19 Haziran Tarihte Bugün Miladi takvime göre yılın 170. günü

Olaylar

• 325 - İznik Konsili toplantısı sona erdi.
• 1097 - Haçlı Seferlerinin ilki sırasında İznik, Selçuklu Türkleri tarafından alındı.
• 1157 - Tapınak Şövalyeleri bozguna uğradı; Büyük Üstadları Bertrand de Blanchefort, Komutanları Nureddin Mahmud Zengi olan Müslümanlarca esir alındı.
• 1269 - Fransa Kralı IX. Louis, halka açık yerlerde kimliklerini belli eden sarı işaretler takmayan Yahudilerin yakalandıkları takdirde para cezasına çarptırılmalarını emretti.
• 1862 - ABD'de kölelik resmi olarak kalktı.
• 1867 - I. Maximilian, Meksika İmparatoru (d. 1832)
• 1868 - Mithat Paşa, Memleket Sandıkları'nı kurdu.
• 1870 - Amerikan İç Savaşı'ndan sonra bütün Güney Eyaletleri'nin ABD'ye tekrar kabulünden sonra Amerika Konfedere Devletleri'nin varlığı resmen sona erdirildi.
• 1885 - Özgürlük Heykeli, Fransa'dan New York'a getirildi.
• 1910 - Dünya Babalar Günü, ilk kez ABD'de kutlandı.
•    Babalar Günü

  Baba Tavsiyesi, Josephus Laurentius Dyckmans tarafından boyanmış

  Kutlayanlar 112'den fazla ülke Türü Uluslararası Önemi Babaları ve Babalığı Onurlandırır Tarih Ülkeye göre değişir Sıklık Yıllık Bağlantılı günler
  • Dünya Çocuk Günü
  • Anneler Günü

  Babalar Günü, pek çok ülkede her yıl haziran ayının üçüncü pazar günü babaların onuruna kutlanan özel bir gündür.

  Tarihçe

  Bir Amerikan İç Savaşı gazisinin kızı olan Sonora Smart Dodd, Anneler Günü gibi babaların da bir günü olması gerektiğini düşünmekteydi. Dodd'un babası annelerinin yokluğunda 6 çocuğunu tek başına büyütmüştü. Babasının doğum günü olan 5 Haziran'ın Babalar Günü ilan edilmesi için çalışmalara başlamış ama bu çalışmalar o tarihe yetişemeyerek kutlamalar haziran ayının üçüncü pazar gününe ertelenmiştir.

  Babalar Günü ilk kez 19 Haziran 1910'da Washington'un Spokane şehrinde kutlanmıştır. 1924 yılında Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Calvin Coolidge kutlamaları desteklemiş; ama resmi olarak Babalar Günü ilan etmemiştir. 1966 yılında ise o dönemin başkanı Lyndon Johnson, her yıl haziran ayının üçüncü pazarının Babalar Günü olarak kutlanacağını açıklayan bir bildiri yayımlamıştır. 1972 yılında ise başkan Richard Nixon'ın imzasıyla Babalar Günü yasal olarak ABD'de resmi tatil ilan edilmiştir.

  Babalar Günü, babaların ve baba figürlerinin çocuklarının hayatlarına yaptıkları katkıyı takdir etmek için dünya çapında kutlanmaktadır. Dünya çapında çeşitli tarihlerde kutlansa da birçok ülke bu günü haziran ayının üçüncü pazar günü kutlar. Avustralya ve Yeni Zelanda'da Babalar Günü eylül ayının ilk pazar günüdür. Tayland'da, ülkenin kralının doğum günü olan 5 Aralık'ta kutlanır. Brezilyalı babalar, ağustos ayının ikinci pazar günü onurlandırılır.

  Katolikler ise Babalar Günü olarak farklı bir tarihi kutlarlar. Onlar bu kutlamayı dini açıdan ele alıp Hristiyanlık peygamberi İsa'nın babası anısına, Mart ayının 19. gününü St. Joseph Günü adı altında babalarına armağan etmektedirler. Bazı ülkelerde bu kutlamalar dinî özelliklerinin dışına çıkmıştır.

