Sivas (il)

Sivas

il

Kale Camii, Gök Medrese, hükümet konağı

Sivas'ın Türkiye'deki konumu

Koordinatlar: 39°45′1″K 37°0′58″D

Ülke Türkiye Bölge İç Anadolu Bölgesi Alt idari birimler

17 ilçe

• Akıncılar
• Altınyayla
• Divriği
• Doğanşar
• Gemerek
• Gölova
• Gürün
• Hafik
• İmranlı
• Kangal
• Koyulhisar
• Suşehri
• Sivas
• Şarkışla
• Ulaş
• Yıldızeli
• Zara

İdare  • Belediye Başkanı Adem Uzun (Büyük Birlik Partisi)  • Vali Yılmaz Şimşek Yüzölçümü  • Toplam 28.164 km² Rakım 1.285 m Nüfus

 (2022)

 • Toplam 634.924  • Yoğunluk 22/km² Zaman dilimi UTC+03.00 (TRS) Alan kodu (+90) 346 Plaka kodu 58

Resmî siteler
www.sivas.gov.tr
www.sivas.bel.tr

Sivas, Türkiye'nin İç Anadolu Bölgesinde yer alan bir ilidir. Sivas ili, ticaret yolları üzerinde olduğu için, Selçuklu döneminde tüccarların ziyaret ettiği bir merkez haline gelmiştir. Türkiye'de Konya'dan sonra en çok Selçuklu eserinin bulunduğu il Sivas'tır. 13. yüzyıla ait Gök Medrese, Çifte Minareli Medrese ve Mavi Medreseleri çini sanatı açısından mutlaka görülmeye değer yerlerdir. Ulu Camii ise 1100 yılında inşa edilmiştir. Ayrıca Sivas, Türkiye'nin yüzölçümü açısından en büyük ikinci ilidir.

 

Coğrafya

Üç vadi arasındadır. Kızılırmak Havzası; kenti İç Anadolu iklimine, Yeşilırmak; Karadeniz, Fırat Havzası ise Doğu Anadolu iklimine bağlamaktadır. Bu üç su, üç yol, üç farklı kültür demektir.

İklim ve bitki örtüsü

35 derece 50 dakika ve 38 derece 14 dakika doğu boylamlarıyla, 38 derece 32 dakika ve 40 derece 16 dakika kuzey enlemleri arasında kalan il, 28,488 km² lik yüzölçümü ile Türkiye'nin toprak bakımından ikinci büyük ili olan Sivas'ın il topraklarının büyük bölümü Kızılırmak, bir bölümü de Yeşilırmak ve Fırat havzalarına girer. Sivas coğrafi olarak İç Anadolu, Doğu Anadolu ve Karadeniz bölgelerinin kesiştiği noktadadır. Bu nedenle Karadeniz bölgesindeki Suşehri, Akıncılar, Gölova, Koyulhisar ve kısmen Kuzey Zara ve Doğanşar'ın bitki örtüsü, havanın sertliği ve sıcaklığı, yağış oranı farklıdır. Bu bölgelerde merkez ilçeden farklı olarak Giresun dağları üzerinde yaylalar ve çok endemik orman alanları bulunur.

İl alanı kuzeyden Kelkit Vadisi, doğudan Köse Dağları'nın uzantıları, Kızıldağ, Kuruçay Vadisi ve Yama Dağı, güney­den Kulmaç Dağları, Tahtalı Dağlarının uzantıları ve Hezanlı Dağı, batıdan Karababa, Akdağlar ve İncebel Dağları gibi doğal sınırlarla çevrilidir. Kızılırmak, Kelkit Çayı, Tozanlı Çayı, Yıldız Irmağı, Çallı Çayı ve Tohma Çayı en önemli akarsularıdır.

Sarkışla-Gemerek Ovası, Yıldızeli (Bedehdun) Ovası, Suşehri Ovası, Tohma Vadisi, Kızılırmak Vadisi, Çallı Suyu Vadisi ve Kelkit Vadisi ilin belli beşli tarım alanları ve ulaşımı belirleyen önemli alanlarıdır.

Sivas ilinde ağırlıklı yeryüzü seklini platolar oluşturmakladır, il oranının % 47,6'sı platolarla, % 46,2'si dağlarla, %6,2'si ise ovalarla kaplıdır. Sivas'ın en büyük platosu Uzunyayla'dır. Ayrıca, Uzunyayla'ya oranla daha zengin otlaklara sahip olan Meraküm Platosu da ilin ender yüksek düzlüklerindendir.

Kuzey Anadolu Dağlarıyla Güney Anadolu Dağlarının birbirine yaklaştığı bir yöre olan Sivas il alanında kıvrılma ve yükselmeler sırasında bazı kesimler Çöküntüye uğramıştır. Bu çöküntü alanları ilin önemli su merkezlerinden olan gölleri oluşturmuştur. Hafik Gölü, Tödürge Gölü, Lota Gölleri, Gürün - Gökpınar Gölü bu göllerden bazılarıdır.

