23 Eylül Tarihte Bugün  Miladi takvime göre yılın 266.günü.

Olaylar

• 1529 - Leitha Muharebesi'nde Türk öncüleri, Avusturya kuvvetlerini püskürttü.
• 1821 - Tripoliçe katliamı: Mora İsyanı'nda Tripoliçe şehrini ele geçiren Yunanlar 10.000'den fazla Türk'ü öldürdü.
• 1846 - Alman gökbilimci Johann Gottfried Galle, Güneş Sistemi'nin sekizinci gezeni Neptün'ü keşfetti.
• 1856 - İzmir-Aydın hattı demiryolu imtiyazı, bir İngiliz şirketine verildi. 1866 yılında işletmeye açılan 612 kilometrelik demiryolu hattının imtiyazı 15 Ekim 1950'de dolacaktı. Ancak genç Cumhuriyetin Hükûmeti, bu hattı 30 Mayısıs 1935'te satın aldı.
• 1944 - Fransa futbol kulübü olan Lille OSC kuruldu.
• 1980 - Millî Güvenlik Konseyi, çıkardığı kanunla 1981 yılını Atatürk Yılı kabul ve ilan etti.
• 1993 - Michael Jackson, Türkiye'de konser verdi.

Doğumlar

• MÖ 63 - Augustus, Roma İmparatoru (ö. 14)
• 1215 - Kubilay Han, Moğol İmparatoru (ö. 1294)
• Kubilay Han Moğol büyük hanı
  1. Yuan Hanedanı imparatoru
  Çin imparatoru

  Yuan Hanlığı döneminde Kubilay Han

  6. Moğol hanı Hüküm süresi 5 Mayısıs 1260 - 18 Şubat 1294 Önce gelen Mengü Han Sonra gelen Temür Olcaytu Han 1. Yuan imparatoru Sonra gelen Temür Olcaytu Han Çin imparatoru Sonra gelen Temür Olcaytu Han   Doğum 23 Eylül 1215
  Burhan Haldun Dağı, Henti, Moğolistan Ölüm 18 Şubat 1294 (78 yaşında)
  Hanbalık Eş(ler)i Tegulen, Çabi, Nambuy Tam adı Moğolca: Хубилай Сэцэн хаан
  Khubilay Setsen Han Hanedan Börçigin Babası Tuluy Annesi Sorgaktani Hatun Dini Tibet Budizmi

  Kubilay Han (23 Eylül 1215 - 18 Şubat 1294), Moğol İmparatorluğu'nun kağanı, aynı zamanda Çin'deki Yuan Hanedanlığı'nın kurucusu ve ilk imparatorudur. Tuluy ve Sorghaghtani Beki'nin ikinci oğlu; Cengiz Han'ın torunudur. Moğol hanı Möngke'nin kardeşi; İran'daki Moğol İlhanlılar devletinin kurucusu Hülâgû'nün ağabeyidir.

  Fetihleri

  Kubilay gençlik yıllarında Çince öğrenmişti ve Çin kültürüne büyük merak duymaktaydı. 1251'de Moğol hükümdarlığına seçilmiş olan kardeşi Mengü, Kubilay'ı doğu ülkelerini, Hülâgû'yü de batıdaki ülkeleri almaya göndermişti. Güney bölgelerinde (Çin) valilik yaptığı sırada adil yönetimi ile dikkatleri topladı.

  Kubilay önce büyük bir ordu ile Xi'an'ı aldı. Zorlu savaşlarla büyük Çin eyaletlerini hükümdarlığına kattı. 1258'de Yunnan ve Sichuan bölgelerine sefere çıktı. 1259'da seferde iken Mengü'nün öldüğü haberini aldı. Ancak Kubilay geri dönmeden Vuhan'daki kuşatmasına devam etti. Bu arada kardeşi Arık Böke'nin yönetimi ele geçirmeye çalıştığını öğrenince Song Hanedanlığı ile barış imzalayıp ordusunu Moğolistan'a çevirdi. 1260 yılında Kubilay ve kardeşi kendilerini Han ilan ettiler. İki kardeşin mücadelesi 1264 yılında Kubilay'ın üstünlüğü ile sona erdi. Ancak bu iç karışıklıklardan yararlanan Yizhou valisi Li Moğol egemenliğine karşı isyan etti. Kubilay bu isyanı kolayca bastırdı, ancak bu onda Han Çinlilerine karşı derin bir güvensizlik yarattı. İmparator olduktan sonra yönetimde Han Çinlilerine yer vermedi, buna karşılık danışmanları arasında pek çok azınlık temsilcisi ve yabancılar bulunmaktaydı.

  Kubilay'ın annesi Hristiyandı. Bölgedeki bazı antik Budizm tapınaklarını ve dagobaların (kubbe şeklinde mabetler) restore etmesi için teşvik etti. Kubilay, bütün dini inanç ve milletlerden insanları topraklarına kabul etti. Torunu ve halefi Temür Olcaytu Han, Çin'de bulunduğu süre boyunca 10.000'den fazla Moğol'u vaftiz ettiğini iddia eden papalık elçisi Fransisken keşiş Montecor John'a ev sahipliği yaptı.

