayısıs 1876
  (14 yıl, 11 ay ve 5 gün) Önce gelen Abdülmecid Sonra gelen V. Murad Sadrazamlar

   

  111. İslâm Halifesi Hüküm süresi 25 Haziran 1861 - 30 Mayısıs 1876 Önce gelen Abdülmecid Sonra gelen V. Murad   Doğum 8 Şubat 1830
  İstanbul, Osmanlı İmparatorluğu Ölüm 4 Haziran 1876 (46 yaşında)
  Feriye Sarayı, İstanbul, Osmanlı İmparatorluğu Defin II. Mahmud Türbesi, Fatih, İstanbul Eş(ler)i
  • Dürrinev Kadınefendi
  • Edadil Kadın
  • Hayranıdil Kadınefendi
  • Neşerek Kadınefendi
  • Gevheri Kadınefendi
  • Yıldız Hanım
  Çocuk(lar)ı
  • Yusuf İzzeddin Efendi
  • Saliha Sultan
  • Şehzade Mahmud Celaleddin
  • Nazime Sultan
  • Abdülmecid Efendi
  • Mehmed Şevket Efendi
  • Esma Sultan
  • Emine Sultan
  • Mehmed Seyfeddin Efendi
  Tam adı Abdülaziz Han bin Mahmud Hanedan Osmanlı Hanedanı  Babası II. Mahmud Annesi Pertevniyal Sultan Dini İslam İmza

   

  Abdülaziz (Osmanlıca: عبد العزيز, romanize: ʿAbdü'l-ʿAzîz; 8 Şubat 1830, İstanbul - 4 Haziran 1876, İstanbul), Osmanlı İmparatorluğu'nun 32. padişahı ve 111. İslam halifesidir. 25 Haziran 1861'den 30 Mayısıs 1876'ya kadar Osmanlı İmparatorluğu'nu yönetti. II. Mahmud'un oğlu olan Abdülaziz, 30 Mayısıs 1876'da bir hükûmet darbesiyle tahttan indirildi.

•  

  V. Murad İslâm Halifesi
  Emîrü'l-mü'minîn
  İki Kutsal Caminin Hizmetkârı

  25 Nisan 2013'te İngiliz müzayede evi Christie's London'da satılan V. Murad portresi

  33. Osmanlı Padişahı Hüküm süresi 30 Mayısıs 1876 - 31 Ağustos 1876
  (93 gün / 3 ay 3 gün) Önce gelen Abdülaziz Sonra gelen II. Abdülhamid Sadrazam Mütercim Mehmed Rüşdi Paşa 112. İslâm Halifesi Hüküm süresi 30 Mayısıs 1876 - 31 Ağustos 1876
  (93 gün / 3 ay 3 gün) Önce gelen Abdülaziz Sonra gelen II. Abdülhamid   Doğum 21 Eylül 1840
  Çırağan Sarayı, İstanbul, Osmanlı İmparatorluğu Ölüm 29 Ağustos 1904 (63 yaşında)
  Çırağan Sarayı, İstanbul, Osmanlı İmparatorluğu Defin 30 Ağustos 1904
  Yeni Cami, İstanbul, Türkiye Eş(ler)i Elâru Mevhibe Başkadınefendi
  Reftârıdil Kadınefendi
  Şayân Kadınefendi
  Meyliservet Kadınefendi
  Nevdürr Hanım
  Cevherriz Hanım Efendi
  Remzşinas Hanım
  Resan Hanım
  Filizten Hanım Çocuk(lar)ı Mehmed Selahaddin Efendi
  Şehzade Süleyman
  Hatice Sultan
  Şehzade Seyfeddin
  Fehime Sultan
  Fatma Sultan
  Aliye Sultan Tam adı Murad bin Abdülmecid Hanedan Osmanlı Hanedanı  Babası Abdülmecid Annesi Şevkefza Sultan Dini İslam İmza

  V. Murad (Osmanlıca: مراد خامس, romanize: Murâd-ı Hâmis; 21 Eylül 1840, İstanbul - 29 Ağustos 1904, İstanbul), 33. Osmanlı padişahı ve 112. İslam halifesidir. 93 gün tahtta kalmıştır.