• 1926 - Mustafa Kemal, İzmir gezisini izleyen Anadolu Ajansı'na ünlü sözlerinin yer aldığı demecini verdi: Benim naçiz vücudum bir gün elbet toprak olacaktır. Fakat Türkiye Cumhuriyeti ilelebet payidar kalacaktır.
• 1934 - İran Şahı Rıza Pehlevi ve Atatürk, ilk Türk operası Özsoy'u Ankara Halkevi’nde izlediler.
• 1944 - II. Dünya Savaşı: Filipin Deniz Savaşı'nın ilk günü.
• 1961 - Kuveyt, Birleşik Krallık'tan bağımsızlığını ilan etti.
• 1965 - Eskişehirspor kuruldu.
• 1966 - Türkiye Güreş Millî Takımı, Kanada'daki Dünya Güreş Şampiyonası'nda birinci oldu.
• 1968 - İstanbul'da 40 bin çocuğun, çocuk felci mikrobu taşıdığı açıklandı.
• 1972 - 65 ülkenin pilotları uçak kaçırma olaylarını protesto için boykota başladı. Boykota, Türk pilotlar da uydu ve uçak seferleri 24 saat durdu.
• 1973 - 50. Yıl Marşı Güfte Yarışması'nı Bekir Sıtkı Erdoğan kazandı. Marşı, Necil Kazım Akses besteleyecek.
• 1973 - Dünya Sevgi Birliği Madalyası, "Sev Kardeşim" ve "Hayat Bayram Olsa" şarkıları nedeniyle Şenay'a verildi.
• 1978 - Garfield karikatürleri yayımlanmaya başladı.
• 1981 - Eski Gümrük ve Tekel bakanlarından Tuncay Mataracı ile aynı davadan yargılanan 13 sanık, Yüce Divan tarafından tutuklandı.
• 1981 - Türkiye'nin Sesi Radyosu; Arnavutça, Macarca, Sırpça, Çince ve Rusça yayınlara başladı.
• 1982 - Çin'de Halkın Silahlı Polisi teşkilatı kuruldu.
• 1990 - Trabzon'nun Ortahisar, Maçka, Vakfıkebir, Tonya ve Akçaabat ilçelerinde sel oldu, 21 kişi öldü.
• 1991 - Sovyetler Birliği'nin Macaristan'ı işgali sona erdi.
• 1992 - 12 Eylül Askeri Yönetimi'nin kapattığı partilerin açılması yasalaştı.
• 2005 - Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesinde 3 günde 8 bebek öldü. Ölümlere "Serratia Marcescens" adlı bakterinin yol açtığı açıklandı.


 

Doğumlar

• 1301 - Prens Morikuni, Kamakura şogunluğunun dokuzuncu ve son şogunudur (ö. 1333)
• 1566 - I. James, İskoçya, İngiltere ve İrlanda kralı (ö. 1625)
• 1928 - Bahaeddin Özkişi, Türk yazar (ö. 1975)
• 1939 - Ferdi Merter, Türk tiyatro, sinema oyuncusu, yazar ve yönetmen (ö. 2018)

• Ferdi Merter

  Doğum 19 Eylül 1939
  İstanbul, Türkiye Ölüm 19 Eylül 2018 (79 yaşında)
  Ankara, Türkiye Defin yeri Karşıyaka Mezarlığı,[1] Ankara Milliyet Türk Eğitim Ankara Devlet Konservatuvarı Uğraş Sinema, dizi ve tiyatro oyuncusu Etkin yıllar 1939-2018 Evlilik Cansın Merter Fosforoğlu
  (e. 1965; ö. 2018) Çocuk(lar) 2 Ebeveyn(ler) Renan Fosforoğlu
  Muazzez Arçay Akraba(lar) Enis Fosforoğlu (kardeşi)
  Seren Fosforoğlu (yeğeni)  

  Ferdi Merter Fosforoğlu (19 Eylül 1939,- 19 Eylül 2018, Ankara), Türk tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu, yazar, yönetmen, seslendirme sanatçısı.