 

Kültür

Karadeniz bölgesinde kalan ilçelerinde Karadeniz şivesi görülürken, merkez ile çevre ilçeler Tokat ve diğer illere daha yakındır. Doğu Karadeniz'deki ilçelerinde kısmen Karadeniz ağzı ve kültürü görülürken, İç Anadolu ilçelerinde bozkır ve Sivas yöresine özgü Sivas folklorü görülür. Yeşilırmak havzasında bulunan Karadeniz ilçeleri olan Suşehri, Akıncılar, Gölova, Koyulhisar bölgesi davul, zurna, horon, mikroklima iklim ve yayla bölgesidir. İç Anadolu da ise gene Türkmen kültürü ile yer yer Balkan muhacirleri ve Kafkasya göçmenlerinin kültürleri ve gelenekleri de görülür. Bu geniş coğrafya alanında pek çok yöresel sanatçılar da yetişmiştir. Karadeniz ilçelerinde kemençe ve tulum üstadları, İç Anadolu ve Doğu Anadolu ilçelerinde saz, aşık geleneği ve üstatları yetişmiştir.

Dünyaca ünlü kangal köpeği, Sivas'ın Kangal ilçesinde yetişmektedir. Kangal köpeği genetik olarak en mükemmel kombinasyonlardan birine sahiptir ve yüksek seviyede eğitilebilirlik özelliği taşımaktadır.

Turizm

Kaplıcalar

Sivas yöresinde kaplıcalara "Çermik" adı verilmektedir. Sivas merkeze bağlı Soğuk Çermik, Yıldızeli'ne bağlı olmakla birlikte Sivas merkezden rahatlıkla ulaşılan Sıcak Çermik bunların en önemlileridir. Kangal'da ise Balıklı Çermik diğer önemli bir kaplıcadır. Ayrıca Şarkışla ilçesinde "Ortaköy Çermiği" ve "Alaman Çermiği" bulunmaktadır. Geçmişte Sivas yöresinde çermik alanlarının yakınlarında çadır kurma geleneği çok yaygın olarak uygulanmaktaydı.

Sıcak Çermik (Yıldızeli)

Sivas - Yıldızeli yolu üzerinde Sivas il merkezine yaklaşık 30 km uzaklıktaki bulunmaktadır. Yıldızeli sınırları içerisindedir ve ilçe merkezine 16 km mesafede yer alır. Toplu taşıma araçları ile ulaşmak mümkündür. Kaplıca suyunun kimyasal karakteristiği; florür içeren kalsiyum, magnezyum-sodyum, sülfat, hidrokarbonat ve karbonat klörürlüdür. Sıcaklığı 45-50 °C arasındadır ve romatizma, solunum yolları, böbrek ve idrar yolları, kan dolaşımı hastalıklarının tedavisine iyi geldiği bilinmektedir. Sivas Belediyesi'ne ait otel ve havuzlarla hem süreli hem de günübirlik konaklama imkanı sağlamaktadır. Ayrıca Sivas Cumhuriyet Üniversitesine bağlı Rehabilitasyon Merkezi de bulunmaktadır. Yakın dönemde ise geniş kapsamlı iki adet devremülk otel hizmete girmiştir.

Soğuk Çermik (Merkez)

Sivas - Erzincan kara yolu üzerinde şehir merkezine 18 km mesafede, Başıbüyük Köyü'nün girişinde olup, Hafik ilçesine 15 km uzaklıktadır. İl merkezinden kaplıca alanına düzenli olarak toplu taşıma araçları ile ulaşılabilmektedir. Suyun sıcaklığı 28 °C derecedir ve içildiğinde mide, bağırsak ve safrakesesi hastalıklarına iyi gelmektedir. Kaplıca alanının yakınında Ahmed-i Turan türbesi yer alır ve sürekli olarak ziyaret edilir. Konaklama tesislerinin yanı sıra çoğunlukla çadır kurulmaktadır. Kaplıca çevresi ilginç bir topoğrafya ve bitki örtüsüne sahiptir.

Ortaköy Çermiği (Şarkışla)

Şarkışla ilçesinde Ortaköy'e bağlı bir kaplıcadır. Kaplıca suyu 246 metre aşağıdan çıkmaktadır. Kaplıcanın suyu sıcaktır yaz kış 37 derecedir ve kükürtlüdür kükürtlü olmasından dolayı birçok cilt ve kemik hastalığına iyi gelmektedir. Kaplıcada 15 adet oda 25'e 10 metre bir adet açık havuz, kadınlar ve erkekler için ayrı 2 havuz ve 1 adet özel aile havuzu bulunmaktadır. Ayrıca kaplıca Kızılırmak nehrine çok yakın bulunduğundan dolayı kaplıca çevresi doğanın çok iyi bir şekilde sergilendiği bir mekandır. Kaplıca ilçe merkezine 18 km uzaklıktadır asfalt yolu bulunmaktadır.

