22 Eylül Tarihte Bugün Miladi takvime göre yılın 265. günü

Olaylar

1792 - Fransa'da Cumhuriyet ilan edildi.
1919 - Türkiye İşçi ve Çiftçi Sosyalist Fırkası kuruldu.

Doğumlar

1211 - İbn-i Hallikân, On üçüncü yüzyılda yaşamış olan tarihçi, fakih ve şair (ö. 1282)
1552 - IV. Vasili, Rus Çarı (ö. 1612)
1606 - Li Zicheng, Çin'in kısa süreli Shun Hanedanı'nın kurucusu ve tek imparatoru (ö. 1645)
1902 - Ayetullah Humeyni, İran'ın dini lideri (ö. 1989)
1975 - Elif Güvendik, Türk yapımcı ve sunucu
1977 - Ali Sunal, Türk tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu
Barış Atay, Türk oyuncu ve siyasetçi
Emre Canpolat, Türk oyuncu
1917 - Türkan Aziz, İlk Kıbrıslı Türk başhemşire (ö. 2019)
1924 - İlyas Hüseynov, Azerbaycanlı müzisyen (ö. 2017)
1990 - Senem Kuyucuoğlu, Türk model ve sunucu
1990 - Akın Akınözü, Türk oyuncu

Ölümler

1408 - VII. İoannis, İmparator IV. Andronikos ile Bulgar Çarı İvan Alexander ve Eflaklı Teodora'nin kızı olan Bulgar Keratsa'nın oğlu (d. 1370)
1520 - Yavuz Sultan Selim, Osmanlı'nın 9. Padişahı (d. 1470)
I. Selim
Yavuz Sultan Selim
ياووز سلطان سليم İslam Hâlifesi
Kayser-i Rûm
Emîrü'l-mü'minîn
İki Kutsal Caminin Hizmetkârı
Han
Şah
Nakkaş Osman'ın I. Selim'i tasvir eden bir minyatürü, Şemâilnâme (16. yüzyıl)
9. Osmanlı Padişahı Hüküm süresi 24 Nisan 1512 - 22 Eylül 1520
(8 yıl, 4 ay ve 29 gün) Önce gelen II. Bayezid Sonra gelen I. Süleyman 88. İslam Hâlifesi Hüküm süresi 1517 - 22 Eylül 1520 Önce gelen III. Mütevekkil[not 1] Sonra gelen I. Süleyman 11. Trabzon Sancakbeyi Hüküm süresi 1487 - 1510 Önce gelen İlyas Bey Sonra gelen Sinan Bey Doğum 10 Ekim 1470
Amasya, Osmanlı İmparatorluğu Ölüm 22 Eylül 1520 (49 yaşında)
Çorlu, Osmanlı İmparatorluğu Defin Yavuz Selim Camii, Fatih, İstanbul, Türkiye Eş(ler)i Ayşe Hafsa Sultan
II. Ayşe Hatun Çocuk(lar)ı I. Süleyman
Üveys Paşa
Gevherhan Sultan
Hatice Sultan
Beyhan Sultan
Fatma Sultan
Hafize Sultan
Şah Sultan
Hanım Sultan Tam adı Selīm Şāh bin Bāyezīd Ḫān Hanedan Osmanlı Hanedanı Babası II. Bayezid Annesi Ayşe Gülbahar Hatun Dini Sünni İslam İmza