  Yaşamı

  İlk kez 1939 yılında Muhsin Ertuğrul'un yönettiği Tosun Paşa filminde kamera karşısında yer aldı. Akabinde yaklaşık 20 filmde çocuk ve genç oyuncu olarak devam etti. 1945 yılında Yeşilçam'da dublaj sanatçılığı yapmaya başladı. Ferdi ismini dublaj hocası olan Ferdi Tayfur'dan almıştır. 1958 yılına değin İstanbul'da sinema ve tiyatro çalışmaları yapmanın ardından, 1959 yılında konservatuvara giren Merter; İtalyan Lisesi'nin ardından, 1962 yılında Ankara Devlet Konservatuvarından mezun oldu. 1963 yılında Sivas'ta askerliğini yaptıktan sonra, 1965 yılında eşi Cansın Hanım'la evlendi.

  1962-2004 yılları arasında Devlet Tiyatrolarında oyuncu, yönetmen, edebi kurul üyesi, disiplin kurulu üyesi, baş rejisörlük, Ankara ve Adana Devlet tiyatrolarında sanat yönetmenliği yaptı, Ankara Sanat Tiyatrosunda çalıştı. Türkiye Oyun Yazarları ve Çevirmenleri Derneği yönetim kurulunda görev yapan Merter, ayrıca Tiyatro Yazarları Derneği başkanı olup, seslendirme çalışmaları yaptı ve çeşitli sinema ve dizi filmlerde rol aldı. "Ferdi Merter Sanat Akademisi"ni ve 2004'te oyuncu olan kızı Almula Merter'le birlikte Çığır Sahne'yi kurdu. Sinema alanında yönetmenlik ve senaryo yazarlığı çalışmalarında bulunan Ferdi Merter'in yazdığı beş kitap yayınlanmıştır. TV ekranlarında 2005-2007 yılları arasında başrolleri Kenan İmirzalıoğlu, Selin Demiratar, Oğuz Galeli, Ebru Kocaağa ve Anta Toros ile paylaştığı, Acı Hayat dizisindeki ''Sefa Kervancıoğlu'' karakteri ile ünlendi.

  Ferdi Merter, Yeşilçam'ın karakter oyuncusu Renan Fosforoğlu ve oyuncu Muazzez Arçay'ın oğlu, tiyatro ve sinema sanatçısı Enis Fosforoğlu'nun ise ağabeyidir.

  19 Eylül 2018'de 79 yaşındayken Ankara'da öldü.[3] Karşıyaka Mezarlığı'na defnedildi.

• 1967 - Ziya Kürküt, Türk tiyatro ve sinema oyuncusu, seslendirme sanatçısı ve sunucu
• 1970 - Ahmet Büke, Türk yazar ve iktisatçı
• 1971 - Ali Ercoşkun, Türk siyasetçi
• 1974 - Bülent Ataman, Türk futbolcu
• 1976 - Alişan, Türk şarkıcı, oyuncu ve sunucu
• 1984 - Birce Akalay, Türk oyuncu
• 1988 - Şafak Pekdemir, Türk oyuncu
• 1995 - Deniz Aygül, Türk basketbolcu
• 1998 - Viktoriya Zeynep Güneş, Türk yüzücü
• 1998 - Ömer Faruk Yurtseven, Özbek asıllı Türk millî basketbolcu
• 2002 - Aral Şimşir, Türk asıllı Danimarkalı futbolcu

Ölümler

• 626 - Soga no Umako, Japonya'da Asuka döneminde yaşamış Soga boyu üyesi bir devlet adamı (d. 551)
• 1716 - Tokugawa Ietsugu, 7. Tokugawa şogunu (d. 1709)
• 1747 - Nadir Şah, İran Şahı (d. 1688)
• Nadir Şah نادر شاه افشار
  İran Şahı Hüküm süresi 1736-1747 Önce gelen III. Abbas Sonra gelen Adil Şah   Doğum 22 Ekim 1688
  Dergez Ölüm 19 Haziran 1747 (58 yaşında)
  Fethabad Eş(ler)i Raziye Sultan Çocuk(lar)ı Rzagulu Mirza Afşar Tam adı Tahmasb Kulu Han Afşar Hanedan Afşar Hanedanı Babası İmam Kulu Dini Caferi İslam İmza