  Kubilay Han, Çin'de Yuan Hanedanlığı'nı kurarak 1271 ile 1294 yılları arasında hükümdarlık yaptı. Hanedanlığın başkenti Pekin idi. 1279 yılında Song Hanedanlığı'na kesin olarak son vererek Çin'i tekrar birleştirdi. Kubilay'ın devletinin hudutları, Çin dışında Kıpçak, Çağatay, Almalık, İran ve kuzeyde Polonya hudutlarına kadar yayılıyordu. Kubilay Han, Japonya’ya ve Vietnam’a yaptığı akınlarda başarılı olamadı. Burma’da büyük bir zafer kazandı. Kubilay Han 1293'te de Endonezya'ya bir sefer yaptı ve Cava'yı ele geçirdi.

  Japonya'ya yaptığı sefer sırasında filosunun batması ve Japonya'ya ulaşamaması, Japonlar tarafından tanrı rüzgarı anlamına gelen "Kamikaze" sözünün doğmasına yol açmıştır. Kamikaze daha sonrasında sonu ölümle biten görevleri tanımlamak için kullanılmıştır. Bazı bulgular ve tarihçilere göre filonun batmasının sebebi, gemileri yapan Çinlilerin gemileri kasten hatalı üretmeleri olarak da görülür

  Kubilay Han Çin'de Büyük Kanal inşaatına devam etti; birçok kamu binasını tamir ettirdi. Çin'de ilk defa kâğıt para kullanımını başlattı. Çin sanatının gelişmesini destekledi. Ancak kimi yönlerden Moğol yaşam tarzını Çin'de uygulamaya diretmesi, kültürel ve toplumsal gerilimlere yol açtı.

  Kubilay döneminde Çin'i pek çok Avrupalı ziyaret etti. Bunların arasında en ünlüsü Marco Polo'dur. Marco Polo, bu imparatorun sarayı, oradaki hayat, eğlenceler ve vergi sistemi hakkında bilgiler vermektedir.

  Kubilay Han, 1294'te 78 yaşında iken öldü.

• 1713 - VI. Fernando, 9 Temmuz 1746'da tahta geçti ve ölümüne kadar İspanya Kralı oldu (ö. 1759)
• 1740 - Go-Sakuramachi, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 117. hükümdarı (ö. 1813)
• 1771 - Kōkaku, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 119. imparatoru (ö. 1840)
• 1882 - Ali Fuat Cebesoy, Türk asker ve siyasetçi (ö. 1968)
• 1955 - Cem Boyner, Türk iş adamı ve siyasetçi (Yeni Demokrasi Hareketi kurucusu ve ilk Genel Başkanı)
• 1976 - Zuhal Topal, Türk sunucu ve oyuncu
• 1989 - Hira Tekindor, Türk tiyatro, kısa film yönetmeni ve çevirmen
• 1990 - Çağatay Ulusoy, Türk manken ve oyuncu
• 1997 -  Murat Fırat, Türk güreşçi

Ölümler

• 1193 - Robert de Sablé, 1191'den 1193'e kadar Tapınak Şövalyelerinin Genel Kaptanı ve 1191-1192 arasında Kıbrıs lordu olmuştur (d. 1150)
• 1253 - I. Wenceslaus, 1230 - 1253 yılları arasında hüküm sürmüş Bohemya kralı (d. 1205)
• 1951 - Yörük Ali Efe, Türk Türk Kurtuluş Savaşı kahramanı (d. 1895)

• Yörük Ali Efe

  Doğum 1895
  Sultanhisar, Aydın, Osmanlı İmparatorluğu Ölüm 23 Eylül 1951
  Bursa, Türkiye  

  Yörük Ali Efe veya (Soyadı Kanunu'ndan sonra) Ali Efe Yörük (d. 1895, Sultanhisar – ö. 23 Eylül 1951, Bursa), Türk Kurtuluş Savaşı sırasında 16 Haziran 1919'da Malgaç Baskını ile Aydın yöresinde düşman kuvvetlerinin ilerlemesini durdurmuş olan efe.

  

  Efeler'deki heykeli

  Babası Sarıtekeli aşiretinden İbrahim oğlu Abdi Efe meşhur Çakırcalı'nın ilk zeybeklerindendir zeybeklik zamanında öldürülmüştür. Annesi ise Yörüklerin Atmaca Aşireti'nden Fatma'dır.

  19 yaşına geldiğinde, Aydın dağlarında dolaşan Alanyalı Molla Ahmet Efe'nin grubuna katılmak istedi. Sınavdan geçirilerek gruba alındı. Kısa zamanda Efe'nin ve tüm zeybeklerin güven ve sevgisini kazanarak grupta ikinci adam konumuna yükseldi. Alanyalı Molla Ahmet Efe'nin Bozdoğan Kavaklıdere baskınında ölmesi üzerine Yörük Ali Efe olarak grubun başına geçti.