Balıklı Çermik (Kangal)

Sivas il merkezine 96 km ve Kangal ilçe merkezine 13 km. uzaklıkta olup Sivas'tan her saat başı toplu taşıma araçları ile varmak mümkündür. Kangal Balıklı Kaplıca; Türkiye'deki termal kaplıcaları içerisinde kendine özgü bir yeri vardır. Tedavi özelliği itibarıyla dünyada bir benzerini bulmanın mümkün olmadığı kaplıca, ilmi ve tıbbi bir mucizeyi "Sedef Hastalığını tedavi ederek" sergilemektedir. Suyun sıcaklığı 36 - 37 derece C, havuzların toplam debisi, 130 lt/sn dir. Kimyasal karakteristiği; PH 7.40, radyoaktivite 6 eman, toplam mineralizasyon 590.9 mg/lt.

Doğal Oluşumlar

Göller

Dipsiz Göl, Sivas'ın Doğanşar ilçesinde bulunan volkanik bir göldür. Dipsiz Göl, Doğanşar'a 16, Sivas'a 82 km mesafede, Doğanşar-Sivas Karayolu'nun hemen yanında bulunmaktadır ve Çatpınar köyüne çok yakındır. Gölün fazla sularının akmasıyla 200 metre ileride Dipsiz Göl Şelalesi oluşmuştur.

Hafik Gölü, Sivas'ın Hafik ilçesinin kuzeyinde bulunan küçük karstik göldür.[48]. Erzincan'ı Sivas'a bağlayan E 88 uluslararası kara yolu 2 km yakından geçer. Hafik'in 3 km kuzeyindedir. Göle 2006'da 80 bin sazan aşılanmıştır. Türkiye'nin 135 sulak alanından biri olan gölde; sakarmeke, turna, angut ve yaban kazı görülmektedir.

Tödürge Gölü, Sivas'ın Zara ilçesinde yer alır. Hafik'in 17 km doğusunda, Zara'nın 12 km batısında bulunmaktadır. Yaklaşık bir km güneyinde aynı adı taşıyan Tödürge Köyü vardır.

Gökpınar Gölü, Sivas'ın Gürün ilçesi sınırları içerisinde yer alır. Suyu çok temiz ve duru olan Gökpınar Gölü, Gürün'e 10 km uzaklıktadır. Doğal güzellikleri ve alabalıklarıyla ünlü olan göl; dipten gelen kaynaklarla beslenmektedir. Turkuaz ve mavi yeşil renklerinin her tonunu bünyesinde barındıran Gökpınar bir dünyaca ünlü bir doğa harikasıdır.

Lota Gölü, Sivas'ın Hafik ilçesinde yer alır ve 3 km doğusundadır. Sivas - Erzurum kara yolunun kuzeyinde kalır. Sivas şehir merkezine 45 km uzaklıktadır. Aslında "Lota Gölleri" daha doğru bir tabirdir. Buradaki göller topluluğu dipten çıkan su kaynaklarıyla beslenseler de ilkbahar yağışlarıyla birlikte kabararak birleşirler.

Diğer doğal güzellikler

• Tekeli Dağı (Doğanşar)
• Dipsizgöl Şelalesi (Doğanşar)
• Yıldız Dağı (Yıldızeli)
• Eğriçimen Yaylası (Koyulhisar)
• Karlıyurt Yaylası (Akçakışla)
• Sızır Şelalesi (Gemerek)
• Kızılçan (Zara - Canova)
• Şuğul Kanyonu (Gürün)
• Tecer Dağı (Ulaş)

Tarihi Yapılar

Divriği Ulu Camii, Divriği ilçesi merkezinde bulunmaktadır. Divriği Ulu Camii ve Darüşşifası adıyla dünya sanat tarihinde yer alan bu eşsiz eser, Anadolu Selçuklu Devleti Mengücek Oğulları Beyliği döneminde (1228) Mengücek Beyi Ahmet Şah tarafından, Şifahane ise Ahmet Şah'ın eşi Melike Turan tarafından yaptırılmıştır. UNESCO tarafından Dünya'nın 8. Harikası olarak gösterilip koruma altına alınmıştır.

Kongre Müzesi, 4 Eylül 1919'da Türkiye Cumhuriyetinin temellerinin oluşturulduğu 4 Eylül Sivas Kongresi'nin gerçekleştirildiği ihtişamlı binadır. Şu an müze olarak kullanılmakta olup müze içerisinde Mustafa Kemal Atatürk'ün birçok şahsi eşyası ve Selçuklu, Osmanlı zamanından birçok tarihî eser sergilenmektedir. Müze, kent meydanındadır.