  Babası, Padişah Abdülmecid, annesi Megrel asıllı Şevkefza Kadınefendi'dir. Önceki Osmanlı padişahı Abdülaziz'in yeğeni ve kendinden sonraki Osmanlı padişahları olan (sırasıyla) II. Abdülhamid, V. Mehmed ve Vahdettin'in ağabeyidir. Padişah Abdülaziz'in bir saray darbesi sonucu tahttan indirilişinden sonra onun yerine tahta geçmiş ve 93 gün boyunca tahtta kaldıktan sonra, akli dengesinin bozulduğu gerekçe gösterilerek 31 Ağustos 1876'da padişahlık makamından indirilmiştir.

  Osmanlı tarihi boyunca en az süre yönetimde kalmış olan padişahtır. Tahttan indirildikten sonra birçok siyasi grup tarafından yeniden yönetime getirilmeye çalışılmış olmasına rağmen, bu girişimlerin hiçbiri başarılı olmamıştır.

  Padişah olmadan önceki yaşamı

  21 Eylül 1840'ta Mehmed Murad adıyla başkent İstanbul'da doğdu. 31. Osmanlı padişahı Abdülmecid ile Şevkefza Kadın Efendi'nin büyük oğullarıydı. Babası padişah Abdülmecid tarafından çok sevilmekte ve bu nedenle onun tarafından veliaht ilan edilmek istenmekteydi.[kaynak belirtilmeli]

  Öğrenim Yaşamı

  Babasının ilk erkek çocuğu olması dolayısıyla öğrenimi ve eğitimine büyük özen gösterilen V. Murad, döneminin en ünlü bilginlerinden Doğu kültürü ve fen alanında ders aldı. Önce Ethem Paşa'dan, sonra ise Kemal Paşa ile Gardet adlı bir Fransız'dan ders alarak 14 yaşında öğrenmeye başladığı Fransızcasını ilerletti. Muzika-i Hümâyun komutanı Guatelli Paşa ve Augusto Lombardi adlı bir diğer İtalyan'dan aldığı piyano dersleriyle batı musiki alanında ilerleme kaydetti ve kendi kendine birçok şarkı besteledi.

  

  Veliaht Murad, kardeşleri Şehzade Reşad ve Şehzade Ahmed Kemaleddin Efendi ile, 1870'ler.

  Veliahtlık dönemi

  Sultan Abdülaziz ile beraber çıktığı Avrupa gezisi sırasında Avrupa'yı yakından görüp hayranlık duymuş, bu gezi sırasında İngiltere'de tanıştığı VII. Edward ile yakın bir dostluk kurmuştu. Amcasının tanıdığı serbestlik sayesinde, Kurbağalıdere'deki köşkünde (Şu anki Marmara Üniversitesi Göztepe Yerleşkesi) ailesi ve maiyeti ile birlikte rahat bir yaşam sürdü. Kendisini, Avrupalı prenslerden farklı görmeyen ve alafranga yaşama biçimini seçen Murad Efendi, dairesinin ve köşklerinin konuklarla dolup taşmasını istediğinden; Jön Türkler, hürriyetperverler, yabancı ve İstanbullu aydınlar velîahtı ziyarete geliyor ve ağırlanıyorlardı.

  Veliaht Murad, bu dönemlerde meşrutî rejimi savunan Yeni Osmanlılar'la temas kurdu. Sık görüştüğü Şinasi, Namık Kemal ve Ziya beylerle meşrutiyet, demokrasi ve hürriyet konusunda fikir alışverişinde bulunuyordu. Fikir alışverişi yaptıkları bölgeye bu buluşmalardan dolayı bölgeye Fikirtepe adı verildi.