  Dört yıldan fazla dağlarda dolaştı.

  

  Yörük Ali Efe ve Torbalılı Abdullah Efe. Resim alıntısı: İstiklal Harbi Gazetesi, sayı: 79, tarih: 12 Ağustos 1919

  1919 senesinde grubu ile birlikte dağdan indi. O sıralar Yunan Ordusu İzmir'in ardından Aydın ve Nazilli'yi de işgal etmişti.

  Yörük Ali Efe, Kıllıoğlu Hüseyin Efe ve bazı arkadaşları ile birlikte Aydın ilinin Çine ilçesi Yağcılar köyünde toplanarak 16 Haziran 1919 tarihinde Sultanhisar ve Atça arasındaki Malgaç deresinin üstünden geçen Malgaç demiryolu köprüsü yanındaki Yunan karakoluna baskın yaptı. Baskın sonunda karakol tümüyle imha edildi, cephane ve erzak ele geçirildi. Bu baskın Batı ve Güney Anadolu'da düzenli, bilinçli ve millî şuurla işgalcilere yapılan ilk baskın olarak kabul edilmektedir.[kaynak belirtilmeli] Yunan Ordusu ise bu baskın karşısında Nazilli'deki kuvvetlerini yakıp yıkarak Aydın istikametine geri çekti.

  Daha sonra 7. Tümen kumandanı Miralay Şefik Aker'in başkanlığında kurulan halk meclisinde oy birliğince alınan karar uyarınca Yörük Ali Efe'ye Aydın'ın kurtarılması emredildi. Emrindeki kuvvetlerle birlikte Aydın'ı geri aldı. Ancak takviye kuvvetlerle güçlenen Yunan ordusu Aydın’ı ikinci kez işgal etti. Köşk, Umurlu ve Dörtyol cephesi kurularak düşman kuvvetleri kayba uğratıldı. Böylece düzenli ordu kurulana kadar yirmi aylık bir süre düşman kuvvetlerinin Aydın kanadından Anadolu içlerine ilerlemesi engellendi.

  Düzenli ordunun kurulması üzerine Yörük Ali Efe, emrindeki savaş deneyimi çok iyi olan büyük bir grubu ile birlikte TBMM Ordusu'na katıldı. Milis Miralay rütbesiyle Millî Aydın Cephesi Komutanı olarak atandı. Savaş sonunda başarılarından dolayı TBMM tarafından Kırmızı şeritli İstiklâl Madalyası ile ödüllendirildi.

  Türk Kurtuluş Savaşı'ndaki rolü ile ilgili olarak yapılan övgülere şu cevabı verdi:

  Bazı kimseler savaş zamanında yapılan işlerin bir çoğunu bana ve başkalarına mal ederler. Bu yanlıştır. Bir kişinin, beş kişinin böyle büyük davalarda ne ehemmiyeti olur ki? Gönlünde vatan muhabbeti taşıyan her vatansever o günlerde bizim gibi düşünmüş, bizim gibi duymuş, ondan sonra da bizimle beraber olmuştur. Millî mukavemette aslan payını kendine ayırmakta hata vardır. Bir elin sesi olur mu ki?

  

  Yörük Ali Efe'nin mezarı

  Türk Kurtuluş Savaşı'ndan sonra İzmir'e yerleşti. 1928 senesinde, Kurtuluş Savaşı'nda bir süre karargahı olan Yenipazar'a taşındı. 1934 yılında Soyadı Kanunu'nun çıkmasından sonra "Yörük" soyadını aldı. 1951 senesinde, İzmir'de geçirdiği bir tramvay kazasında bacaklarını kaybetti. 1951 yılında tedavi için gittiği Bursa'da öldü. Yörük Ali Efe vasiyetinde Yenipazar'da toprağa verilmesini istedi. Ayrıca "Halkı iyidir, toprağı sever, toprağı seven insan sever. Ben orada rahat ederim." dedi.

  Kurtuluş Savaşı'ndaki mücadelesi, Türk halkı tarafından adına türkü yakılmasına vesile oldu. Yenipazar'daki evi Kültür Bakanlığı tarafından müze olarak düzenlenerek 2001 yılında Yörük Ali Efe Müzesi adıyla ziyarete açıldı.

• 2007 - Ali Kemal İskender, Türk tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu (d. 1940)

• 2009 - Ertuğrul Osman Osmanoğlu, Osmanlı Hanedanı Reisi (d. 1912)
• 2024 - Tomris Giritlioğlu, Türk yönetmen, senaryo yazarı, yapımcı ve proje tasarımcısı (d. 1957)

• Tatiller ve özel günler

• Güneşin Terazi burcuna girmesi - Sonbaharın başlangıcı.
• Ekinoks (gece ve gündüzün eşitliği)
  • İlkbahar Ekinoksu (Güney Yarım Kürede)
  • Sonbahar Ekinoksu (Kuzey Yarım Kürede)
• Ermenistan'ın Bağımsızlık Günü
• Suudi Arabistan'ın Bağımsızlık Günü