Aşık Veysel Müzesi, Büyük halk ozanı Âşık Veysel’in yaşadığı Şarkışla ilçesine bağlı Sivrialan köyündeki evi 1982 yılından itibaren Kültür Bakanlığı tarafından müzeye dönüştürülmüştür. Âşık Veysel’in kişisel eşyaları, sazları, fotoğraflar bulunmaktadır. Her yıl 16-21 Mart tarihleri arasında Şarkışla Sivrialan köyünde anma törenleri ve Âşıklar Bayramı düzenlenmektedir.

Tarihi Harabeler

Kaldırak Kalesi

Şarkışla ilçesi Emlek Kale köyünün alt tarafında, Kaldırak çayı üzerinde kale kalıntısı bulunmaktadır. Osmanlı dönemi kayıtlarında yer alan "Kaldırok Kalesi" isimli köyün bu bölgede olduğu yönünde emareler vardır. Dolayısıyla bu isim köyün yanından geçen Kaldırak Çayı'nın adı ile de bağlantılıdır. Bahsi geçen köyün ismi bazı kaynaklarda "Kaldurak Kalesi" olarak da geçmektedir.[Osmanlı'ya ait bazı kayıtlarda ise "Kaldıravuk Kalası" adıyla anılır.

Türbeler

Sivas Merkez'deki Türbeler

• Kadı Burhâneddin Türbesi: Sivas merkezde Kadıburhaneddin Mahallesi'nde bir park içerisinde bulunmaktadır. Kesme taştan dört sütun üzerinde tek kubbesi bulunan bir yapıdır.
• Ahmed-i Turan Türbesi: Soğuk çermik mevkiinde bir dağın üzerinde bulunur. Bu dağdaki bir kayada yer alan iki oval çukurun evliyanın atının ayak izleri olduğuna inanılır. Rivayete göre savaşçı evliya düşmanları ile vuruşurken yüksek bir dağda sıkıştırılır, bunun üzerine atı ile daha ileride ama biraz daha aşağıda bulunan bir dağın tepesine atlar. İşte bu izler atın ön ayaklarının kayaya değdiği anda oluşmuştur.

İlçe ve Köylerdeki Türbeler

• Colü Dede Türbesi: Şarkışla'ya bağlı Alaman köyünün ortasında, yolun sol kısmında bulunmaktadır. Sanduka küçük bir odanın içinde yer alır. Bu oda günümüzde Cemevi içerisinde bulunur. İçeride savaşçı evliyaya ait teber (savaş baltası), kılıç ve kalkan korunmaktadır.
• Kevgir Baba Türbesi: Yıldızeli'ne bağlı Yolkaya (eski adıyla Çakraz) köyünün güneyinde yaklaşık 8 km uzaklıktaki bir tepenin üzerinde bulunmaktadır. İki odalı bir binanın içerisindeki mezar yaklaşık üç metreye iki metre boyutlarında üzeri toprakla kapatılmış durumdadır. Odalardan birinde mezar vardır, diğerinde ise gelenlerin oturması için minderler serilmiştir.

Diğer tarihi eserler

• Buruciye Medresesi
• Gök Medrese
• Çifte Minare
• Şifaiye Medresesi
• Valilik Binası
• Jandarma Binası
• Selçuk Anadolu Lisesi Binası
• 4 Eylül Atatürk Kongre ve Etnografya Müzesi
• Susamışlar Konağı
• Abdi Ağa Konağı
• İnönü Konağı
• Kangal Ağası Konağı
• Ulu Camii

• Osman Ağa Konağı
• Ali Baba Konağı
• Taş Han
• Behram Paşa Hanı
• Ziya Bey Kütüphanesi
• Kale Camii
• Kargakalesi Köyü
• Eğri Köprü
• Kesik Köprü
• Güdük Minare
• Meydan Hamamı
• Meydan Camii
• Mihrali Bey Konağı

İlçelerdeki tarihi yapılar

• Divriği Ulu Camii ve Darüşşifası (Divriği)
• Divriği Kalesi ve Kale Camisi (Divriği)
• Yıldız köprüsü (Yıldızeli-Sivas kara yolu Yıldız Nehri üzeri)
• Tödürge Kaya Mağaraları (Zara)
• Doğanşar Kalesi (Doğanşar)

 

 

Sivas’ın Meşhur Yemekleri

Sivas İç Anadolu’nun doğusunda bulunuyor. Ilıman deniz coğrafyasından uzakta olan şehir, deniz seviyesinden 1400 metre yükseklikte konumlanıyor. İç Anadolu bölgesinin kendine has mutfaklarından birine sahip olan Sivas, Roma ve Bizans dönemlerinden bu yana pek çok egemenliğe ev sahipliği yapmasıyla biliniyor.