  Nadir Şah Afşar (22 Ekim 1688, Dergez - 19 Haziran 1747, Fethabad), Afşar İmparatorluğu'nun kurucusu ve ilk hükümdarı olan Türkmen şahtır. Azerbaycan ve İran tarihlerinin en güçlü hükümdarlarından biri kabul edilip, 1736'dan 1747'deki suikastına kadar Afşar İmparatoru ve İran şahı olarak hüküm sürmüştür. Batı Asya, Güney Kafkasya, Orta Asya ve Güney Asya'da birçok seferde savaşmıştır. Askeri dehası nedeniyle, bazı tarihçiler onu İran'ın Napolyonu veya İkinci İskender olarak tanımlamıştır.

  İran, Azerbaycan, Hindistan'ın kuzeyi ve Orta Asya'nın bir bölümünü içine alan büyük Afşar İmparatorluğunu kurdu. Afganlar, Osmanlılar ve Babür İmparatorluğu'na karşı zaferler kazandı. Nadir Şah, Asya'nın son büyük fatihiydi. Osmanlılar ve Babür İmparatorluğu arasında Afşarlar'ı yeniden saygın bir yere getirdiği için övülür.

  Kaynaklarda Nadir Şah'ın, teşkilatçı, cesur, zeki ve çok enerjik bir yapıya sahip olduğu belirtilmiştir. Farsça'yı çok iyi bildiği halde Türkçe'yi (Çağatayca) kullanmayı tercih etmiştir. Hatta Çağatayca Türkçesi ile yazılmış yarlığı mevcuttur. Hindistan'da Karnal Muharebesi'nden sonra Babürlüler hükümdarı Muhammed Şah'la, Nadir Afşar arasındaki görüşmede iki hükümdar Türkçe konuşmuşlardır.

  Nadir Şah, Safeviler'in aksine Şia'yı Caferilik ismi altında dört Sünni mezhebin yanında beşinci İslam mezhebi saymak istemiş ve bu amacı onun iç ve dış politikasının temelini oluşturmuştur.

  İlk yılları

  Nadir, Horasan'daki Abiverd hudut bölgesinde yaşayan Afşarlar'ın “Kırklu/Kıruklu” obasına mensuptur. Obasının kış için göçü sırasında Dasgird/Dergez köyüne ulaşıldığında doğdu. Babası İmam Kulu Beğ oğluna Nadir Kulu adı verdi. İmam Kulu Beğ hakkında kaynakların bazılarında deriden elbise dikicisi veya kürkçü olduğu, bazılarında da çoban olduğu söylenmiştir. Küçük yaşta babasını kaybeden Nadir, genç yaşlardayken bölgedeki diğer aşiretlerle mücadelelere katılmıştır.

  Safevi komutanlığı

  Doğudaki Tehditlerin Püskürtülmesi

  1704'te Horasan'ı yağmalayan Özbeklerle mücadelesi sırasında annesi ile birlikte esir düştü. Annesi esirken ölmüş; Nadir ise, 1708'de kaçarak Horasan'a döndü.

  Afşar Türklerinden Abiverd hakimi Köse Ahmetlü Baba Ali Beğ'in hizmetine girerek daha sonra onun kızıyla evlendi. (Abiverd, günümüz Türkmenistan topraklarında yer alan Kaakhka yerleşiminin kuzey batısında harabe halindedir.)

  Uzun yıllar Köse Ahmetlü Ali Beğ'in hizmetinde kalan Nadir, Ali Beğ'in 1723'te ölümüyle onun yerine geçti.

• 1973 - Tahir Alangu, Türk edebiyat tarihçisi ve halk bilimi araştırmacısı (d. 1915)
• 2010 - Mübariz İbrahimov, Azeri asker (d. 1988)
• 2013 - Sait Maden, Türk şair, çevirmen, ressam, fotoğrafçı ve grafik tasarımcısı (d. 1931)