Coğrafya

Amasya, Karadeniz Bölgesi'nin hemen iç kısmında yer alır ve vadi tabanı üzerine kurulmuştur. Anadolu'nun iç kesimlerini Samsun Limanı'na bağlayan kara yolu üzerinde bulunan şehir, 1930 yılında inşa edilen demiryolu hattıyla da Samsun'a bağlanmıştır.

Amasya merkez ilçesinin yüzölçümü 1.889 km²dir.

Şehir merkezinin rakımı (deniz seviyesinden yüksekliği) 411,69 metredir.

İklim

İlde, Türkiye'de Karadeniz iklimi ile kara iklimi arasında bir geçiş iklimi hüküm sürmektedir. Yaz aylarında kara iklimi kadar kurak, Karadeniz iklimi kadar yağışlı değildir. Kışları ise Karadeniz iklimi kadar ılıman, kara iklimi kadar sert geçmez. Ayrıca Yeşilırmak ve vadi sisteminin bölgeye sağladığı yumuşatıcı etki de göz ardı edilemez. Bu sayede, kış mevsiminde yüksek kesimlerde kar yağışı görülse bile, şehir merkezinde kar yağışı ya etkisizdir ya da kısa süreli kalır.

Kültür

Mozaik - Amasya Arkeoloji Müzesi

Amasya'daki önemli tarihi yerlerden biri, Amasya Arkeoloji Müzesi bahçesinde yer alan Sultan Mesud Türbesi'dir. 12. yüzyılda yapıldığı bilinen bu türbe, Amasya Merkez ilçesinde bulunmaktadır. 2010 yılında yine merkez ilçede Minyatür Amasya Müzesi açılmıştır. Amasya'nın girişinde ise Ferhat ve Şirin Aşıklar Müzesi ve Aşıklar Müzesi yer almaktadır. Ayrıca, şehrin en dikkat çekici tarihi yapılarından biri olan Pontus Kaya Mezarları da Amasya Merkez'de bulunmaktadır.

Mutfak

Amasya Baklalı Dolması 17.08.2021 tarihinde, Amasya Çöreği 24.08.2021 tarihinde, Amasya Etli Çiçek Bamyası Yemeği 22.11.2021 tarihinde, Amasya toyga çorbası 01.12.2021 tarihinde, Amasya Patlıcan Pehli 05.04.2022 tarihinde, Burmalı Amasya Çöreği 07.06.2022 tarihinde, Amasya Yağlısı 16.06.2022 tarihinde,Amasya Keşkeği 28.07.2022 tarihinde Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescillenmiş ve coğrafi işaret almışladır.

Yeşilırmak kıyısında balık-ekmek.

Yöre Mutfağı

Amasya tarihsel yaşamı ve köklü bir kültür düzeyi yanında ekolojik yapısıyla da zengin bitki örtüsüne, dolayısıyla zengin mutfak kültürüne sahiptir. Her yörenin kendine özgü yemekleri vardır. Bazı yemekler ise diğer yörelerde de bilinmesine rağmen her yörede değişiklik arz eder. İlin yöresel yemekleri:

Çorbalardan: Çatal çorba, sakala çarpan, toyga çorbası, cilbir, helle çorbası, kesme ibik çorbası, yarma çorbası.

Etli Yemeklerden: Bakla dolması, etli bamya, keşkek, ciğer sarması, göbek dolması, madımak, mıhlama, mumbar, işkembe, pastırmalı pancar, patlıcan pehli, pastırma pağallemesi, pirpirim, sirkeli ciğer ve sulu köfte.

Tatlılardan: Dene hasudası, kuymak, yuka tatlısı, ayva gailesi, elma tatlısı, fırın sütlaç, gelin parmağı, gömlek kadayıfı, kalbur tatlısı, höşmerim, peluza (hasuda), şeker böreği, unutma beni, vişneli ekmek ve zerdali gailesi.

Hamur İşlerinden: Amasya çöreği, yağlı/katmer, kabak kavuklu pilav, bişi, cırıtka/ cızlak /akıtma, döndürme, ekmek aşı (papara), eli böğründe, haşhaşlı cevizli çörek, hengel, kıymasız mantı, kaypak, mayalı, patlıcanlı pilav, sini suböreği, tepsi böreği, yakasal böreği ve yanuç, yöresel yemekler olarak sayılabilir.

•  Keşkek

• Keşkek

  
  Keşkek çömleğine buğday, et, çemen, nohut kıkırdağı ayrılmış kuyruğun yağı, tuz ve kemikler kırılarak çıkartılan iri kemiğin iliği konur daha sonra üzerine su ilave edilerek kabın kapağı kapatılıp fırına verilir.
  Merzifon yöresinde kabın içerisindeki bütün malzeme dövülerek macun haline getirilip servis yapılır.
  Amasya usulünde ise bütün malzemeler keşkek kotarıldığında ayrı ayrı görülür. Keşkek, küçük farklılıklarla pek çok yörede yapılmakta ancak keşkeğinin içinde iri yarmalara eşlik eden koyun budunun yanı sıra bir miktar çemen de bulunur.
  
  
  

•  Bakla Dolması

• Bakla Dolması

  İç harcına baklanın da dahil edildiği Bakla Dolması, yörede üzerine kaburga dizilerek servis edilen ve hem görüntüsüyle hem de tadıyla iştahları kabartan lezzetli bir dolma türü.
  
  
  

•  Amasya Çöreği

• Amasya Çöreği

  Adını şehrinden alan bu harika tat, hamurun ceviz ve haşhaşla bir arayla gelmesiyle oluşturduğu ve bir yiyenin bir daha vazgeçemediği lezzetli mi lezzetli bir çörek. Amasya'ya yolunuz düşerse bu çöreğin de tadına bakmayı unutmayın.
  
  

•  Amasya Misket Elması

• Amasya Misket Elması

   
    Amasya denilince akla ilk gelenlerden biri olan Amasya Elması, ''misket elma'' olarak da bilinir.
    Coğrafi işaretli ürün olan misket elma hoş kokusu, ince kabuğu, bir tarafı kırmızı ve diğer tarafı yeşil olmasıyla bilinir.
  
  
  

•  Amasya Mutfağı Kitabı 

• Amasya Mutfağı Kitabı

   
      İndir: Sağ tıklayıp hedefi farklı kaydeti seçin
  

•  Toyka Çorbası 

  Toyka Çorbası

  
  Süzme yoğurt, yumurta, un, yarma, nohut, et suyu ve sarımsak kullanılarak yapılır. Bu malzemeler tencerenin içinde kaynayana kadar karıştırılır. Piştikten sonra bir tavada tereyağı ve nane kızdırılarak üzerine dökülür.
  
  

•  Topuz Kebabı
• 
•  Yufka Tatlısı

• Yufka Tatlısı

  Yufkaları nemli iken kesilen ve saç üzerinde kızartılmadan çevrilerek kurutulan şerbetli enfes bir tatlı çeşididir.
  
  

•  Patlıcan Pehli

• Patlıcan Pehli

  Patlıcan, domates ve kaburga yerinden koyun etli ile yapılan bu yemek yağda kızartılmış patlıcanların et ve domatesle fırınlanmasıyla pişirilir.