Bugüne dek ev sahipliği yaptığı medeniyetlerden izler taşımaya devam eden Sivas çok çeşitli ve zengin bir mutfak sunuyor. Türk mutfağı adına önemli bir yere sahip olan Sivas şehir merkezinde, ilçe ve köylerde yöresel yemekleri deneyebileceğiniz çok sayıda restoran ve lokantaya yer veriyor.

Sivas yöresinde denediğiniz bir yemeği evde hazırlamaya çalışmaksa çoğunlukla başarısız girişimlerle sonuçlanıyor. Bu durumun en önemli sebebi yörede göz kararı el mizan düsturu ile yemek pişiriliyor olmasıdır. Bu durum yöresel tariflerin tam olarak alınmasını engelliyor.

Sivas’ta yapılan yemeklerde kullanılan bitkisel gıdaların başında buğday geliyor. Bunun yanı sıra soğan, salatalık, havuç, pancar, kabak, şalgam, ıspanak, patlıcan ve turp gibi sebzeler de mutfakta aktif olarak kullanılıyor.

Sivas’ın Meşhur Yemekleri

1. Peskütan Çorbası
2. Kesme Aşı
3. Mercimek Badı
4. Baviko
5. Sirok(Gömme
6. Sivas Katmeri
7. Sivas Ketesi
8. Divriği Pilavı
9. Hingel
10. Pezik

1.Peskütan Çorbası

Peskütan, yoğurt ve yarmanın pişirilerek suyunu çekmesiyle hazırlanan bir yemektir. Kışlık bir besin olarak bilinen peskütan yaz aylarında yöre halkı tarafından hazırlanır. Bu sayede kış aylarında kullanılabilir.

Peskütan çorbası, isminden anlaşıldığı üzere yaz aylarında yöre halkı tarafından kış hazırlığı amacıyla yapılan peskütanlar aracılığıyla hazırlanır. Çorba olarak hazırlanan kışlık besinlerin kullanılmasıyla lezzetli bir deneyim yaşatan peskütan çorbası özellikle soğuk kış günlerinin favorisidir. Üzerine yağ yakılarak servis edilen ve lezzetli bir deneyim olan bu çorbayı denemek için yöresel restoranları tercih edebilirsiniz.

2.Kesme Aşı

Kesme aşı yöre halkı tarafından evde en çok hazırlanan yemeklerden biridir. Sulu yemek ya da çorba olarak değerlendirilebilecek kesme aşı özellikle soğuk kış günlerinde içinizi ısıtır. Kesme aşı için kullanılan erişteler genellikle yöre halkı tarafından yaz aylarında evlerde hazırlanır ve derin dondurucularda saklanır. Erişte olarak adlandırılan bu yemek hamurların makarna şeklinde kesilmesidir.

Yaz aylarında hazırlanan erişteler ile kış aylarının favori yemeklerinden birini yapmak için mercimek erişte ile buluşur. Bir yanda da kıyma sıvı yağda nane ve pul biber ile kızartılarak yemeğin üzerine ilave edilir. Soğuk kış günlerinde tercih edilen bir lezzet olan kesme aşı genellikle evlerde hazırlanıyor olsa da yöresel lokantalarda da bulabilirsiniz.

3.Mercimek Badı

Mercimek Badı

Mercimek ya da Sivas badı olarak bilinen bu lezzetin bir benzeri ile Tokat şehrinde karşılaşmış olabilirsiniz. Ancak Tokat badı ile Sivas badı birbirinden farklıdır. Sivas badı bulgur, mercimek ve domates ile hazırlanır. Tokat badı hazırlanırken bu malzemelere ek olarak ceviz ilave edilir.

Gündüz saatlerinde en çok tüketilen yemeklerden biri olan mercimek badı genellikle yöre halkı tarafından evlerde hazırlanıyor. İçerisinde hem mercimek hem de bulgur olduğu için uzun saatler boyunca tok kalmanızı sağlıyor. Bu lezzeti denemek için yöresel yemekler hazırlayan restoranları ziyaret edebilirsiniz. Mercimek badı yöre halkı tarafından dört mevsim boyunca sıklıkla tüketiliyor.

4.Baviko

Sivas’tan başka bir yerde deneme ihtimalinin çok düşük olduğu lezzetlerin başında baviko geliyor. Baviko için öncelikle hamur hazırlanıyor ve ardından en az bir saat dinlendiriliyor. Dinlendirilen hamurun üzerine sarımsaklı ayran dökülüyor.