Konstantin Kapıdağlı tarafından çizilmiş portresi

I. Selim (Osmanlıca: سلطان سليم اول, romanize: Sultan I. Selim) veya bilinen adıyla Yavuz Sultan Selim (d. 10 Ekim 1470 - ö. 22 Eylül 1520), Osmanlı İmparatorluğu'nun 9. padişahı ve 88. İslam halifesidir. "Hâdimü'l-Haremeyni'ş-Şerîfeyn" (iki kutsal caminin hizmetkârı) unvanına ve divan edebiyatındaki mahlasıyla Selîmî. Babası sekizinci Osmanlı padişahı II. Bayezid, annesi II. Gülbahar Sultan'dır.1512-1520 yılları arasında süren yalnızca 8 yıllık saltanatında Osmanlı İmparatorluğu'nu muazzam bir hızla genişletti ve özellikle 1516 ile 1517 yılları arasında düzenlediği Büyük Mısır Seferi ile tüm Doğu Akdeniz ile Mısır dahil önemli Orta Doğu bölgelerini ele geçirdi.Padişahlığı döneminde Anadolu'da birlik sağlandı ve Mısır'da hüküm süren Memlûk Devleti'ne son verildi. Devrin en önemli iki ticaret yolu olan İpek ve Baharat Yolu'nu da ele geçiren Osmanlılar, bu sayede doğu ticaret yollarını da tamamen kontrolleri altına aldılar.

10 Ekim 1470 tarihinde Amasya'da doğan ve şehzadeliğini Trabzon'da geçiren I. Selim, Osmanlı tahtına babası Sultan II. Bayezid'e karşı darbe yaparak çıktı. Şehzade Selim'e kızı Ayşe Hatun'u vermiş olan Kırım Hanı Mengli Giray, ona askeri destek sağlayarak tahta geçmesine yardım etti. 1512'de tahta çıkan Sultan Selim, babasının son dönemlerinde doğuda ortaya çıkan Şii Safevî tehlikesine karşı mücadeleye girişti. İki sene sonra İran'a yaptığı seferde Safevî hükümdarı Şah İsmail'i Çaldıran Muharebesi ile mağlup etti, ülkenin başkenti Tebriz'e kadar ilerledi ve bundan sonra "Yavuz" lakabıyla anılmaya başladı. 1515'te, Sadrazam Hadım Sinan Paşa öncülüğünde gerçekleşen Turnadağ Muharebesi ile Dulkadiroğulları Beyliği'ni ortadan kaldırdı ve Anadolu'daki Türk siyasi birliğini tam anlamıyla sağladı.

İran seferinden sonra Memlûk Devleti'ne karşı harekete geçen I. Selim, ''Büyük Mısır Seferi'' olarak bilinen seferde yapılan Mercidâbık, Gazze, Ridâniye ve Kahire muharebeleri ile Memlûkleri yıkarak Suriye, Filistin, Levant, Mısır ve Hicaz gibi stratejik bölgeleri devletin topraklarına kattı.[14] Seferden sonra İslam peygamberi Muhammed'in Kutsal Emanetler olarak kabul edilen eşyalarını İstanbul'a getirtti. 1520'de Batı'ya doğru yola çıkan Sultan Selim, 22 Eylül 1520 tarihinde Çorlu'da bulunan ordugâhında, sırtında çıkmış olan büyük bir çıban yüzünden 49 yaşındayken öldü ve yerine oğlu Süleyman geçti. Türbesi İstanbul'un Fatih ilçesindeki Yavuz Selim Camii'nde yer almaktadır.

1520'deki ölümü sırasında Osmanlı İmparatorluğu, Selim'in 8 yıllık hükümdarlığı sırasında yüzde yetmiş kadar büyüyerek yaklaşık 3,4 milyon kilometrekareye yayıldı. Selim'in Orta Doğu'yu ve özellikle İslam dünyasının kalbi olan bölgeleri fethetmesi ve Mekke ve Medine şehirlerine giden hac yollarının kontrolünü üstlenmesi, Osmanlı İmparatorluğu'nu önde gelen Müslüman devletlerden biri yaptı. I. Selim'in fetihleri, imparatorluğun coğrafi ve kültürel ağırlık merkezini önemli ölçüde Balkanlar'dan Orta Doğu'ya kaydırdı.
1756 - Ebu'l Hasan Ali, Hüseyni Hanedanının ve Tunus Beyliğinin ikinci beyi (d. 1688)
2008 - Hadi Çaman, Türk tiyatro sanatçısı (d. 1943)