  Tahta çıkışı ve hükümdarlığı

  Veliaht Mehmed Murad efendi tahttan indirilen amcası Sultan Abdülaziz'in yerine 30 Mayısıs 1876'da Sultan Beşinci Murad unvanıyla padişah oldu. "Talebe-i ulûm" ya da "softalar ayaklanması" adı verilen gösteriler, 10 Mayısıs 1876'da başlamıştı. "Erkân-ı erbaa" adı verilen bu grup, iktidar koltuğuna oturduktan sonra Abdülaziz'in hal‘i konusunda anlaşarak, durumu veliaht Murad Efendi'ye bildirdiler. Hal' işinin 31 Mayısıs'ta yapılması kararlaştırıldığı halde bazı gelişmeler yüzünden 29-30 Mayısıs gecesine alındı.

• 1913 - I. Balkan Savaşı sona erdi.
• 1920 - Cafer Tayyar Eğilmez'e, Edirne Müdafaa-i Hukuk Merkez Heyeti'nce Trakya Müdafaa-i Milliye Kumandanı sanı verildi.
• 1920 - Fransa ve TBMM Hükûmeti arasında geçici bir ateşkes imzalandı. TBMM'nin kazandığı askerî başarılar ve diplomatik zaferler sonrası, Fransa ile Sakarya Zaferi'nden sonra Ankara Antlaşması imzalandı. (20 Ekim 1921)
• 1921 - Çankaya Köşkü, Mustafa Kemal'e armağan edildi. Atatürk, köşkü bir yazı ile Ordu'ya bağışladı.
• 1941 - II. Dünya Savaşı: Almanya Girit'i işgal etti.
• 1942 - II. Dünya Savaşı: 1000 kadar İngiliz bombardıman uçağının katıldığı ve 1,5 saat süren bir hava saldırısında Almanya'nın Köln kenti büyük hasar gördü.
• 1962 - 27 Mayısıs askeri müdahalesinden sonra sivil yönetime geçildiğinde, İsmet İnönü Başkanlığında kurulan ilk koalisyon Hükûmeti olan CHP-AP ortaklığı, Başbakan İsmet İnönü'nün istifasıyla sona erdi.
• 1975 - Mehmet Ali Aybar, Sosyalist Devrim Partisi'ni kurdu.

Doğumlar

• 1845 - I. Amadeo, İspanya kralı (ö. 1890)
• 1928 - Kadriye Latifova, Bulgar Türkü Türk halk müziği sanatçısı (ö.1962)
• 1978 - Yeliz Şar, Türk oyuncu
• 1979 - Berksan, Türk şarkıcı
• 1980 - Halis Özkahya, Türk hakem
• 1990 - Mustafa Akbaş, Türk futbolcu
• 1991 - Tolga Sarıtaş, Türk oyuncu
• 1994 - Nazım Sangaré, Türk futbolcu
• 1996 - Berkcan Güven, Türk internet ünlüsü
• 1997 - Fatma Zehra Köse, Türk eskrimci

Ölümler

• 1252 - III. Ferdinand, Kastilya kralı II. Ferdinand, 1230'dan sonra ise Kastilya ve Leon kralı III. Ferdinand olarak bilinir (d. 1199)
• 1422 - Taejong, Joseon Krallığı'nın üçüncü kralı (d. 1367)
• 1431 - Jeanne d'Arc (Oca Dark), Fransız Katolik azizesi (yakılarak) (d. 1412)
• 1574 - IX. Charles, ağabeyi II. François'in ölümüyle tahta geçmiş, ölene kadar Fransa Krallığı yapmıştır (d. 1550)
• 1932 - Böcüzade Süleyman Sami, Osmanlı yazarı, bürokrat ve siyasetçi (d. 1851)
• 2013 - Güzin Dino, Türk dilbilimci, öğretim üyesi, çevirmen yazar (d. 1910)
• 2015 - Bedri Koraman, Türk karikatürist (d. 1928)
• 2018 - Aşkın Mert Şalcıoğlu, Türk rapçi, şarkıcı ve söz yazarı (d. 2000)
• 2024 - Ahmet Uğurlu, Türk tiyatro ve sinema oyuncusu (d. 1952)
• 2025 - Şimal, Türk şarkıcı, söz yazarı ve besteci (d. 1986)