Bu gibi lezzetlere alışık olmayanlar tarafından garipsenen bir lezzet olmasına rağmen deneyenlerden tam puan almayı başarıyor. Yapması ustalık isteyen ve hiçbir tarifte net ölçülere ulaşmanın mümkün olmadığı baviko Sivas seyahatiniz esnasında mutlaka denemeniz gereken bir lezzettir. Yöresel yemekler hazırlayan lokantalarda bulabileceğiniz bu lezzet yöre halkı tarafından günün her öğününde tercih ediliyor.

5.Sirok (Gömme)

Sirok ya da halk arasında anılan ismi ile gömme Sivas mutfağına ait hamur işi bir lezzettir. Özel olarak hazırlanan hamur fırında üzeri gevrek olana kadar pişirildikten sonra sert kısmı kesilir. Kesilen hamurun içi oyulduktan sonra üst kısımları kare şeklinde kesilerek hazırlık devam eder. Ardından üzerine tereyağı kenarlarına da ayran dökülür.

İlginç bir deneyim olan sirok (gömme) deneyenler tarafından sevilen bir lezzettir. Ayranın verdiği tuzlu aroma, yörede özel olarak hazırlanan tereyağının kullanılması ve kıtır hamur lezzetli bir deneyim sunar. Genellikle sabah kahvaltısı için tercih edilse de günün farklı öğünlerinde de tüketiliyor. Bu lezzeti pastane ve fırınlarda bulabilirsiniz.

6.Sivas Katmeri

Sivas Katmeri

Katmer Türk mutfağının en çok tüketilen hamur işi lezzetlerinden biridir. Türkiye’nin farklı mutfaklarında farklı versiyonları ile hazırlanan katmerler bulunur. Sivas usulü katmer ise yöre halkı tarafından genellikle evlerde hazırlanan ve oldukça sevilen bir lezzettir.

Sivas katmeri diğer katmerlerden farklı olarak daha fazla yağ ile hazırlanıyor. Yumuşacık bir lezzet olan Sivas katmeri sıcak şekilde tüketiliyor. Yöre halkı tarafından özellikle sabah kahvaltıları için en sevilen seçeneklerden biri oluyor.

Şehir merkezinde ve ilçelerde bulunan pastane ve fırınlarda Sivas katmeri bulabilirsiniz. Sivas mutfağı içerisinde önemli bir yere sahip olan katmer, sıcak şekilde servis edilirken genellikle yanında çay veya ayran içiliyor.

7.Sivas Ketesi

Maya ile hazırlanan ve katmerin farklı bir versiyonu olan Sivas ketesi ekmek olarak tercih ediliyor. Evde ekmek kalmadığında yöre halkı tarafından kısa süre içerisinde hazırlanan ve ekmek olarak tüketilen Sivas ketesi sevilen bir hamur işidir.

Kahvaltıların ve gün içerisinde yapılan atıştırmalıkların favorisi olmayı başaran bu lezzet uzun süre boyunca bayatlamaz. Yöre halkı tarafından çoğunlukla evlerde hazırlanıyor olsa da pastane ve fırınlarda da kete bulabilirsiniz. Paketli olarak satın alacağınız keteyi evinizde de yiyebilir ya da sevdiklerinize hediye olarak da alabilirsiniz. Fırından sıcak şekilde çıkan kete yanında çay ile servis edildiğinde oldukça sevilen bir öğün haline geliyor.

8.Divriği Pilavı

Divriği Pilavı

Sivas’ta Gezilecek Yerlerarasında bulunan Divriği, Sivas’ın gastronomik açıdan en popüler ilçesidir. Bu ilçeye ait bir lezzet olan Divriği pilavı sıradan bir pilavdan oldukça farklıdır. İçerisinde kuşbaşı et, sıvı yağ, pirinç, soğan, nohut, kuru üzüm, badem, tuz ve baharatlar bulunur. Yapımında yeni bahar gibi özel baharatların kullanılıyor olması oldukça lezzetli bir aromaya sahip olmasını sağlar.

Yapımı ustalık gerektiren bir lezzet olan Divriği pilavı belirli bir dinlenme süresinden sonra sunulur. İçerisinde bulunan kuşbaşı et sebebiyle ana yemek olarak değerlendirilir. Uzun süre tok kalmayı sağlayan Divriği pilavı akşam yemekleri için de oldukça idealdir.

9.Hingel

Hingel

Çerkezler tarafından yapılan hıngal adlı hamur işine benziyor olsa da Sivas usulü hingel daha farklıdır. Patates ya da peynirli harç ile hazırlanan ve oldukça lezzetli bir yemek olan hingel yapısından dolayı makarna ve mantıya benzerdir.

Özel olarak hazırlanan hamurun içerisinde patates veya peynirli harç yerleştirilir. Daha sonra suda kaynatılarak pişirilir. Üzerine yoğurt ve özel tereyağlı sos dökülerek servis edilir. Yumuşacık bir lezzet olan hingel genellikle akşam yemekleri için tercih edilir. Hamur işi bir lezzet olduğu için oldukça yoğun ve ağırdır. Bu sebeple uzun süre tok kalmanızı sağlar. Bu lezzeti denemek için yöresel yemekleri hazırlayan restoranları ziyaret edebilirsiniz.

10.Pezik

Sivas’ın meşhur turşusu pezik, dal ve pazı turşusu olarak da anılıyor. Yaprakları temizlenmiş pancar sapının bir miktar kırmızı pul biber ilave edilerek turşusunun kurulmasıyla hazırlanıyor. Kış aylarının vazgeçilmezi olmayı başaran pezik turşusu Sivas yöresinin en sevilen turşularından biridir.

Kış aylarında yöre halkı yediği bütün yemeklerin yanında pezik adı verilen turşuyu tüketiyor. Şehir merkezi başta olmak üzere ilçelerde de karşılaşma ihtimalinizin olduğu turşu dükkanları pezik başta olmak üzere çeşitli turşuları denemenizi sağlıyor. Paketli olarak satın alabileceğiniz pezik turşusu klasik turşu deneyiminden oldukça farklıdır.

11.Sivas Kebabı

Bir et yemeği olan ve çoğunlukla kırmızı et ile hazırlanan kebap türleri Türk mutfağı için önemlidir. Farklı yörelerde farklı şekillerde hazırlanan kebap türleri her damak tadına hitap edebilecek çeşitlilik barındırıyor.

Et yemekleri konusunda önemli bir zenginliğe sahip olan Sivas mutfağı kebaplar konusunda da aynı zenginliği sunuyor. Kemikli parça kuzu eti ile hazırlanan ve yöre halkı tarafından en sevilen et yemeklerinden biri olan Sivas kebabı Sivas seyahatiniz esnasında mutlaka denemeniz gereken bir lezzettir.

Sivas kebabının en önemli özelliği yöre halkı tarafından evlerde yapılamıyor olmasıdır. Bu kebap tandırı andıran ve tuğladan örülen, üzeri açık ocaklarda pişirilen bir lezzettir. Evde bu lezzeti hazırlayabilmek için özel olarak yapılmış sac ocakların kullanılması gerekir.

Yapımı ustalık gerektiren bir lezzet olan Sivas kebabı, hazırlanırken etin yanında patlıcan, domates ve yeşil biber de kullanılıyor. Kuzu etinin benzersiz aroması ile sebzelerin bir araya gelmesi oldukça lezzetli bir kebap deneyimi yaşatıyor.

Şehir merkezinde ve ilçelerde bulunan kebapçılarda deneyebileceğiniz bu lezzet yoğun bir lezzet olduğu için çoğunlukla akşam yemekleri için tercih ediliyor. Genellikle lavaş ve pilav ile sunuluyor.

12.İçli Köfte

İçli Köfte

Sivas lezzetleri arasında bulunan içli köfte klasik oval şekil yerine yuvarlak olarak hazırlanır. En sevilen ara sıcaklardan biri olan içli köfte Adana mutfağına ait bir lezzettir. Eğer içli köfte damak tadınıza hitap ediyorsa farklı bir deneyim için Sivas usulü versiyonunu da denemeniz önerilir.

Sivas usulü içli köfte için tek çekim kıyma, soğan, tereyağı, domates salçası ve baharatlar kullanılıyor. Dışında ise ince bulgur, soğan rendesi, un ve yumurta kullanılıyor. Klasik içli köfte tariflerinden en önemli farkı ise üzerine tereyağı sürülmesidir.

Esnaf lokantalarında ara sıcak olarak ikram edilen içli köfte yöresel yemekler hazırlayan restoranlarda da bulunuyor. Genellikle zengin akşam yemeklerinde tercih ediliyor.

13.Sübüra

Kare ya da yuvarlak şekilde kesilen hamurların yoğurt ile çorba haline getirilmesiyle hazırlanan sübüra özellikle yaz aylarının favorisidir. Soğuk bir şekilde servis edildiği için sıcak yaz günlerinde içinizi ferahlatır. Besleyici ve doyurucu bir içeriğe sahip olduğu için çocuklar tarafından da sevilerek tüketilir.

Üzerine özel bir sos yapılarak servis edilen sübüra yöre halkı tarafından genellikle evlerde hazırlanır. Bu lezzetli deneyimi yaşamak için esnaf lokantalarını tercih edebilirsiniz. Ancak soğuk servis edildiği için kış günlerinde genellikle esnaf lokantaları tarafından da hazırlanmıyor.

14.Madımak

Madımak yemeği, ismini hammaddesi olan otun isminden alıyor. Faydalı bir ot olan madımak otu Sivas semt pazarlarında satılan otlardan biridir. Madımak yemeğinde madımak otunun yanı sıra pilavlık bulgur, tereyağı, salça, pastırma ya da çemen, soğan, sarımsak, tuz ve baharatlar kullanılır.

Doğada yetişen bir bitki olan madımak Sivas yöresi için önemlidir. Sivas yöresinin farklı yerlerinde yetişen madımak ayıklanıp yıkandıktan sonra doğranır ve üstüne yemeklik doğranmış soğan, sarımsak ve pastırma konularak pişirilir. Pilavlık bulgur, baharatlar ve biber salçası ilave edilerek pişirilen madımak hem lezzetli hem de besleyici bir yemektir.

Sıcak olarak servis edilen ve uzun süre tok kalmaya yardımcı olan madımak diyetine dikkat edenlerin de tercihidir. Hızlı bir şekilde sindirilen ve midede şişkinlik yapmayan madımak ekmek ile servis edilir. Ev yemekleri yapan restoranlarda madımak yemeğini deneyebilirsiniz.

15.Patlıcan Pehli

Sivas mutfağına özgü bir kebap türü olan patlıcan pehli kemikli parça et, patlıcan, domates, biber, kara biber ve yoğurt ile hazırlanıyor. Patlıcan pehli geçmiş yıllardan beri yapılan eski yemeklerden biridir. Koyunun sağ uyluk kaburgası yani döş kısmından hazırlanan bu lezzet, et yemeklerini sevenlerin damak tadına hitap ediyor.

Taş fırınlarda hazırlanan dolayısıyla kebapçılar tarafından sunulan bir lezzet olan patlıcan pehli ustalık gerektiriyor. Çoğunlukla pilav ve lavaş ile servis edilen patlıcan pehli doyurucu bir lezzet olduğu için akşam yemeklerinde tüketiliyor.

Patlıcan pehli başta olmak üzere Sivas’ta hazırlanan kebap türlerinin en önemli özelliği Sivas’tan çıkarılan ve tatlı tuz adı verilen yerli tuz ile hazırlanıyor olmalarıdır. Daha aromatik ve sağlıklı olan yerli tuz kebapların lezzetini arttırıyor.

16.Gülüt

Dışarıdan bakıldığında klasik bir keki andıran ancak yöre halkı tarafından evlerde özel olarak hazırlanan ve Sivas’a özgü bir kek olan gülüt, klasik kekten farklı olarak içerisine mısır unu ilave edilerek hazırlanıyor. Çay yanına ikram etmek için veya misafirlere servis etmek için yöre halkı tarafından evlerde sıklıkla hazırlanan gülüt şehir merkezinde ve ilçelerde bulunan pastanelerde de bulunuyor.

İçerisinde bulunan mısır unu kekin bir tatlı olarak tüketilmesinin yanında doyurucu özelliğe de sahip olmasını sağlıyor. Mısır ununun yanı sıra yumurta, şeker, süt, yağ, un, vanilya ve kabartma tozu ile hazırlanan kekin üzerine ceviz ve haşhaş ilave ediliyor. Fırında pişirilen ve genellikle sıcak şekilde tüketilmesi önerilen gülütü pastanelerde bulabilirsiniz. Merkezde bulunan pek çok pastane gün içerisinde birkaç kez gülüt hazırladıkları için sıcak şekilde deneyebilirsiniz. Gülüt genellikle yanında çay ya da kahve ile tüketiliyor.

17.Kelle Tatlısı

Fındık, badem, ceviz, kuru üzüm, erişte ve tarçın ile hazırlanan kelle tatlısı; Sivas mutfağının en önemli tatlılarından biridir. Bütün halde sunulduğu için kelle tatlısı ismi ile anılan ve çoğunlukla yemek sonrası ikram edilen kelle tatlısı besleyici bir lezzettir.

Sofraya bütün halde getirilen ve baklava gibi görünse de içi kadayıfa benzeyen kelle tatlısı geçmiş yıllarda yöre halkının misafirler için hazırladığı bir lezzet olarak biliniyordu. Geçmiş zamanlarda yalnızca özel misafirler ve davetler için hazırlanıyor olsa da günümüzde tatlıcılar tarafından her gün yapılıyor. Sizler de tatlı dükkanlarını ziyaret ederek bu lezzeti deneyebilirsiniz.

18.Kalburabastı

Kalburabastı

Sivas’ın en sevilen tatlılarından biri olan kalburabastı, şerbetli bir tatlıdır. Farklı yörelerde de hazırlanan ancak Sivas mutfağı ile özdeşleşmiş olan bu tatlı özellikle bayramlarda ikram edilir.

Ortalama bir saat içerisinde sofralardaki yerini alan dolayısıyla hazırlık süreci pratik bir tatlı olan kalburabastı, yöre halkının misafirler için en çok hazırladığı lezzetlerin arasında yer alıyor. Sivas usulü kalburabastı, tam kıvamında şerbeti ve lezzeti ile turistler tarafından da ilgi görüyor.